Sámuel Brassai (ur. 15 czerwca 1797 lub 1800 w Torockó lub Torockószentgyörgy, zm. 24 czerwca 1897 w Koloszwarze) – węgierski językoznawca, filozof, przyrodnik, „ostatni erudyta z Siedmiogrodu". Zajmował się geografią, historią, statystyką, ekonomią, zagadnieniami z teorii muzyki, estetyki, krytyki artystycznej. Był członkiem korespondentem (1837), członkiem rzeczywistym (1865) i członkiem honorowym (1887) Węgierskiej Akademii Nauk.
Młody Brassai już w rodzinnym domu uczył się muzyki, nauk przyrodniczych i języka niemieckiego. Do trzynastego roku życia był uczony przez ojca, który stosował nowatorskie metody nauczania – zamiast wykuwać reguły na pamięć, syn musiał samodzielnie odnajdywać je w podręcznikach.
W 1834 roku przeniósł się do Koloszwaru, gdzie założył i wydawał w celach edukacyjnych gazetę Vasárnapi Újság (Gazeta Niedzielna). W 1837 roku został wykładowcą w unitariańskiej szkole wyższej w Koloszwarze i prowadził wykłady z historii i geografii, a później także z matematyki i nauk przyrodniczych. W 1845 roku został profesorem filozofii. Jego działalność związana jest z przyjętą w 1841 roku reformą edukacji, w której językiem nauczania była łacina, a nie tylko język węgierski. W 1848 roku został wykładowcą w Akademii Wojskowej Cesarzowej Ludwiki (Ludoviceum), jednak nie zdążył rozpocząć wykładów ze względu na emigrację rządu do Debreczyna.
W 1850 roku przeniósł się do Budapesztu, gdzie mieszkał do 1859 roku, udzielając prywatnych lekcji w szkole Páła Gönczyego. Następnie wrócił do Koloszwaru, gdzie ponownie w unitariańskiej szkole wyższej wykładał filozofię i matematykę. W 1862 roku został dyrektorem Towarzystwa Muzeum Siedmiogrodzkiego (węg. Erdélyi Múzeum-Egyesület) oraz kustoszem jego zbiorów przyrodniczych. W 1872 roku w Koloszwarze otworzono uniwersytet, na którym Brassai wykładał matematykę elementarną. W latach 1875–1876 był dziekanem wydziału matematyki i nauk ścisłych, a w latach 1879–1880 pełnił funkcję rektora tej uczelni. W 1883 roku przeszedł na emeryturę.
Brassai był autorem licznych publikacji z zakresu pedagogiki, językoznawstwa, matematyki i nauk przyrodniczych, w tym m.in. pionierskiej pracy o metodyce nauczania języków obcych Die Reform des Sprachunterrichts in Europa (1881). Jego zasadą dydaktyczną było hasło „mało, dobrze, powoli" (keveset, jól, lassan). W 1897 roku obchodził setną rocznicę urodzin.
Przypisy
Kategoria:Węgierscy filozofowie Kategoria:Węgierscy językoznawcy Kategoria:Węgierscy historycy Kategoria:Węgierscy geografowie Kategoria:Urodzeni w 1797 Kategoria:Zmarli w 1897