August Biskupski (ur. 28 sierpnia 1878 w Żytynku, zm. 16–19 kwietnia 1940 w Katyniu) – pułkownik lekarz Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys Syn Wiktora i Marii ze Sławoszewskich urodzony 28 sierpnia 1878 w Żytynku na terytorium ówczesnej guberni wołyńskiej. W latach 1888–1895 uczył się w ośmioklasowym gimnazjum klasycznym w Kamieńcu Podolskim, a następnie studiował na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Kijowskiego. 1 listopada 1899 uzyskał dyplom lekarza.
Zmobilizowany do armii rosyjskiej wziął czynny udział w wojnie rosyjsko-japońskiej, w randze asesora kolegialnego. Od 4 kwietnia 1904 do 2 marca 1905 pełnił służbę w szpitalu polowym nr 3 w Korei Północnej na stanowisku starszego ordynatora. 5 sierpnia 1912 został mianowany radcą kolegialnym.
W czasie I wojny światowej, od 25 września 1914 pełnił służbę w szpitalu polowym 35 Dywizji Piechoty na stanowisku starszego ordynatora. 3 marca 1915 został przeniesiony do 378 szpitala chirurgicznego 1 Korpusu Gwardii na stanowisko chirurga. W maju 1916 w Rożyszczach został kontuzjowany w następstwie eksplozji „bomb aeroplanowych”. Od 16 lipca 1916 do 25 lutego 1918 pełnił służbę w Szpitalu Wojskowym I kategorii w Winnicy na stanowisku chirurga konsultanta, a następnie naczelnego lekarza. W 1917 otrzymał rangę radcy stanu. Do tego czasu opublikował 12 prac naukowych z dziedziny chirurgii. 20 marca 1918 zachorował na zapalenie wyrostka robaczkowego. Od 28 kwietnia 1918 pracował w Szpitalu Czerwonego Krzyża w Winnicy na stanowisku naczelnego lekarza. We wrześniu 1919 został wyznaczony przez władze ukraińskie na stanowisko naczelnego lekarza wszystkich instytucji sanitarnych w Płoskirowie i Winnicy, w randze pułkownika, ale uchylił się od przyjęcia tej funkcji i zdecydował na przyjazd do Polski. Za swoją służbę został odznaczony wszystkimi orderami bez mieczów do Orderu Świętego Włodzimierza.
15 października 1919 został przydzielony do rezerwy personalnej Szpitala Ujazdowskiego w Warszawie. 9 grudnia 1919 został przyjęty do Wojska Polskiego z byłej armii rosyjskiej z warunkowym zatwierdzeniem rangi kapitana lekarza, zaliczony do Rezerwy armii z jednoczesnym powołaniem do służby czynnej na czas wojnyDz. Rozk. Wojsk. Nr 98 z 28 grudnia 1919, poz. 4195.. 7 stycznia 1920 został wyznaczony na stanowisko starszego ordynatora oddziału chirurgicznego Szpitala Okręgowego w Grodnie, a 21 kwietnia tego roku na stanowisko komendanta tegoż szpitala. 6 sierpnia 1920 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu majora, „w korpusie lekarskim, w grupie byłych Korpusów Wschodnich i byłej armii rosyjskiej”. Od 26 października 1920 pełnił obowiązki szefa sanitarnego Obozu Warownego Grodno. 15 lutego 1921 został komendantem Szpitala Ewakuacyjnego Nr 1 i Stacji Zbornej dla chorych i rannych. 7 maja 1921 został przydzielony do Dowództwa Okręgu Generalnego Pomorze na stanowisko lekarza przy Urzędzie Rent Wojskowych, lecz już 15 maja przesunięty na stanowisko referenta mobilizacyjno-organizacyjnego Działu Sanitarnego.
W czasie wojny z bolszewikami służył w Szpitalu Okręgowym w GrudziądzuSpis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r., s. 423, 558. Pełniąc służbę w Szpitalu Okręgowym w Grudziądzu pozostawał na ewidencji Kompanii Zapasowej Sanitarnej Nr I..
2 maja 1922 został przydzielony do Szpitala Rejonowego w Bydgoszczy na stanowisku komendantaRocznik oficerski 1923, s. 1168, 1186, 1198.. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu podpułkownika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 26. lokatą w korpusie oficerów sanitarnych, grupa lekarzy. W sierpniu 1923 został przeniesiony do 8 batalionu sanitarnego z pozostawieniem na dotychczasowym stanowisku komendanta szpitala rejonowego. W styczniu 1924 został przeniesiony do 1 batalionu sanitarnego z przydziałem do Szpitala Okręgowego Nr I w Warszawie na stanowisko zastępcy komendanta szpitala. 1 grudnia 1924 został awansowany na pułkownika ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 i 1. lokatą w korpusie oficerów sanitarnych, grupa lekarzyRocznik oficerski 1924, s. 1003, 1017, 1079.. Pełniąc służbę w Bydgoszczy pozostawał na ewidencji Rocznik oficerski 1928, s. 709, 724.. 24 grudnia 1925 został przeniesiony do Oficerskiej Szkoły Sanitarnej na stanowisko kwatermistrza. Z dniem 31 stycznia 1930 został przeniesiony w stan spoczynku.
