Henryk Jasiczek (ur. 2 marca 1919 w Kottingbrunn, zm. 8 grudnia 1976 w Czeskim Cieszynie) – polski dziennikarz, poeta, pisarz oraz działacz społeczno-narodowy z Zaolzia. Uznawany za jednego z najważniejszych polskich pisarzy na Zaolziu po II wojnie światowej, należy do najbardziej popularnych poetów tego regionu.
Życiorys Urodził się w Kottingbrunn w pobliżu Wiednia, w Austrii. Dzieciństwo spędził w Oldrzychowicach koło Trzyńca. Od 1934 uczył się ogrodnictwa w Trzyńcu, gdzie jak później wspominał był świadkiem najgorszej eksploatacji ludzi. W 1936 wdał się w bójkę z kierownikiem stając w obronie jednego ze swoich bitych kolegówSikora, Władysław (2008-06-10). "O Henryku Jasiczku". Głos Ludu: p. 3.. W konsekwencji ukończył szkołę ogrodniczą w Chrudimiu, a później pracował jako ogrodnik w Hradečnie. W 1938 powrócił na Zaolzie ale nie mógł tam znaleźć pracy. Od marca 1939 pracował w trzynieckiej hucie jako robotnik.
Podczas II wojny światowej zaangażował się w polski ruch oporu. Redagował polską podziemną gazetę oraz zajmował się dystrybucją. Po zakończeniu wojny przyłączył się do Komunistycznej Partii Czechosłowacji i został redaktorem naczelnym pisma "Głos Ludu" do roku 1957. Pisarz publikował w czasopismach dla polskich dzieci w Czechosłowacji oraz kulturalno-literackim czasopiśmie "Zwrot". Jasiczek był także aktywnym członkiem Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego, w którym od 1945 do 1968 kierował sekcją literacko-artystyczną.
Podczas praskiej wiosny, pisarz wspierał skrzydło partii komunistycznej, opowiadające się za reformami. Jego postawa oraz publiczne manifestowanie swoich poglądów doprowadziło do usunięcia go z życia publicznego w maju 1970 roku. Jasiczek ostatnie lata swojego życia spędził w osamotnieniu, zmuszony do pracy w drukarni jako korektor. Zmarł w 1976 w szpitalu w Czeskim Cieszynie, w gronie rodziny.
W PRL informacje na temat Henryka Jasiczka podlegały cenzurze. Jego twórczość objęto całkowitym zakazem publikacji. Zalecenia cenzorskie dotyczące jego osoby zanotował Tomasz Strzyżewski, który w swojej książce o peerelowskiej cenzurze opublikował notkę informacyjną z 1975 roku Głównego Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk. Wytyczne dla cenzorów głosiły: "W związku z antypolską i antysocjalistyczną postawą Henryka Jasiczka (...) nie należy dopuszczać do publikacji żadnych utworów tego pisarza ani też żadnych pozytywnych ocen jego twórczości.". Jego twórczość pisarska została upowszechniona w Polsce dopiero po 1989 r.
Bezpośrednio po zakończeniu wojny poezja Jasiczka skupiała się na problematyce społecznej. Później w swojej twórczości pisarz koncentrował się głównie na motywach ludowych oraz afirmacji przyrody regionu, w którym mieszkał. Wiele swoich wierszy poświęcił pięknu natury Beskidów, czego przykładem może być wiersz ze zbioru poezji Obuszkiem ciosane pt. Nie zdradzę. Pisał w języku polskim, gwarze cieszyńskiej oraz po czesku.
Twórczość Rozmowy z ciszą (1948) – zbiór poezji Pochwała życia (1952) Gwiazdy nad Beskidem (1953) – zbiór poezji Obuszkiem ciosane (1955) – zbiór poezji Jaśminowe noce (1959) – zbiór poezji Humoreski beskidzkie (1959) – proza Poetyckie pozdrowienia (1961) – zbiór poezji czeskiej i słowackiej w tłumaczeniach Morze Czarne jest błękitne (1961) – reportaż z podróży Krásné jak housle (1962) Blizny pamięci (1963) Przywiozę ci krokodyla (1965) – reportaż z podróży Pokus o smír (1967) Baj, baju z mojego kraju (1968) – zbiór poezji dla dzieci Zamyślenie (1969) Smuga cienia (1981) – pośmiertny zbiór poezji Jak ten obłok (1990) – pośmiertny zbiór poezji Wiersze (2006) – pośmiertny zbiór poezji
Przypisy
Bibliografia Henryk Jasiczek, Obuszkiem ciosane, Wydawnictwo SLA. Polski Związek Kulturalno-Oświatowy w Czechosłowacji, Czeski Cieszyn 1955. Kazimierz Kaszper, Niepisany patron Zaolzia, "Zwrot" 41, marzec 2009.
Martyna Radłowska-Obrusnik, Otylia Toboła, Leksykon PZKO, Zarząd Główny PZKO, Czeski Cieszyn 1997. Lumír Dokoupil, Biografický slovník Slezska a severní Moravy, Ostravská Univerzita, Ostrava 1998. . Władysław Sikora, Pisarze Zaolzia, Wydawnictwo Olza przy Radzie Polaków, Czeski Cieszyn 1992. Libor Martinek, Henryk Jasiczek. Monografie, Literature & Sciences, Opava 2016.
Kategoria:Polscy działacze narodowi na Śląsku Cieszyńskim Kategoria:Polscy pisarze współcześni Kategoria:Polscy poeci Kategoria:Urodzeni w 1919 Kategoria:Zmarli w 1976