Bolesław Fichna, ps. „Semen”, „Aleksander Semen”, „Bolesław” (ur. 23 lutego 1891 w Łodzi, zm. 22 kwietnia 1945 w KL Flossenbürg) – polski adwokat, działacz niepodległościowy, polityczny i społeczny, poseł na Sejm Ustawodawczy (1919–1922) i III kadencji (1930–1935) oraz senator RP V kadencji (1938–1939), zastępca członka Rady Obrony Państwa w 1920Piotr Krzysztof Marszałek, Rada Obrony Państwa z 1920 roku: studium prawnohistoryczne, Wrocław 1995, s. 72., członek Koła Parlamentarnego Obozu Zjednoczenia Narodowego w 1938Prace parlamentarne O.Z.N. 1938/39 r., Warszawa 1939, s. 40., kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys Syn Franciszka – rzemieślnika, i Antoni z Mecnerów. Był starszym bratem Alfonsa, który poległ 5 listopada 1915 pod Wielkim Miedwieżem, jako szeregowiec 4. kompanii V batalionu 7 pułku piechoty.

Naukę rozpoczął w Męskim Rosyjskim Gimnazjum Rządowym przy ul. Mikołajewskiej w Łodzi. W 1905 uczestniczył w strajku szkolnym oraz przystąpił do PET (w latach 1908–1910 był jej przywódcą w Łodzi), był również jednym z założycieli i przywódców „Zarzewia”. 2 kwietnia 1910, w związ­ku z ak­cję boj­ko­tu szko­ły ro­syjskiej, uczestniczył w zjeździe młodzie­ży gim­na­zjal­nej w War­sza­wie, gdzie zo­stał aresz­to­wa­ny przez Ochra­nę. Był wię­zio­ny przez po­nad 4 mie­sią­ce i 19 lipca wy­da­lo­no go z te­re­nu za­bo­ru ro­syj­skie­goMarek Gałęzowski, Fichna Bolesław [w:] idem, Wierni Polsce. Ludzie konspiracji piłsudczykowskiej 1939-1947, LTW: Warszawa 2005, s. 111.. Wal­ce o polską szko­łę po­świę­cił książ­kę Z dni gór­nych i chmur­nych. Wspo­mnie­nia (1929)Ibidem.. Maturę zdał po powrocie w Gimnazjum Polskim w Łodzi – był jednym z sześciu uczniów, którzy w 1911Jan Kamiński (red.), Nasz Wiek. Gimnazjum i Liceum imienia Mikołaja Kopernika w Łodzi 1906-2006. Zarys historyczny. Wspomnienia., 2006, s. 484, . jako pierwsi zdali maturę w tym renomowanym liceum. Następnie studiował prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie, gdzie należał do „Znicza”, w którym pełnił funkcję prezesa. Był również członkiem Polskich Drużyn Strzeleckich.

W latach 1914–1916, jako legionista Józefa Piłsudskiego, brał udział w walce o niepodległość Polski – był jednym z tych, którzy 6 sierpnia 1914 pod wodzą Marszałka wyruszyli z krakowskich Oleandrów. 18 sierpnia został adiutantem I batalionu. 9 października został mianowany podporucznikiem. 1 listopada został wyznaczony na stanowisko zastępcy komendanta 3. kompanii, a następnie komendanta plutonu w 4. kompanii VI batalionu 1 pułku piechoty w składzie I Brygady. 18 listopada 1914 został ciężko ranny w nogę w bitwie pod Krzywopłotami. Służył w 5 pułku piechoty. Do Łodzi powrócił w 1916 jako oficer Legionów Polskich. Od 1917 był komendantem Polskiej Organizacji Wojskowej w Łodzi. W listopadzie 1918 brał udział w rozbrajaniu Niemców. Za postawę wykazaną podczas walk w czasie I wojny światowej, 17 maja 1922 został odznaczony orderem wojskowym „Virtuti Militari” V klasy.

W 1918 obronił doktorat w Uniwersytecie Jagiellońskim. W czasie wojny polsko-bolszewickiej jako ochotnik wstąpił do Wojska Polskiego. Został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 w korpusie oficerów rezerwy piechoty. W 1922 posiadał przydział w rezerwie do 3 pułku piechoty Legionów. W 1934, jako kapitan pospolitego ruszenia piechoty pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Łódź Miasto II. Posiadał przydział do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr IV. Był wówczas „przewidziany do użycia w czasie wojny”.

Po wojnie powrócił do Łodzi. W okresie dwudziestolecia międzywojennego zajmował się działalnością polityczna i społeczną. Był działaczem Narodowego Związku Robotniczego oraz od stycznia 1919 posłem na Sejm Ustawodawczy, gdzie został prezesem Klubu Poselskiego NZR. Oprócz tego był członkiem Komisji Konstytucyjnej i Prawniczej. W latach 1923–1927 był prezesem łódzkiej rady miejskiej – z jego inicjatywy rada podjęła uchwałę o budowie w tym mieście Grobu Nieznanego Żołnierza. Działał m.in. w Rotary Club oraz akademickim Towarzystwie Oświaty Ludowej. Od 1924 prowadził w Łodzi praktykę adwokacką. W latach 1930–1935 był posłem na Sejm III kadencji z listy BBWR, a w 1938 roku został senatorem RP V kadencji (1938–1939) z ramienia Obozu Zjednoczenia Narodowego. W 1936 był jednym z założycieli Towarzystwa Przyjaciół Łodzi. Dzia­łał tak­że w ru­chu za­wo­do­wym, był jed­nym z przy­wód­ców Pol­skich Związ­ków Za­wo­do­wych „Pra­ca”, zwią­za­nych z NPR­-L­ew­icą. Pu­bli­ko­wał w pi­śmie „Pra­ca”, na ła­mach któ­re­go wy­su­nął ha­sło: „Pro­le­ta­riu­sze pol­scy łącz­nie się”. Wy­stę­pu­jąc w obro­nie ro­bot­ni­ków, kry­ty­ko­wał prze­my­słow­ców łódz­kich, a tak­że so­cja­li­stycz­ny i cha­dec­ki ruch za­wo­do­wy, któ­rym za­rzu­cał po­wią­za­nia mię­dzy­na­ro­do­we. Wie­lo­krot­nie wy­stę­po­wał pu­blicz­nie w spra­wach wal­ki z bez­ro­bo­ciemMarek Gałęzowski, Fichna Bolesław [w:] idem, Wierni Polsce…, s. 113-114.. Ponadto należał do Związku Legionistów Polskich, Związku Peowiaków oraz Federacji Polskich Związków Obrońców Ojczyzny.

