thumb|Hanacki strój ludowy Haná (cz. Haná lub Hanácko) – region etnograficzny w środkowych Morawach w Czechach. Głównym miastem regionu jest Ołomuniec, a w przybliżeniu rozciąga się pomiędzy miastami Zábřeh, Holešov, Vyškov i Uničov, w dolinie rzek Morawy i Hany. Nazwa ta pojawiła się w XVI wieku . Region zamieszkuje grupa etnograficzna Hanaków, charakteryzująca się regionalną gwarą hanacką (cz. hanáčtina, nářečí hanácké), barwnymi strojami ludowymi (cz. hanácký kroj) i zwyczajami.
Historia Czeski archeolog Čeněk Staňa przedstawił dowody archeologiczne wskazujące, że region Haná znajdował się za Bolesława Chrobrego pod bezpośrednim panowaniem polskim, stanowiąc bazę wypadową do reszty MorawČeněk Staňa, Ekspansja Polski na Morawy za panowania Bolesława Chrobrego i problematyka archeologiczna tego okresu, Studia Lednickie 2, 53-75, Poznań-Lednica, 1991, s. 53-75. Prawdopodobnie już około 981-990 roku Bramę Morawską i region Haná z Ołomuńcem opanował polski książę Mieszko IPrzemysław Urbańczyk, Mieszko I tajemniczy, Toruń 2012, s. 382; Bolesław Chrobry - lew ryczący, Toruń 2017, s. 240; Wojciech Kętrzyński, Granice Polski w X w., 1894, s. 20 i n.; Stanisław Zakrzewski, Śląsk i Morawy za Mieszka I, Kwartalnik Historyczny nr 31, Lwów 1917, s. 6 i n.; Mieszko I jako budowniczy państwa polskiego, Warszawa 1921, s. 26. Najprawdopodobniej o Ołomuńcu pod nazwą Alemure wspomina przypisywany Mieszkowi I dokument Dagome iudex datowany na rok 991Jerzy Strzelczyk, Mieszko Pierwszy, Poznań 2016, s. 197; Marzena Matla-Kozłowska, Pierwsi Przemyślidzi i ich państwo: (od X do połowy XI wieku), Poznań 2008, s. 303-304. Do roku 1003 Bolesław Chrobry włączył całe Morawy w obszar państwa polskiego i pozostały one polskie do roku 1031, gdy za panowania Mieszka II przeszły pod władzę czeską (według niektórych źródeł stało się to wcześniej, około 1021 roku)Jerzy Strzelczyk, Bolesław Chrobry, Poznań 2003, s. 109 i n.; Gerard Labuda Mieszko II, Kraków 1992, s. 71 i n.; Stanisław Zakrzewski Bolesław Chrobry Wielki, Lwów 1925, s. 311 i n..
Przypisy
Bibliografia DVOŘÁČEK, Petr; RŮŽIČKA, Jiří. Haná: Olomoucko, Prostějovsko, Přerovsko. Praha : Levné knihy, 2008. . Lidový rok na Hané. Olomouc : Olomoucký kraj, 2011. ; URL: https://web.archive.org/web/20150611125446/https://www.kr-olomoucky.cz/clanky/dokumenty/1854/hana-100x210-6-12.pdf
Linki zewnętrzne
Morawy Środkowe Opis regionu z wykazem literatury Opis turystyczny regionu Haná hanáčtina – narzecze hanackie
Kategoria:Morawy Kategoria:Krainy historyczne Czech