Crimthann II Niadnair („Mąż Nair”) – legendarny zwierzchni król Irlandii z dynastii Milezjan (linia Eremona) w latach 74-90 n.e. Syn zwierzchniego króla Irlandii Lugaida V Sriab nDerga („z Czerwonymi Kołami”) i jego żony Derbforgaill, córki króla Lochlainn (ob. Norwegia).
Według średniowiecznej irlandzkiej legendy i historycznej tradycji objął tron w wyniku zabójstwa swego poprzednika, Conchobara I Abradruada („z Czerwonymi Rzęsami”). Po szesnastu latach rządów zmarł w forcie Dun Crimhthainn, w Bin Edair (ob. Wzgórze Howth), po powrocie z wyprawy wojennej przeciwko Rzymianom w Brytanii. Umarł w wyniku upadku z konia. Była to słynna wyprawa, z której przywiózł cudowne klejnoty, w tym złoty wóz i złotą szachownicę, wyłożoną stoma przeźroczystymi klejnotami oraz Cedach Crimhthainn, piękny płaszcz, haftowany złotem. Przyniósł także miecz wyłożony wieloma wężami, tarczę z guzami z jasnego srebra, włócznię zadającą rany niemożliwe do wyleczenia, procę nie chybiącej żadnego celu oraz dwa charty z łańcuszkiem srebrnym między nimi, wartym trzysta cumhal.
Crimthann posiadał dwie żony: Baine, córkę króla Alby (ob. Szkocja), z którą miał syna pogrobowca, Feradacha Finnfechtnacha, przyszłego zwierzchniego króla Irlandii. Zaś drugą żoną była Nartathchaoch (Nar-Thath-Chaoch), córka Laocha, syna Daire’a, który żył w kraju Piktów (ob. Szkocja). Od niej wziął się przydomek króla, „Niadnair”.
Bibliografia Annala Rioghachta Éireann. Annals of the Kingdom of Ireland by the Four Masters, Vol. I, ed. with translation J. O’Donovan, Second Edition, Dublin 1856, s. 92-95. Lebor Gabála Érenn. The Book of the Taking of Ireland, Part V, ed. and transl. with notes etc. by R. A. Stewart Macalister, Irish Texts Society, Dublin 1956, s. 302-305. O’Hart J., Irish Pedigress. The Origin and Stem of The Irish Nation, vol. I, Fifth Edition, Dublin 1892, s. 356. Truhart P., Regents of Nations. Systematic Chronology of States and Their Political Representatives in Past and Present. A Biographical Reference Book, Part 1: Antiquity Worldwide, München 2000, s. 373, .
Kategoria:Legendarni władcy Irlandii