W lipcu 1939, podczas tzw. „uroczystości grunwaldzkich”, wygłosił w Łodzi, na pl. Wolności, kilkunastominutowe patriotyczne przemówienie, którego nagranie się zachowałoArchiwum Polskiego Radia w Łodzi; kopia w Narodowym Instytucie Audiowizualnym w Warszawie., w którym wezwał łodzian do obrony przed Niemcami. W tym czasie mieszkał przy ul. Nawrot 7.

Od 1940, w czasie okupacji niemieckiej, działał w Warszawie w podziemiu, był działaczem Konwentu Organizacji Niepodległościowych i jego reprezentantem w Społecznym Komitecie Antykomunistycznym. Po powstaniu warszawskim trafił do obozu koncentracyjnego w Dachau, a następnie do Flossenbürga, gdzie zginął 22 kwietnia 1945 podczas likwidacji obozuHenryk Władysław Skorek, Gimnazjum i Liceum im. M. Kopernika [w:] Jan Kamiński (red.), Nasz Wiek. Gimnazjum i Liceum imienia Mikołaja Kopernika w Łodzi 1906– 2006. Zarys historyczny. Wspomnienia., 2006, s. 125, ..

Był żonaty i miał dwoje dzieci: Krystynę Wiktorię (ur. 28 lutego 1920) oraz Irenę (ur. 20 września 1925).

Publikacje Cztery lata pracy w samorządzie (1923–1927) (1927) Z dni chmurnych i górnych. Wspomnienia (1929) Dzień 11 listopada 1918 w Łodzi (1938)

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 6559 – 17 maja 1922 Krzyż Niepodległości – 7 lipca 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”Marcin Markowski w artykule Nowa ulica w Łodzi. Bohatera, którego... nikt nie zna, opublikowanym w Gazecie Łódź, błędnie podaje Krzyż Niepodległości z Mieczami. Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski – 10 listopada 1928M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 631 „za zasługi, położone w pracy niepodległościowej”. Krzyż Walecznych

Upamiętnienie W 1992 marszałek Sejmu Wiesław Chrzanowski odsłonił na budynku sejmowym tablicę z 296 nazwiskami posłów i senatorów poległych podczas II wojny światowej, na której znajduje się nazwisko Bolesława Fichny.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia Marek Gałęzowski, Fichna Bolesław [w:] idem, Wierni Polsce. Ludzie konspiracji piłsudczykowskiej 1939-1947, LTW: Warszawa 2005, s. 110-116. Marek Gałę­zow­ski, Przeciw dwóm zaborcom. Konspiracja piłsudczykowska w kraju w latach 1939–1947, IPN: Warszawa 2013.

Linki zewnętrzne Bolesław Fichna: Dzień 11 listopada 1918 r. w Łodzi (ze wspomnień uczestników) (1938) w bibliotece Polona

Kategoria:Absolwenci I Liceum Ogólnokształcącego im. Mikołaja Kopernika w Łodzi Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Członkowie Federacji Polskich Związków Obrońców Ojczyzny Kategoria:Członkowie Konwentu Organizacji Niepodległościowych Kategoria:Członkowie Narodowego Związku Robotniczego Kategoria:Członkowie Polskich Drużyn Strzeleckich Kategoria:Członkowie Towarzystwa Oświaty Ludowej Kategoria:Członkowie Związku Legionistów Polskich Kategoria:Członkowie Związku Peowiaków Kategoria:Kapitanowie piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie urodzeni w Łodzi Kategoria:Ochotnicy w wojnie polsko-bolszewickiej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Ofiary KL Flossenbürg Kategoria:Oficerowie 5 Pułku Piechoty Legionów Kategoria:Oficerowie piechoty Legionów Polskich 1914–1918 Kategoria:Politycy Obozu Zjednoczenia Narodowego Kategoria:Polscy adwokaci Kategoria:Polskie ofiary niemieckich obozów koncentracyjnych Kategoria:Posłowie na Sejm III kadencji (1930–1935) Kategoria:Posłowie na Sejm Ustawodawczy (1919–1922) Kategoria:Powstańcy warszawscy Kategoria:Radni Łodzi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Senatorowie V kadencji (1938–1939) Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Krzywopłotami 1914 Kategoria:Uczestnicy strajków szkolnych w Królestwie Kongresowym (1905–1908) Kategoria:Urodzeni w 1891 Kategoria:Więźniowie KL Dachau Kategoria:Zastępcy członków Rady Obrony Państwa (1920) Kategoria:Zmarli w 1945 Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego straceni przez Niemcy nazistowskie