World of Warcraft (WoW) – gra komputerowa z gatunku MMORPG wyprodukowana i wydana przez Blizzard Entertainment. Premiera odbyła się 23 listopada 2004 roku. Akcja gry toczy się w fikcyjnym uniwersum Warcrafta, głównie na planecie Azeroth, kilka lat po wydarzeniach przedstawionych w grze Warcraft III: The Frozen Throne. World of Warcraft jest czwartą (nie licząc innych dodatków) grą w uniwersum Warcrafta.
Fabuła Świat World of Warcraft opiera się na konflikcie pomiędzy dwoma głównymi frakcjami: Przymierzem (ang. Alliance) oraz Hordą (ang. Horde), a także na ich wspólnej lub osobnej walce z zagrożeniami z zewnątrz (m.in. Płonącym Legionem, Królem Liszem, Starymi Bogami czy Śmiercioskrzydłym).
Wydarzenia w World of Warcraft rozpoczynają się kilka lat po wydarzeniach z Warcraft III: The Frozen Throne. Świat Azeroth jest zrujnowany po inwazjach Płonacego Legionu oraz Plagi Nieumarłych. Część nieumarłych zdołała wyrwać się spod kontroli Króla Lisza i założyła własną siedzibę w The Undercity, wybudowaną pod ruinami dawnej stolicy Lordaeronu. Grupa ta przyjęła nazwę Forsaken, a na jej czele stanęła była dowódczyni wojsk obronnych Silvermoon City – Sylvanas Windrunner. W tym samym czasie gnomy musiały ewakuować się ze swojej podziemnej stolicy Gnomereganu z powodu skażenia toksycznym gazem, do którego doprowadził zdradziecki doradca króla Mekgineer Thermaplugg. Uchodźcy znaleźli schronienie u swoich krasnoludzkich sojuszników w Ironforge. Z kolei ludzie pod dowództwem króla Variana Wrynna, skupili swoje siły wokół stolicy Stormwind City, położonej w sercu Elwynn Forest.
Świat gry mały|Mapa krainy Azeroth Świat gry podzielony jest na liczne obszary umieszczone w różnych wymiarach i na rozmaitych ciałach niebieskich. Głównym światem pozostaje planeta Azeroth, w skład której wchodzą m.in. kontynenty Kalimdor i Wschodnie Królestwa (Eastern Kingdoms), Northrend (dodany w Wrath of the Lich King), Pandaria (Mists of Pandaria), Broken Isles (Legion), wyspy Kul Tiras i Zandalar (), Dragon Isles () oraz podziemny obszar Khaz Algar (). Poza Azeroth gracze mogą odwiedzać inne światy i wymiary, takie jak obcy świat Outland (The Burning Crusade), alternatywny Draenor (Warlords of Draenor) czy krainę zmarłych Shadowlands ().
Większość ras rozpoczyna grę w dedykowanych lokacjach startowych w Kalimdorze lub Wschodnich Królestwach, na Wędrującej Wyspie (The Wandering Isle – Pandareni) albo w uniwersalnej strefie szkoleniowej Exile’s Reach.
Podróżowanie pomiędzy kontynentami i wymiarami odbywa się za pomocą statków, goblińskich sterowców (zeppelins), portali maga oraz rozbudowanych sieci portali interkontynentalnych znajdujących się w głównych stolicach (m.in. Stormwind, Orgrimmar, Dalaran czy Oribos). Transport wewnątrz danego obszaru opiera się na punktach lotu (gryfony dla Przymierza, wywerny dla Hordy), wierzchowcach naziemnych i latających (w tym zaawansowanym systemie podniebnego latania – Skyriding), a także unikalnym metrze podziemnym (Deeprun Tram), które łączy stolice Przymierza: Stormwind i Ironforge.
Kontynenty oraz światy składają się z licznych krain, z których każda odznacza się odmienną scenerią, poziomem trudności napotykanych przeciwników, architekturą oraz typem rozgrywki, obejmującym między innymi strefy dedykowane potyczkom PvP. Choć tradycyjnie każda rasa posiadała własną krainę początkową dedykowaną danej frakcji, od czasu wprowadzenia wyspy Exile’s Reach nowi gracze mogą przechodzić uniwersalny samouczek, a po jego ukończeniu płynnie przechodzić do wybranego rozszerzenia dzięki skalowaniu poziomów.
Od momentu powstania gry w 2004 roku ewolucji uległ podział oraz rola stolic w świecie gry. Tradycyjnymi bastionami Przymierza pozostają Stormwind City jako stolica ludzi, Ironforge stanowiące siedzibę krasnoludów oraz gnomów, a także The Exodar należący do draenei. Nocne elfy utraciły swoją pierwotną stolicę, Darnassus, w wyniku jej spalenia. Z kolei głównymi ośrodkami Hordy są Orgrimmar skupiający orków oraz trolle, Thunder Bluff będące siedzibą taurenów, a także królestwo krwawych elfów ze stolicą w Silvermoon City.
