Patras (nowogr. Πάτρα, Patra; gr. staroż. , Pátrai) – trzecie pod względem wielkości miasto Grecji (największe na Peloponezie), w administracji zdecentralizowanej Peloponez, Grecja Zachodnia i Wyspy Jońskie, siedziba administracyjna regionu Grecja Zachodnia, jednostki regionalnej Achaja oraz gminy Patras. W 2011 roku liczyło 167 446 mieszkańcówΑπογραφή Πληθυσμού – Κατοικιών 2011. ΜΟΝΙΜΟΣ Πληθυσμός. Leży nad Zatoką Patraską, drugi co do wielkości grecki port morski (po Pireusie). Posiada połączenia promowe z Wyspami Jońskimi i Włochami (Ankoną, Brindisi, Bari, Triestem i Wenecją). Dworzec kolejowy przy centralnym Molo św. Mikołaja (nowogr. Αγίου Νικολάου). Araxos National Airport (Krajowy Port Lotniczy „Araksos”), 33 km na zachód-południowy zachód, na przylądku Araksos).

Kultura, nauka i zabytki Monumentalna neobizantyjska bazylika archikatedralna św. Andrzeja. Uniwersytet Patraski (ponad 24 000 studentów na 22 wydziałach, kampus w dzielnicy Rion), Teatr Miejski Apollon (kopia mediolańskiej La Scali, proj. Ziller). Miasto słynie z barwnej ulicznej parady, uroczyście kończącej karnawał, oraz latem, z antycznych przedstawień teatralnych. Na górnym (starym) mieście dominuje średniowieczny zamek bizantyjski (z około VI wieku), natomiast w bliskim sąsiedztwie, z czasów starorzymskich zachował się odeon (160 p.n.e.), stadion i akwedukt. W mieście liczne pomniki, m.in. hiszpańskiego pisarza M. de Cervantesa, autora powieści Don Kichot i uczestnika bitwy pod Lepanto. W miejscowości znajduje się latarnia morska i muzeum archeologiczne.

Historia Miasto (Colonia Aroe Augusta) założył w 14 p.n.e. cesarz rzymski Oktawian August, osiedlając weteranów i częściowo ludność grecką z Achai i Lokrydy Ozolskiej. W II wieku n.e. miasto było ośrodkiem produkcji tkanin lnianych. W VI wieku najpierw kataklizm trzęsienia ziemi, a później najazd Słowian i Awarów zadają miastu dotkliwe szkody. Na początku IX w. cesarz bizantyjski Nicefor I Genik nadaje Patrze tytuł metropolii, w 2. połowie tego wieku w mieście znajdowała się także mennica. Długie lata panowania Wenecjan i Turków przyczyniło się do wyniszczenia miasta i Peloponezu. W 2. połowie XIX w. Patras zasłynęło z destylarni koniaków.

Święty Andrzej W czasach Nerona, po Zesłaniu Ducha Świętego, przybył do Patras św. Andrzej (nowogr. Αγίου Ανδρέα), aby szerzyć chrześcijaństwo. Nauczał w Poncie i Bitynii (zachodnia Turcja) oraz w Tracji (Bułgaria), Scytii (dolny bieg Dunaju) i Grecji, gdzie, tu, w Patras, w 65 lub 70 został aresztowany i skazany na ukrzyżowanie głową w dół, na krzyżu w kształcie litery „X” (X od Χριστός – Chrystus; stąd krzyż św. Andrzeja). Wyrok męczeńskiej i haniebnej śmierci, św. Andrzej przyjął z wielką radością, bowiem cieszył się niezmiernie, że umrze na krzyżu jak Jezus. Liturgia bizantyjska określa św. Andrzeja przydomkiem Protokleros („pierwszy powołany”, gdyż obok św. Jana, pierwszy został przez Chrystusa wezwany na Apostoła). Achajów rozpiera duma, że ich pierwszym metropolitą był św. Andrzej. Po burzliwych dziejach, relikwie głowy apostoła oraz relikwie krzyża, na którym umarł św. Andrzej są przechowywane w prawosławnej bazylice archikatedralnej, ukończonej w 1974, według tradycji w miejscu kaźni świętego.

