Geosynchronous Satellite Launch Vehicle (GSLV) – indyjska rakieta nośna operowana przez ISRO w celu wystrzeliwania satelitów telekomunikacyjnych na orbitę geostacjonarną.
Dane techniczne Projekt rakiety GSLV powstał w 1990 r. w celu opracowania sposobu wystrzeliwania satelitów na orbitę geostacjonarną bez udziału innych państw. Do tego czasu ISRO do startów cięższych satelitów korzystała z rakiet radzieckich.
Rakieta wykorzystuje w większości komponenty rakiety Polar Satellite Launch Vehicle (PSLV). Jest to rakieta trójstopniowa wyposażona w 4 dopalacze zasilane paliwem hipergolowym w postaci mieszanki UDMH i N2O4. Pierwszy centralny stopień zasilany jest paliwem stałym, drugi stopień mieszanką hipergolową, a trzeci stopień zasilany ciekłą mieszaniną wodoru i tlenu.
Powstały cztery warianty rakiety. Wszystkie wersje Mk1 posiadały trzeci stopień produkcji rosyjskiej. GSLV Mk1.A: pierwszy wariant GSLV, który miał udźwig 1500 kg na orbitę geostacjonarną. Nie jest już używany. GSLV Mk1.B: w porównaniu do Mk1.A miał udźwig zwiększony o 400 kg. Również wycofany z użytku. GSLV Mk1.C: ze zwiększonym udźwigiem. Odbył się tylko jeden start. GSLV Mk2: pierwszy wariant z indyjskim silnikiem na paliwo kriogeniczne w trzecim stopniu.
W czerwcu 2017 roku odbył się pierwszy start orbitalny rakiety GSLV Mk3, która ma większy udźwig umożliwiający rozwój indyjskiego programu załogowych lotów kosmicznych. Mimo nazwy nawiązującej do rakiet GSLV, w rzeczywistości jest to rakieta nowego typu.
Starty Wszystkie starty GSLV odbyły się z Centrum Kosmicznego Satish Dhawan.
Lot Data startu/czas (GMT) Typ Wyrzutnia Ładunek Masa ładunku Skutek Uwagi D1 18 kwietnia 200110:13 Mk1.A Nr 1 GSAT-1 1540 kg Częściowe niepowodzenie Pierwszy lot testowy, ładunek umieszczony na niższej orbicie niż planowano i nie posiadał wystarczającej ilości paliwa na korekcję. D2 8 maja 200311:28 Mk1.A Nr 1 GSAT-2 1825 kg Powodzenie Lot testowy F01 20 września 200410:31 Mk1.B Nr 1 EDUSAT 1950 kg Powodzenie Pierwszy lot operacyjny F02 10 lipca 200612:08 Mk1.B Nr 2 INSAT-4C 2168 kg Niepowodzenie Rakieta wraz z ładunkiem uległa zniszczeniu po uprzednim zboczeniu z kursu, szczątki spadły do wód Zatoki Bengalskiej. F04 2 września 200712:51 Mk1.B Nr 2 INSAT-4CR 2160 kg Częściowy sukces Częściowy sukces, apogeum zbyt niskie i zbyt wysokie nachylenie orbity z powodu słabych osiągów rakiety. Jednak ładunek osiągnął orbitę geostacjonarną. Były doniesienia o skróceniu misji satelity o 5 lat z powodu wypalenia przez silniczki paliwa w celu osiągnięcia docelowej orbity. ISRO uznało te informacje jako nieprawdziwe. D3 15 kwietnia 201010:57 Mk2 Nr 2 GSAT-4 2220 kg Niepowodzenie Awaria turbopompy paliwa w ostatnim stopniu rakiety. F06 25 grudnia 201010:34 Mk1.C Nr 2 GSAT-5P 2130 kg Niepowodzenie Zniszczona przez kontrolera lotu po utracie kontroli nad dopalaczami. D5 5 stycznia 201410:48 Mk2 Nr 2 GSAT-14 1980 kg Powodzenie Pierwszy udany lot wersji Mk2.D627 sierpnia 2015 11:22Mk2Nr 2GSAT-62117 kgPowodzenieF058 września 2016 11:20Mk2Nr 2INSAT-3DR2211 kgPowodzeniePierwszy lot operacyjny wersji Mk2.F095 maja 2017 17:27Mk2Nr 2GSAT-92230 kgPowodzenie
Konstrukcje porównywalne Ariane 4 Delta II Chang Zheng 2 Falcon 9 Sojuz-U
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Indyjskie rakiety nośne