Conaire I Mor („Wielki“) – legendarny zwierzchni król Irlandii z dynastii Milezjan (linia Itha) w latach 1-60 n.e. Syn Ederscela, zwierzchniego króla Irlandii.
Są rozbieżności w średniowiecznych irlandzkich legendach i historycznej tradycji, co do jego matki. Saga Togail Bruidne Dá Derga (Zniszczenie zajazdu Dá Derga) podała, że jego matką była Mess Buachalla, córka Cormaca mac Laithech i jego nieznanej z imienia żony. Inną wersję podaje opowieść Tochmarc Étaín („Zaloty Etain”), według której Conaire był synem nieznanej z imienia córki Eochaida X Airema („Grabarza”), zwierzchniego króla Irlandii. Ta zaś była zrodzona z Etain, także córki Eochaida X i jego żony Etain.
Conaire objął władzę nad Irlandią w wyniku pokonania i zabicia swego poprzednika i zabójcy ojca, Nuady III Nechta, w bitwie pod Cliach (Clíu) w Ui Drona na terenie obecnego hrabstwa Carlow. W źródłach są rozbieżności co do liczby lat jego panowania. Roczniki Czterech Mistrzów i Księga najazdów Irlandii („Lebor Gabála Érenn”) podały sześćdziesiąt lat, zaś Roczniki z Clonmacnoise podały sześćdziesiąt lat rządów nad Irlandią. Conaire nałożył grzywnę na mieszkańców Leinsteru za branie udziału w zabójstwie jego ojca. Musieli zrezygnować, przez zawarcie uroczystego traktatu na rzecz królów Munsteru, z obszaru Ossory rozciągającego się z Gowran do Grian. Za jego panowania morze corocznie wyrzucało produkty na ląd, w Inbhear Colptha. Wielką obfitość orzechów była corocznie odnajdywana na Boinn Boyne i Buais. Jego panowanie charakteryzowało się długim i przeważnie spokojnym okresem. Nie było grzmotów lub burz, zaś wiatry nie brały włosów bydła od połowy jesieni do połowy wiosny. Bydło pasło się bez dozorców. Małe drzewa były zgięte z powodu wielkości owoców.
Jego trzej bracia mleczni, synowie Dond Desy, których skazał na wygnanie do Alby (Szkocja) za ich zbrodnie, zawarli przymierze z królem Brytów, Ingcelem Caechem. Następnie grasowali w Irlandii z wielką rzeszą swych stronników. Zaatakowali zajazd Dá Derga. Próbowali go trzykrotnie spalić, ale bezskutecznie. Conaire był chroniony przez swego obrońcę Mac Cechta oraz bohatera ulsterskiego Conalla Cernacha. Conaire poprosił o napój, ale cała woda była zużyta do gaszenia ognia. Mac Cecht podróżował przez całą Irlandię z pucharem Conaire’a, ale żadna z rzek nie dała mu wody. Wreszcie wrócił z pucharem wody w samą porę, by zobaczyć dwóch ludzi odcinających głowę Conaire’a. Mac Cecht zabił ich obu. Odcięta głowa Conaire’a piła wodę i recytowała wiersz wychwalający Mac Cechta. Przez trzy dni trwała bitwa z najeźdźcami. Mac Cecht został zabity, a Conall Cernach zdołał uciec. Conaire zginął w Bruighean-da-Dhearg (lokowane w Leabhar-na-h-Uidhri nad rzeką Dothair (ob. Dodder) w pobliżu Dublina). Po jego śmierci w Irlandii doszło do pięcioletniego bezkrólewia. Po tym czasie zwierzchnią władzę objął Lugaid V Sriab nDerg („z Czerwonymi Kołami”), wnuk arcykróla Eochaida IX Feidlecha („Solidnego”).
„Księga najazdów” (Lebor Gabála Érenn) zsynchronizowała jego panowanie z czasami rządów cesarza rzymskiego Oktawiana Augusta (27 p.n.e.–14 n.e.) Za jego panowania miał zostać ukrzyżowany Jezus Chrystus. Współczesnymi mu legendarnymi prowincjonalnymi królami byli, Conchobar III mac Nessa z Ulsteru, Cairbre Nia Fer z Munsteru oraz Ailill mac Mata z Connachtu.
Potomstwo Conaire był praprawnukiem Iara mac Degaid, pierwszego króla Munsteru należącego do legendarnego Clanna Dedad, legendarnej rodziny królewskiej Érainn. Jego potomkowie w Irlandii i Szkocji byli znani, jako Síl Conairi. Conaire miał syna: Cairbre Finnmor, miał syna: Daire Dornmar, miał trzech synów: Cairbre Cromchenn (Cromcinn), miał syna: Lugaid II Alludach (Allthach, Elathach), przyszły król Munsteru, miał syna z córką Corbreda II z Piktów: Mod Lama, miał syna: Conaire II Caem („Przystojny”), przyszły król Munsteru i zwierzchni król Irlandii Croch Mor, zginął w Ath Crocha z ręki Cúchulainna Eochaid, miał córkę: Hwarfiad, przyszła żona Cairbre’a II Liffechaira, zwierzchniego króla Irlandii
Bibliografia Annala Rioghachta Éireann. Annals of the Kingdom of Ireland by the Four Masters, Vol. I, ed. with translation J. O’Donovan, Second Edition, Dublin 1856, s. 88-91. Dobbs. M. E., Side-Ligts on the Táin Age and Other Studies, Dundalk 1917. Lebor Gabála Érenn. The Book of the Taking of Ireland, Part V, ed. and transl. with notes etc. by R. A. Stewart Macalister, Irish Texts Society, Dublin 1956, s. 300-303. MacKillop J., A Dictionary of Celtic Mythology, Oxford University Press, New York 2004, s. 97, . O’Hart J., Irish Pedigress. The Origin and Stem of The Irish Nation, vol. II, Fifth Edition, Dublin 1892, s. 640-641. Truhart P., Regents of Nations. Systematic Chronology of States and Their Political Representatives in Past and Present. A Biographical Reference Book, Part 1: Antiquity Worldwide, München 2000, s. 373, .
Kategoria:Legendarni władcy Irlandii Kategoria:Cykl ulsterski