Niedostępne miejsca W pierwszych latach istnienia gry w jej plikach znajdowało się wiele nieukończonych lub niedostępnych dla graczy obszarów (np. pierwotne wersje Emerald Dream czy Mount Hyjal), które z czasem zostały oficjalnie udostępnione w kolejnych rozszerzeniach. Na część z nich można było się dostać poprzez portale, wykonując różne questy, niektóre były widoczne tylko z lotu ptaka, podróżując gryfonem lub wywerną. W dodatku Cataclysm dano możliwość latania po całym świecie w Azeroth, co też spowodowało, że duża część miejsc niedostępnych straciła ten status. Wciąż jednak istnieją lokacje zarówno na otwartym terenie, jak i wewnątrz, niedostępne dla graczy, jak choćby Północny Lordaeron.
Podstawy rozgrywki Gracz tworzy postać, wybierając jej rasę, klasę, wygląd oraz frakcję, które determinują wygląd, styl walki, dostępne umiejętności oraz przynależność frakcyjną. Celem gry jest rozwijanie postaci poprzez zdobywanie doświadczenia, wykonywanie zadań, eksplorację świata, uczestnictwo w instancjach oraz walkę z innymi graczymi.
thumb|Statua Thralla, dowódcy orków, na wystawie Blizzarda w Pekinie, 2006 Rasy i klasy Większość ras przypisana jest do jednej z dwóch zwaśnionych frakcji: Przymierza (Alliance) lub Hordy (Horde). Niektóre rasy, takie jak Pandareni czy Dracthyr, rozpoczynają rozgrywkę jako neutralne i wybierają frakcję w trakcie rozwoju fabularnego. Oprócz ras podstawowych w grze funkcjonują tzw. Rasy Sojusznicze (Allied Races), odblokowywane po spełnieniu określonych wymagań fabularnych. Każda rasa posiada unikalne zdolności rasowe (racials) oraz własną stolicę prowadzoną przez przywódcę rasowego. Świat gry zamieszkują również liczne niegrywalne rasy poboczne, takie jak murloki, gnolle, koboldy, ogry czy nagowie.
Wyborowi rasy towarzyszy wybór klasy postaci, która określa rolę bohatera w drużynie (zadawanie obrażeń, tankowanie lub leczenie). Wskutek rozwoju gry do pierwotnego zestawu klas dołączano nowe w kolejnych rozszerzeniach:
Klasy podstawowe: Druid, Łowca (Hunter), Mag (Mage), Paladyn (Paladin), Kapłan (Priest), Łotrzyk (Rogue), Szaman (Shaman), Czarnoksiężnik (Warlock), Wojownik (Warrior). Rycerz Śmierci (Death Knight) – dodany w rozszerzeniu Wrath of the Lich King jako pierwsza klasa heroiczna. Mnich (Monk) – wprowadzony w dodatu Mists of Pandaria. Łowca Demonów (Demon Hunter) – dodany w rozszerzeniu Legion. Przywoływacz (Evoker) – wprowadzony w dodatku Dragonflight, ekskluzywny dla rasy Dracthyr.
Poziomy i skalowanie System poziomów przechodził w historii gry znaczne zmiany. Przed wprowadzeniem dynamicznego skalowania poziomów każda kraina posiadała sztywno przypisany zakres poziomów trudności. Maksymalny poziom z każdym dodatkiem stopniowo rosła – od 60 w wersji podstawowej, aż po 120 w rozszerzeniu Battle for Azeroth. W wydanym w listopadzie 2020 roku dodatku Shadowlands przeprowadzono tzw. level squish (ściskanie poziomów) redukując maksymalny poziom postaci do poziomu 60 i wprowadzając elastyczny system skalowania terenów, pozwalający na zdobywanie doświadczenia w dowolnie wybranej krainie z przeszłości.
Umiejętności i talenty W pierwszych latach istnienia gry rozwijanie umiejętności na kolejnych poziomach doświadczenia wymagało płatnych wizyt u trenerów klasowych, podczas gdy talenty przydzielało się w trzech sztywnych drzewkach.
Od rozszerzenia Dragonflight gracze korzystali z rozbudowanego, dwudzielnego drzewka talentów (drzewko klasy oraz drzewko specjalizacji). Wraz z dodatkiem Midnight system ten został rozbudowany o Apex Talents – centralną sekcję talentów umieszczoną pomiędzy drzewkiem klasy a specjalizacji, oferującą węzły modyfikujące kluczowe zdolności bohaterów.
