thumb|200px|Kobieta z aksamitną wstążką, Amedeo Modigliani, olej na płótnie, 1915 thumb|200px|Aktorka Ethel Barrymore z aksamitką na szyi, fotografia z roku 1901 thumb|200px|Wojciech Siemion w tradycyjnej dla siebie aksamitce zamiast krawata Aksamitka – wyrób pasmanteryjny w formie gładkiej wstążki z aksamitu, zwykle dość wąskiej, o różnych kolorach.
Surowcem bazowym do wyrobu aksamitek mogą być np. bawełna, jedwab, włókna sztuczne lub ich połączenia, a początki ich wytwarzania w Europie Zachodniej datuje się na co najmniej XVII wiek. Używane są m.in. do wiązania włosów, ozdabiania odzieży i nakryć głowy czy wyrobu akcesoriów zdobniczych.
Aksamitka w modzie damskiej W stroju damskim kilkakrotnie powracała moda na czarną aksamitkę noszoną na szyi, samodzielnie lub z jakąś zawieszką albo przypinką, zwykle w okresach, gdy bardziej odsłaniano ramiona i noszono głębsze dekolty. Zaświadcza o niej np. ksiądz Kitowicz w rozdziale swego Opisu obyczajów dotyczącym strojów kobiecych z epoki Augusta III Sasa:
Opaska na szyję z aksamitki noszona była też w 2. połowie XIX wieku – w Polsce wraz z wieszanym nań krzyżykiem bywała patriotyczną biżuterią żałobną po klęsce powstania styczniowego. Szczególnie popularna była na przełomie XIX i XX wieku, w okresie secesji, gdy podkreślać miała modną wtedy wydłużoną, „łabędzią” linię szyi. Czarną aksamitką zdobiła szyję na przykład panna Walentyna, jedna z drugoplanowych bohaterek powieści Bolesława Prusa pt. Anielka z 1880 roku. Jest ona też widoczna na jednym z portretów kobiecych Amedeo Modiglianiego z 1915 roku.
Przez prawie 20 lat (od 1978Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 września 1978 r. w sprawie umundurowania i oznak stanowisk służbowych pracowników Straży Przemysłowej. () do 1998 rokuRozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 18 czerwca 1994 r. w sprawie umundurowania i oznak stanowisk służbowych pracowników Straży Przemysłowej. ()) aksamitka – w miejsce krawata – była elementem umundurowania funkcjonariuszek Straży Przemysłowej.
Aksamitka na szyi występuje i we współczesnej modzie inspirowanej przeszłością, m.in. w tzw. stylu vintage.
Aksamitka u znanych osób Jedną z rozpoznawalnych osób z czarną aksamitką noszoną zamiast krawata był aktor Wojciech Siemion, który na każdym kroku podkreślał swoje chłopskie pochodzenie. To właśnie m.in. charakterystyczna aksamitka miała zaakcentować pochodzenie, którego się nie wstydził.
Aksamitka w literaturze współczesnej i filmie W literaturze współczesnej aksamitka pojawiająca się w opisach postaci kobiecych może stanowić element stylizacji na przeszłość, np. czarodziejka Yennefer z sagi fantasy o wiedźminie Geralcie Andrzeja Sapkowskiego ma „piękną, odsłoniętą głęboko szyję, a na niej śliczną czarną aksamitkę i śliczną skrzącą się gwiazdę”. W powieści Jacka Dukaja pt. Lód, której akcja toczy się w świecie alternatywnym w 1924 roku, czarną aksamitkę z czerwonym kamieniem nosi na szyi Jelena Muklanowiczówna, poznana przez głównego bohatera, Benedykta Gierosławskiego, podczas podróży koleją na Syberię. Z kolei w filmie Lekarstwo na miłość główna bohaterka, grana przez Kalinę Jędrusik Joanna radzi swej przyjaciółce Jance (w tej roli Krystyna Sienkiewicz) by ta – z braku odpowiedniej biżuterii – użyła zawieszonej na aksamitce zielonej broszy.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Moda Kategoria:Wyroby włókiennicze Kategoria:Zdobnictwo