Rudolf Anton Haunschmied (ur. 1966) – austriacki pisarz i badacz historii regionalnej.
Życiorys Rudolf A. Haunschmied spędził dzieciństwo i młodość w St. Georgen an der Gusen (Górna Austria), obecnie mieszka w Traun. Jeszcze jako uczeń technikum mechanicznego zaczął badać historię obozu koncentracyjnego Gusen, należącego do systemu obozów Mauthausen, wciągając do tej działalności swoją nauczycielkę ze szkoły podstawowej, Marthę GammerNeue Heimat im KZ.
Jest współzałożycielem utworzonego w 1986 roku miejscowego kółka historii regionalnej (Arbeitskreis für Heimat-, Denkmal- und Geschichtspflege St. Georgen - AHDG) oraz wyłonionego później z tej grupy Komitetu Pamięci Gusen (Gusen Memorial Committee - GMC).
Na życzenie gminy St. Georgen w 1989 roku po raz pierwszy opublikował swoje badania historii obozu koncentracyjnego Gusen. Haunschmied oprowadza wycieczki po śladach byłych obozów koncentracyjnych Gusen I, Gusen II i Gusen III, od wielu lat kieruje kołami studyjno-badawczymi w ramach kształcenia dorosłych, wygłasza odczyty i służy radą i pomocą przyjeżdżającym z całego świata badaczom, studentom i rodzinom ofiar obozu.
Wspólnie z Pierre’em Serge’em Choumoff'em (ówczesnym przewodniczącym organizacji Amicale Française de Mauthausen z siedzibą w Paryżu) i innymi osobami zorganizował w 1995 roku w ramach platformy, do której należy kilka okolicznych gmin, pierwszą międzynarodową uroczystość upamiętniającą wyzwolenie Gusen i stworzył międzynarodowe forum wymiany informacji w Internecie (KZ Mauthausen-Gusen Info-Pages – www.gusen.org)www.gusen.org.
W 1996 i 1997 roku był inicjatorem dwóch partnerstw – między miastami St. Georgen an der Gusen a Empoli (Toskania) oraz między Langenstein a Sesto San Giovanni (aglomeracja Mediolanu). W roku 2000 na zaproszenie austriackiego ministerstwa spraw wewnętrznych dołączył do inicjatywy na rzecz reformy muzeum w Mauthausen, dzięki której w 2004 r. otwarto nowe Centrum dla Zwiedzających nieopodal Miejsca Pamięci na terenie byłego obozu koncentracyjnego GusenGusen Memorial.
W latach 2005–2007 brał udział w realizacji projektu artystycznego Audioweg Gusen (Audioprzewodnik po Gusen), będąc jedną z osób, które przejęły patronat nad tym przedsięwzięciem.
Jest autorem i współautorem licznych publikacji i dokumentacji, częściowo powstałych na potrzeby radia i telewizji. Od wielu lat angażuje się na rzecz ochrony obozu koncentracyjnego Gusen oraz na rzecz udostępnienia części byłej podziemnej fabryki samolotów B8 Bergkristall, w której pracowali więźniowie obozu koncentracyjnego Gusen II.