Podział administracyjny

Obecnie, jednostki miejskie Rion, Paralia, Messatida oraz Vrachnaiika wchodzą w skład kompleksu miejskiego Patry. Wyłączając ścisłe centrum miasta, do głównych dzielnic Patry zalicza się: Miasto Patra: Agyia (północ) Agia Sofia (północ) Anthoupoli (północ) Aroi (wschód) Begoulaki (południe) Bozaitika (północ) Eglykada (wschód) Gouva (północ) Ities (południe) Koukouli (wschód) Neo Souli (wschód) Perivola (wschód) Prosfygika (wschód) Psarofai (wschód) Tabachana (wschód) Zarouchleika (południe) Zavlani (północ)Zespół miejski Rion: Agios Georgios Agios Vasileio Aktaio Ano Kastritsi Arachovitika Kato Kastritsi PsathopyrgosZespół miejski Paralia:

Paralia Mintilogli RoitikaZespół miejski Messatida:

Ovrya Kallithea Petroto SaravaliZespół miejski Vrachneika:

Vrachnaiika Kaminia Monodendri Tsoukalaiika

Sport

W mieście istnieje wiele klubów sportowych, które rozgrywają swoje mecze w najważniejszych sportowych greckich ligach. Panachaiki Gymnastiki Enosi, Apollon Patra, E.A. Patra oraz NO Patra są klubami z najdłuższą historią, specjalizując się kolejno w piłce nożnej, koszykówce, siatkówce, oraz piłce wodnej. W mieście zlokalizowany jest Stadion Narodowy Pampeloponnisiako, który w 2004 roku został poddany przebudowie oraz modernizacji. Od 2009 roku, we wrześniu, w mieście organizowane są wyścigi gokartów.

Patra była w przeszłości miastem gospodarzem kilku międzynarodowych imprez sportowych, takich jak eliminacje Mistrzostw Świata U-19 w Koszykówce Mężczyzn w 1995 roku, Mistrzostwa Europy w Gimnastyce Artystycznej w 1997 roku, Wreslingowe Mistrzostwa Świata w 2001 roku, Mistrzostwa Europy w Koszykówce Kobiet w 2003 roku, Międzynarodowe Igrzyska Dzieci w 2003 roku, faza grupowa turnieju piłki nożnej na Igrzyskach Olimpijskich w 2004 roku, Mistrzostwa Świata w Gimnastyce Artystycznej w 2007 roku, Mistrzostwa Świata Niesłyszących w Piłce Nożnej w 2007 roku oraz Śródziemnomorskie Igrzyska Plażowe w 2019 roku.

Kluby sportowe Klub Dyscyplina Liga Stadion Lokacja Pojemność Data utworzenia Najwyższe miejsce w lidzePanachaiki G.E.piłka nożnaLiga Grecka Stadion Kostas Davourlis Agyia 11 321 18914 (1973)SiatkówkaLiga SiatkówkiPanachaiki Indoor Arena 500 19288 (2016)Apollon Patra koszykówka Greek Basket League Apollon Patras Indoor Hall Perivola 3,500 1926 6 (1986) E.A. Patras siatkówka A2 Ethniki Volleyball EAP Indoor Hall Agios Dionyssios 2,200 1927Mistrzostwo (1938) NO Patras piłka wodna A1 Ethniki Water Polo NOP Aquatic Centre Akti Dymeon 3,000 1929Mistrzostwo (x 8) Thyella Patras F.C. piłka nożna Delta Ethniki Fotis Aravantinos Stadium Glafkos 3,000 1930 5 (B Ethniki)Olympiada Patras koszykówkasiatkówka Greek A2 Basketball League A2 Ethniki Volleyball Olympiada Indoor Hall Taraboura 2,500 1961 8 (2002) 10 (2007) Promitheas Patras koszykówka Greek Basket League Dimitris Tofalos Arena Bozaitika 4,500 19852 (2019) Ormi Patras piłka ręczna Greek women's handball championship National Indoor Hall Koukouli 1,000 2003Mistrzostwo (x 6) NE Patras piłka wodna A2 Ethniki A1 Ethniki Women's Water Polo Antonis Pepanos Aquatic Centre Koukouli 4,000 2006 4 (2009) 4 (x 3)

Galeria

Miasta partnerskie Ankona (Włochy) Banja Luka (Bośnia i Hercegowina) Bari (Włochy) Bydgoszcz (Polska) Canterbury (Australia) Debreczyn (Węgry) Famagusta (Cypr) Gjirokastra (Albania) Kiszyniów (Mołdawia) Krajowa (Rumunia) Limassol (Cypr) Reggio di Calabria (Włochy) Saint-Étienne (Francja) Brindisi (Włochy)

Ludzie związani z Patras

Przypisy

Bibliografia Bonarek J., Czekalski T., Sprawski S., Turlej S., Historia Grecji, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2005, Ellingham M., Dubin M., Jansz N., Fisher J., Grecja. Praktyczny przewodnik, Pascal, Bielsko-Biała 2000, Grecja kontynentalna. Przewodnik Wiedzy i Życia, pod red. M.Dubina, Wiedza i Życie, Warszawa 1999,

Linki zewnętrzne

Kategoria:Miasta w Regionie Grecja Zachodnia Kategoria:Miasta starożytnej Grecji Kategoria:Regiony winiarskie