Oznakowanie pojazdów w Polskich Siłach Zbrojnych – opis oznakowania pojazdów wielkich jednostek Polskich Sił Zbrojnych.

Oznakowanie w Wojsku Polskim we Francji W Wojsku Polskim we Francji pojazdy były oznaczane według zasad obowiązujących w armii francuskiej. 150px|right|thumb|Przykładowe oznakowanie czołgów w WP we Francji Czołgi oznaczano za pomocą znaków „karcianych”. Plutony miały następujące znaki: I pluton – pik ♠ II pluton – kier ♥ III pluton – karo ♦ IV pluton – trefl ♣ Kolory znaków oznaczały przynależność do batalionów: I batalion – niebieskie znaki II batalion – czerwone znaki Znaki malowano na wieżach czołgu na białych polach. Kształty pola oznaczały kompanie: 1 kompania – pole okrągłe o średnicy 350 mm 2 kompania – pole kwadratowe o boku 350 mm 3 kompania – trójkąt o podstawie 450 mm i wysokości 400 mm 150px|right|thumb|Oznakowanie samochodów WP we Francji Na samochodach znaki malowano na błotnikach i drzwiach kabiny kierowców. Na lewym błotniku na białym kwadracie malowano barwne figury geometryczne, właściwe dla poszczególnych broni. Były to:

piechota – żółty prostokąt artyleria – czerwony trójkąt rozpoznanie – niebieski romb saperzy – brązowa elipsa kompanie samochodowe – niebieskie koło Na prawym błotniku i drzwiach kabiny malowano znaki dywizji, pod nimi znaki pułków. 1 pułk grenadierów Warszawy – herb Warszawy 2 pułk grenadierów wielkopolskich – herb Poznania 3 pułk grenadierów śląskich – herb Katowic 6 Kresowy pułk strzelców pieszych – brązowy żubr na żółtej tarczy. Poniżej umieszczano numer batalionuCyfra rzymska. Tablice rejestracyjne pojazdów oprócz pięciocyfrowego numeru miały literę „P” i biało-czerwony pasek.

W Samodzielnej Brygadzie Strzelców Podhalańskich zamierzano oznakować pojazdy w następujący sposób: pojazdy dowództwa brygady, dowództw obu półbrygad i oddziały pozabatalionowe – wizerunek podkowy I batalion i III batalion – wizerunek głowy wilka II batalion i IV batalion – wizerunek białego niedźwiedzia. Nie ma jednak potwierdzenia, czy projekt wszedł w życie, a jeśli tak, to w jakim zakresie.

Stacjonująca w Syrii Brygady Strzelców Karpackich znakowała pojazdy w sposób następujący: 150px|right|thumb|Oznakowanie pojazdów Brygady Strzelców Karpackich pojazdy dowództwa – tarcza herbowa podzielona skośnie na białe i czerwone pole i prostokąt podzielony przekątnymi tworzącymi cztery trójkąty – górny i dolny czerwone, boczne białe pułki piechoty miały takie same znaki, lecz o barwach broni. Trójkąt górny i dolny był żółty, a boczne granatowe. Stosowano też znak w kształcie kwadratu podzielonego wzdłuż przekątnej tworzącego dwa trójkąty, górny (lewy) granatowy, dolny żółty oraz o barwach odwróconych z numerem batalionu oznaczonym białą rzymską cyfrą. dywizjon ułanów karpackich miał znak w formie kwadratu podzielonego poziomo o barwach: górnej karmazynowej, dolnej jasnogranatowej. Znak 2 szwadronu: górna biała, dolna pąsowa.

Tablice rejestracyjne pojazdów, oprócz pięciocyfrowego numeru, miały literę „P” i biało-czerwony pasek.

Kiedy jednostki polskie na przeszły pod dowództwo brytyjskie, otrzymały znaki brytyjskiego dowództwa na Środkowym Wschodzie. Była to oznaka „Middle East” – wielbłąd w kolorze ochry na tle czarnego prostokąta. Używano też oznaki „British Troops in Egypt” – piramida z dwiema palmami koloru cynobrowego na tle jasnoszmaragdowym lub białym.

20 stycznia 1942 roku zatwierdzono oznakę rozpoznawczą Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich. Przedstawiła ona zbroję rycerską umieszczoną na tarczyDziennik Rozkazów NW i MSWojsk. 1942; nr 1; poz. 4.

W Polskich Siłach Zbrojnych w Wielkiej Brytanii

W Polskich Siłach Zbrojnych w Wielkiej Brytanii pierwszym polskim znakiem rozpoznawczym na pojazdy mechaniczne był znak Polskich Sił Zbrojnych.

Sposób umieszczenia jego określił rozkaz I Korpusu Polskiego z 12 grudnia 1940 roku następująco: 150px|right Wszystkie pojazdy mechaniczne zarejestrowane, posiadające numer wojskowy, muszą posiadać znak rozpoznawczy. Znaki rozpoznawcze (białe kółko ze skrzydełkiem na czarnym tle) są malowane: – na przednim błotniku lewym, na pojazdach nie posiadających błotników — z lewej strony pojazdu, – z tyłu pojazdu na lewym błotniku lub na dobrze widocznym miejscu z lewej strony, – ponadto w pojazdach posiadających przednie szyby znak rozpoznawczy nakleja się w lewym dolnym rogu przedniej szyby, – przy motocyklach na zbiorniku z lewej strony. Znak ten umieszczano na wszystkich pojazdach Polskich Sił Zbrojnych w Wielkiej Brytanii, niezależnie od korpuśnych, dywizyjnych i innych. Używano go do czasu demobilizacji oddziałów polskich na Zachodzie.

