Pokój utrechcki – porozumienie zawarte 11 kwietnia 1713 w Utrechcie (Holandia), kończące hiszpańską wojnę sukcesyjną (1701–1714). Bezpośrednią przyczyną podpisania pokoju była śmierć cesarza Józefa I Habsburga (17 kwietnia 1711) i objęcie tronu przez jego młodszego brata Karola VI Habsburga, pretendenta do korony Hiszpanii. Pozostałe kraje koalicji antyburbońskiej zaczęły się obawiać odrodzenia potęgi Habsburgów z czasów Karola V (1500–1558).
Uczestnikami kongresu były: Wielka Brytania wraz z Księstwem Hanoweru, Republika Zjednoczonych Prowincji, Francja, Hiszpania, Bawaria, Prusy i Sabaudia oraz inni, pomniejsi uczestnicy koalicji.
Postanowienia Filip d’Anjou (wnuk Ludwika XIV) objął tron Hiszpanii wraz z koloniami, zrzekając się jednocześnie praw do tronu Francji, Ludwik XIV zrzekł się praw dynastycznych do Hiszpanii (obawa przed połączeniem tronów hiszpańskiego i francuskiego), Ludwik XIV uznał Annę Stuart i protestancką linię domu hanowerskiego za prawowitych dziedziców korony brytyjskiej, elektor Bawarii Maksymilian II Emanuel odzyskał swe władztwo w Niemczech, arcybiskup Kolonii Józef Klemens Wittelsbach odzyskał władzę nad swym elektoratem, Portugalia zyskała na drobnych korektach kilka terytoriów na granicy z Hiszpanią, Prusy uzyskały mały skrawek terytorium nad Renem, graniczący z Holandią, Księstwo Sabaudii przejęło Sycylię wraz ze statusem królestwa, Republika Zjednoczonych Prowincji otrzymała prawo utrzymywania wojsk w twierdzach Niderlandów Południowych (wobec wcześniejszych najazdów francuskich np. z 1672) i koncesje handlowe, Wielka Brytania uzyskała od Hiszpanii Minorkę (do 1783) i Gibraltar, a od Francji Nową Szkocję i wybrzeża Zatoki Hudsona w Ameryce Północnej oraz Nową Fundlandię. Poza tym także koncesje handlowe oraz asiento (bardzo zyskowny, wyłączny przywilej na handel czarnymi niewolnikami) na 30 lat. Brabancja i Limburgia (razem z Eupen) powróciły do Habsburgów austriackich.
Z okazji pokoju w Utrechcie Georg Friedrich Händel skomponował uroczyste Te Deum oraz Jubilate„Utrecht” Te Deum D-dur HWV 278 oraz „Utrecht” Jubilate D-dur HWV 279.; obydwa utwory zostały wykonane 7 lipca 1713 roku w katedrze św. Pawła w Londynie. Z tej samej okazji William Croft skomponował dwie ody With Noise of Cannon i Laurus cruentas.
Przypisy
Bibliografia Emanuel Rostworowski, Historia powszechna wiek XVIII, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1977, s. 318-320 Traité d'Utrecht
Kategoria:1713 w Europie Kategoria:Historia Ameryki Północnej Kategoria:Historia Holandii Kategoria:Traktaty międzynarodowe Austrii Kategoria:Traktaty międzynarodowe Francji Kategoria:Traktaty międzynarodowe Hiszpanii Kategoria:Traktaty międzynarodowe Wielkiej Brytanii utrechcki Kategoria:Utrecht Kategoria:Wojna o sukcesję hiszpańską Kategoria:Stosunki brytyjsko-francuskie