Edmund Wąsik (ur. 27 września 1883 w Raszowej-Rokiczach, zm. 21 września 1946 w Katowicach) – polski działacz niepodległościowy i społeczny, kolejarz, uczestnik powstań śląskich, poseł na Sejm w II RP.
Życiorys Syn Edmunda i Katarzyny z Murłowskich, urodzony 27 września 1883 w Raszowej-Rokiczach. Ukończył gimnazjum w Bytomiu, gdzie też zdał maturę, a następnie szkołę kolejową we Wrocławiu.
W 1917 został naczelnikiem stacji Gliwice-Towarowa, a także urzędnikiem nadzoru ruchu kolejowego. Po zakończeniu I wojny światowej został członkiem Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska, a następnie okręgowym komendantem POW na kolei. W 1918 organizował związki zawodowe wśród kolejarzy na Górnym Śląsku. Pod koniec 1919 został prezesem Związku Kolejarzy przy „Zjednoczeniu Zawodowem Polskiem”. „Z ogromnym nakładem pracy i poświęcenia wśród ciągłego niebezpieczeństwa życia i prześladowań„ przystąpił do pracy organizacyjnej i od 1920 brał udział w przygotowywaniach do objęcia służby kolejowej, w przypadku wystąpienia kolejnego powstania. Przed wybuchem III powstania śląskiego współpracował z Grupą Destrukcyjną Wawelberga (Tadeusza Puszczyńskiego). Aktywnie uczestniczył w plebiscycie oraz w III powstaniu śląskim, podczas którego był czołową postacią tymczasowego kierownictwa kolejowego przy sztabie Grupy „Wschód” w Bielszowicach. Był doradcą Wojciecha Korfantego. 19 maja 1921 wszedł do składu trzyosobowej rady kolejowej. Po przyłączeniu części Górnego Śląska do Polski zajmował się organizowaniem nowych struktur dyrekcji PKP w Katowicach.
W dwudziestoleciu międzywojennym pracował m.in. jako zawiadowca stacji, decernent oraz wicedyrektor Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w Katowicach. Ponadto zasiadał w polsko-niemieckim komitecie wagonowym w Bytomiu, gdzie pełnił funkcję przedstawiciela polskiego rządu. W 1935 został posłem IV kadencji (1935–1938) wybranym 62 019 głosami z okręgu nr 90 (powiaty: świętochłowicki, tarnogórski i lubliniecki). Był wieloletnim prezesem Związku Kolejarzy ZZP, a także współpracował ze Związkiem Peowiaków Śląskich, Związkiem Powstańców Śląskich oraz Stronnictwem Pracy. W kwietniu 1937 przeszedł na emeryturę z zachowaniem tytułu radcy ministerialnego.
Po wybuchu II wojny światowej, w 1941 pracował w zarządzie gminy w Będzinie, gdzie został aresztowany przez Gestapo i poddany brutalnemu śledztwu. Po przeszło rocznym pobycie w więzieniu został zwolniony ze względu na pogarszający się stan zdrowia i dzięki wstawiennictwu z zewnątrz. Do końca wojny pracował przymusowo na stanowisku pomocnika magazyniera w Fabryce Lamp Żarowych „Helios” w Zawodziu, dzielnicy Katowic. W roku 1945 powierzono mu współorganizowanie katowickiej dyrekcji PKP, gdzie następnie pełnił funkcję zastępcy dyrektora. Jednym z jego pomysłów było rozlepienie na elewacjach katowickich domów, plakatów z hasłem „Kolejarze, stawiajcie się do pracy!”. Był też prezesem rady nadzorczej kolejowej kasy oszczędności, konsumu kolejowego i innych jednostek kolejowych.
Zmarł 21 września 1946 w Katowicach.
Życie prywatne 24 listopada 1924 ożenił się z Heleną z Masłowskch Jewasińską. Owocem ich związku byli: Aleksandra (ur. w 1925, znana pod pseudonimem artystycznym Aleksandra Śląska) i Olgierd (ur. 1926), ponadto miał pasierbicę Bożenę Jewasińską (ur. 1919). Po I wojnie światowej mieszkał w Katowicach, przy ul. Poniatowskiego 34.
Ordery i odznaczenia Krzyż Niepodległości – 16 marca 1937 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości" Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – 2 maja 1923 „za zasługi, położone około organizacji kolejnictwa polskiego na Górnym Śląsku” Złoty Krzyż Zasługi Krzyż na Śląskiej Wstędze Waleczności i Zasługi Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Gwiazda Górnośląska
Przypisy
Bibliografia Plebiscyt na katowiczanina 150-lecia. Edmund Wąsik (1883-1946), [w:] Gazeta Wyborcza Katowice, 14 sierpnia 2015
Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska Kategoria:Ludzie związani z Katowicami Kategoria:Odznaczeni Gwiazdą Górnośląską Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem na Śląskiej Wstędze Waleczności i Zasługi Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Polscy pracownicy kolejowi Kategoria:Polscy związkowcy Kategoria:Posłowie na Sejm IV kadencji (1935–1938) Kategoria:Posłowie na Sejm II Rzeczypospolitej (województwo śląskie) Kategoria:Uczestnicy III powstania śląskiego Kategoria:Urodzeni w 1883 Kategoria:Zmarli w 1946