150px|right Pojazdy mechaniczne dowództwo jednostek wojska w Wielkiej Brytanii i 1 Dywizji Pancernej oznaczano ich godłem. 1 Samodzielna Brygada Spadochronowa miała osobny znak. Był nim biały orzeł na tle czarnego prostokąta lub malowany bezpośrednio na pojeździe.

Oznakowywano też pojazdy oddziałów i samodzielnych pododdziałów 1 DPanc i 1 SBSpad. Były to kwadraty w określonym kolorze z odpowiednim numerem.

Na wieżach czołgów malowano znaki rozpoznawcze pułków i szwadronów w formie barwnych figur geometrycznych. W czasie inwazji na sprzęcie wojsk sprzymierzonych z boku i od góry pojazdu malowano białe gwiazdy.

Rozkazem Naczelnego Wodza i ministra spraw wojskowych z 20 czerwca 1941 rokuDziennik Rozkazów NW i MSWojsk. 1941, nr 3, poz. 23 wprowadzono chorągiewki rozpoznawcze na samochody. Przysługiwały one: Naczelnemu Wodzowi, szefowi sztabu Naczelnego Wodza, inspektorowi Polskich Sił Powietrznych, dowódcy 1 Korpusu, zastępcy dowódcy 1 Korpusu, dowódcy artylerii 1 Korpusu, dowódcy saperów 1 Korpusu, dowódcom brygad i równorzędnych, attaché wojskowym i komendantom garnizonów. Chorągiewki rozpoznawcze miały przeważnie kształt prostokąta, trójkąta lub połączonego prostokąta z trójkątem. Wymiary chorągiewek prostokątnych: długość 28 cm, szerokość 17,5 cm<.

W terminie późniejszym wprowadzono chorągiewki na samochody: wiceministra spraw wojskowych, dowódcy armii i dowódcy i zastępcy dowódcy 1 DPanc. W związku z przemianowaniem 19 listopada 1942 roku Ministerstwa Spraw Wojskowych na Ministerstwo Obrony Narodowej ustanowiono chorągiewkę rozpoznawczą na samochód ministra obrony narodowej, a później inspektora wyszkolenia wojska i inspektora do spraw zarządu wojsk.

W Armii Polskiej na Wschodzie i w 2 Korpusie Znaki na pojazdach mechanicznych w Armii Polskiej na Wschodzie i 2 Korpusie były identyczne, jak oznaki rozpoznawcze Wielkich JednostekZatwierdzone 6 marca 1944 roku. U umieszczano je na prostokątnych tarczachDziennik Rozkazów ND i MSWojsk nr 1 poz.2.

W kampanii włoskiej używano barwnych tablic z numerami pułków i batalionów. 22 kompanii zaopatrzenia artylerii znakowała samochody czarną sylwetką niedźwiedzia niosącego pocisk, umieszczoną na białej prostokątnej tarczy o wymiarach 250x300 mmRozkaz dowódcy korpusu z 15 marca 1945 roku. 316 kompania transportowa Pomocniczej Wojskowej Służby Kobiet używała znaku tańczącej dziewczyny w stroju łowickim, objętej kołem kierownicy o średnicy 250 mmZatwierdzony rozkazem dowódcy korpusu z 21 lipca 1946 roku. 200px|right|thumb|Przykładowe oznakowanie pojazdów broni pancernej APW W broni pancernej, z lewej i prawej strony wieży, malowano barwne figury geometrycznena czołgach Stuart bez wieży — na bocznym pancerzu, na transporterach opancerzonych – na pancerzu bocznym i z przodu, na samochodach ciężarowych – na drzwiach kabiny kierowcy. pierwszy pułk dywizji – kolor czerwony drugi pułk dywizji – kolor żółty trzeci pułk dywizji – kolor niebieski Figury geometryczne odpowiadały szwadronom (kompaniom) romb – szwadron dowodzenia trójkąt – 1 szwadron (kompania) kwadrat – 2 szwadron koło – 3 szwadron Stosowano też malowanie tylko barwnych konturów znaków geometrycznych. W części pułków stosowano dodatkowe znaki: 4 pułk pancerny – na wieży rysowano sylwetkę skorpiona 1 pułk ułanów krechowieckich – w polu znaku rozpoznawczego pododdziału rysowano końską głowę 15 pułk ułanów – na Staghoundach rysowano proporczyk pułkowy Na bokach wozów bojowych umieszczano ich nazwy. Nadawane były według określonego klucza i stanowiły dodatkowy znak rozpoznawczy. 200px|thumb|oznakowanie czołgu dowódcy 1 p.uł. W 1 pułku ułanów krechowieckich: szwadron dowodzenia i szwadron rozpoznawczy – nazwy na literę K — czołg dowódcy „Krechowiak”, poczet dowódcy „Komarów”, „Koziatyń”

1 szwadron – nazwy na literę B – czołg dowódcy „Burza” 2 szwadron – nazwy na literę R – czołg dowódcy „Rozmach” 3 szwadron – nazwy na literę Z – czołg dowódcy „Zwycięzca”

Zobacz też Godła wielkich jednostek Polskich Sił Zbrojnych

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Oznaki Wojska Polskiego Kategoria:Polskie Siły Zbrojne