Publikacje i działalność Zum Gedenken 1938 bis 1945, w: 300 Jahre erweitertes Marktrecht St. Georgen/Gusen, St. Georgen a.d. Gusen, 1989 KZ Mauthausen-Gusen Info-Pages [www.gusen.org], od r. 1997 do dzisiaj Spacery śladami historii w St. Georgen i w Gusen, organizowane w latach 1993–2005 w ramach uniwersytetu ludowego Volkshochschule prowadzonego przez miejscowe przedstawicielstwo Izby Robotniczej. Konzentrationslager Gusen, w: Unsere Heimat der Bezirk Perg, Verein zur Herausgabe eines Bezirksheimatbuches, Perg 1995 Gusen - Eine Manifestation österreichischen Vergessens?, w: Christoph Mayer, Das unsichtbare Lager - Audioweg Gusen, Berlin 2007 wspólnie z Alfredem Grau: Der Zusammenbruch 1945 wie wir ihn erlebten, w: St. Georgener Heimatblätter 2007 wspólnie z: Jan-Ruth Mills, Siegi Witzany-Durda: St. Georgen-Gusen-Mauthausen - Concentration Camp Mauthausen Reconsidered, BoD, Norderstedt 2008, , praca dostępna jako Google-Book St. Georgen-Gusen-Mauthausen Getta la pietra! Il lager di Gusen-Mauthausen, Mimesis Edizioni, Mediolan 2008 Bundesministerium für Inneres: Zur aktuellen Diskussion um Bergkristall, Dokumentation, Wiedeń 2009 NS-Geschichte 1938–1945, w: 400 Jahre Markt St. Georgen an der Gusen, St. Georgen a.d. Gusen, 2011 Redaktor pracy Karla Littnera: Life Hanging on a Spider Web - From Auschwitz-Zasole to Gusen II, BoD, Norderstedt 2011, praca dostępna jako Google-Book Life Hanging on a Spider Web Zur Geschichte des Lagerteiles Gusen im ehemaligen KZ-Doppellager Mauthausen-Gusen, In: Überleben durch Kunst - Zwangsarbeit im Konzentrationslager Gusen für das Messerschmittwerk Regensburg, Dr. Peter Morsbach Verlag, Regensburg 2012, Die Bevoelkerung von St. Georgen/Gusen und Langenstein. Umgang mit der Lagergeschichte, Ablehnung und Initiativen zur Bewahrung, In: Gedenkstaetten fuer die Opfer des Nationalsozialismus in Polen und Oesterreich - Bestandsaufnahme und Entwicklungsperspektiven (polsko-austriackiej konferencji w Stacji Naukowej Polskiej Akademii Nauk w Wiedniu), Peter Lang Edition, Frankfurt am Main 2013, Zur Bedeutung des Pfarrgebietes von St. Georgen /Gusen als Schluesselregion zur Ausbeutung von KZ-Haeftlingen durch die Schutzstaffel, In: Denk.Statt Johann Gruber - Neue Wege der Erinnerungskultur, Wagner Verlag, Linz/Donau 2014, Zur Landnahme der Schutzstaffel im Raum St. Georgen-Gusen-Mauthausen in Oberösterreichische Heimatblätter, 69. Jahrgang, Heft 3/4, Amt der OÖ. Landesregierung, Direktion Kultur, Linz/Donau 2015, The Gusen II Jew Camp and the Messerschmitt Bergkristall underground plane factory in St. Georgen on the Gusen. In: Joseph Fisher: The Heavens were Walled In, New Academic Press, Vienna 2017, p. 175 ff.
Odznaczenia Nagroda kulturalna gminy St. Georgen an der Gusen (1990) Nagroda kraju związkowego Górna Austria w konkursie na pomysły w dziedzinie kształcenia dorosłych (1995 r.) – był członkiem nagrodzonej grupy, która zaproponowała zorganizowanie platformy „75 lat Republiki Austrii – z przeszłości w przyszłość“. Medal za zasługi kraju związkowego Górna Austria (2008) Konsulent naukowy kraju związkowego Górna Austria (2013) Złoty Medal Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej (2014) Złota Odznaka Honorowa za Zasługi dla Republiki Austrii (2015) Złoty Medal honorowy gmina Langenstein (2016) Odznaka honorowa „Zasłużony dla Kultury Polskiej” (2017) Złota Sowa Polonii (2019) Medal Virtus et Fraternitas (2024) – pkt 2.
Przypisy
Linki zewnętrzne Rudolf A. Haunschmied dokumentacji Po postu (TVP1 Premera) Tomasza Sekielskiego Rozmowa z Rudolfem Haunschmiedem o historii KL Gusen w Instytucie Pileckiego w Warszawie (2020)
Kategoria:Austriaccy historycy Kategoria:Austriaccy pisarze Kategoria:Odznaczeni Medalem Virtus et Fraternitas Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Zasłużony dla Kultury Polskiej” Kategoria:Odznaczeni Medalem „Opiekun Miejsc Pamięci Narodowej” Kategoria:Urodzeni w 1966 Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową za Zasługi dla Republiki Austrii