Umiejętności dzielą się na aktywne (wymagające użycia) oraz bierne (pasywne, działające stale). Korzystanie z umiejętności aktywnych wiąże się najczęściej z wykorzystaniem zasobów bojowych postaci – m.in. many, energii (energy), furii (rage), mocy świętości (Holy Power) czy siły runicznej (Runic Power). Oprócz umiejętności klasowych gracze dysponują także zdolnościami rasowymi oraz użytkowymi wynikającymi z wybranych profesji.
Gracze odblokowują dostęp do drzewka talentów od 10. poziomu doświadczenia, w którym za każdy kolejny poziom otrzymują punkty inwestowane w dwie osobne gałęzie:
Drzewko klasy (Class Tree) – skupia się na ogólnych zdolnościach użytkowych, defensywnych i wspomagających, wspólnych dla całej klasy. Drzewko specjalizacji (Spec Tree) – skupia się na zdolnościach definiujących konkretną rolę postaci (np. zadawanie obrażeń, tankowanie lub leczenie).
W przeciwieństwie do wczesnych wersji gry, zmiana talentów nie wymaga opłat w złocie ani wizyty u trenera. Gracze mogą w dowolnym momencie (poza walką) bezpłatnie resetować punkty, modyfikować poszczególne gałęzie oraz zapisywać gotowe zestawy talentów (loadouts) i dzielić się nimi za pomocą kodów konfiguracyjnych.
Mechanika rozgrywki Zadania Rozwijanie postaci w World of Warcraft odbywa się przede wszystkim poprzez wykonywanie zadań (quests), zlecanych przez napotkanych bohaterów niezależnych (NPC). Misje te stanowią główne źródło punktów doświadczenia, waluty oraz nagród rzeczowych, a także służą prowadzeniu głównej fabuły gry.
Choć tradycyjny trzon rozgrywki opiera się na prostych misjach polegających na pokonaniu określonej liczby przeciwników lub pozyskaniu z nich konkretnych przedmiotów projektowanie zadań przeszło na przestrzeni lat znaczną ewolucję. Oprócz klasycznych misji kurierskich, eskortowych czy rzemieślniczych, w grze wykorzystane są zaawansowane mechaniki scenariuszowe. Należą do nich zadania wykorzystujące pojazdy i działa, minigry logiczne, misje skradankowe, zwiadowcze czy obronne. Elementem narracyjnym stała się również technologia fazowania (phasing), która dynamicznie zmienia wygląd i stan środowiska gry dla danego gracza w zależności od postępów w głównej linii fabularnej danej krainy. Dopełnieniem tego systemu są zadania światowe (World Quests) oraz wydarzenia publiczne (Public Events), które pojawiają się dynamicznie na mapie i nie wymagają wcześniejszej rozmowy z postacią niezależną.
Frakcje W pierwotnym systemie gry gracze zdobywali reputację u różnych organizacji i frakcji, co odblokowywało zniżki u lokalnych handlarzy oraz dostęp do unikalnych przedmiotów. Pełne zastąpienie tradycyjnego systemu reputacji nowym systemem Renomy (Renown) dla głównych frakcji nastąpiło w dodatku Dragonflight. Gracze mogą zwiększać swój poziom reputacji u poszczególnych frakcji poprzez wykonywanie zadań, pokonywanie określonych przeciwników oraz udział w wydarzeniach regionalnych, co odblokowuje dostęp do nagród kosmetycznych, przedmiotów użytkowych, przepisów rzemieślniczych czy nowych wątków fabularnych.
Profesje System rzemiosła dzieli rozwój profesji osobno dla każdego rozszerzenia, co eliminuje konieczność podnoszenia ich poziomu w starszych strefach. Do mechaniki profesji wprowadzono również specjalizacje, punkty wiedzy rzemieślniczej, dedykowany ekwipunek rzemieślniczy oraz system zleceń, umożliwiający zamawianie przedmiotów u innych graczy.
Profesje główne Każda postać może nauczyć się maksymalnie dwóch profesji głównych (primary professions) oraz wszystkich dostępnych profesji pobocznych (secondary professions). Profesje główne dzielą się na zbierackie (gathering) oraz rzemieślnicze (crafting):
Zbierackie: mining, herbalism i skinning. Służą do pozyskiwania surowców ze świata gry. Rzemieślnicze: blacksmithing, tailoring, leatherworking, alchemy, enchanting, engineering, jewelcrafting oraz inscription. Pozwalają na wytwarzanie pancerza, broni, eliksirów i ulepszeń ekwipunku na podstawie zdobytych przepisów.
Profesje poboczne Do profesji pobocznych zaliczają się gotowanie (cooking) oraz wędkarstwo (fishing). Dawna profesja pierwszej pomocy (first aid) została wycofana, a przepisy włączono do alchemii i krawiectwa.
Ekonomia