W 1936 mieszkał w Warszawie przy ulicy Okrężnej 58 i praktykował, jako lekarz specjalista chirurg Obwodu Leczniczego Nr 3Stanisław Konopka, Rocznik Lekarski ..., s. 1207, 1243.. Ostatnio pracował w Ministerstwie Spraw Wojskowych, jako lekarz Junackich Hufców Pracy w Warszawie. Był żonaty, miał syna Augusta.
W czasie kampanii wrześniowej, po agresji ZSRR na Polskę, 17 września 1939 w miejscowości Kopyczyńce dostał się do niewoli sowieckiej. Początkowo, od 21 października 1939 przebywał w obozie jenieckim w Putywlu, po czym od listopada tego roku był przetrzymywany w obozie jenieckim w Kozielsku. 15 kwietnia 1940 został przekazany do dyspozycji naczelnika Zarządu NKWD Obwodu Smoleńskiego – lista wywózkowa 029/2 z 13 kwietnia 1940. Między 16 a 19 kwietnia 1940 został zamordowany w Katyniu przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tej zbrodni grzebano w bezimiennych mogiłach zbiorowych, gdzie od 28 lipca 2000 mieści się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu. W Lesie Katyńskim prowadzone były ekshumacje i prace archeologiczne. W 1943 jego ciało zostało zidentyfikowane w toku ekshumacji nadzorowanych przez Niemców pod numerem 1833 – raport dzienny z 13 maja 1943, a przy jego zwłokach znaleziono legitymację osobistą MSWojsk., list i pocztówkę z nadawcą: Maria Biskupska – Warszawa, Podhalańska 24 oraz wykaz otrzymanych i wysłanych listów. Figuruje na liście Komisji Technicznej PCK, pod numerem 01833, a także 0827.
Postanowieniem nr 112-48-07 Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 został awansowany pośmiertnie na stopień generała brygady. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów".
Upamiętnienie W 2008, w ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, został posadzony Dąb Pamięci, przy kaplicy parafii Najświętszej Maryi Panny Matki Kościoła, przy ul. Ząbkowskiej w Markach, honorujący Augusta Biskupiego.
Wiosną 2022 na Skwerze Ormiańskim przy ul. Powsińskiej w Warszawie, zasadzono 18 dębów i postawiono tablicę pamiątkową z nazwiskami oficerów zamordowanych w Katyniu oraz w Charkowie, wśród których wymieniony został płk August Biskupski.
Jest jednym z 305 lekarzy pochowanych na Polskim Cmentarzu Wojennym w Katyniu i upamiętnia go tabliczka epitafijna nr 224.
Zobacz też awanse generalskie oficerów II Rzeczypospolitej Polskiej z 2007 jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Katyniu
Przypisy
Bibliografia
Roczniki Oficerskie 1923, 1924, 1928 i 1932. Rocznik oficerski rezerw 1934. Spis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r. Dodatek do Dziennika Personalnego M.S.Wojsk. Nr 37 z 24 września 1921 r.
Stanisław Konopka, Rocznik Lekarski Rzeczypospolitej Polskiej na 1936 rok, Biuro Propagandy Polskiej Medycyny przy Naczelnej Izbie Lekarskiej, Warszawa 1936.
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Kijowskiego Kategoria:Jeńcy polscy obozu przejściowego w Putywlu Kategoria:Oficerowie – ofiary zbrodni katyńskiej – mianowani generałami Wojska Polskiego III Rzeczypospolitej Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani w Katyniu Kategoria:Oficerowie 8 Batalionu Sanitarnego Kategoria:Pułkownicy lekarze II Rzeczypospolitej Kategoria:Pochowani na Polskim Cmentarzu Wojennym w Katyniu Kategoria:Polacy – oficerowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętego Włodzimierza Kategoria:Polacy w wojnie rosyjsko-japońskiej Kategoria:Polacy w I wojnie światowej Kategoria:Polscy lekarze w kampanii wrześniowej Kategoria:Polscy lekarze w wojnie polsko-bolszewickiej Kategoria:Urodzeni w 1878 Kategoria:Zmarli w 1940