Leon Dzierdziejewski (ur. 26 stycznia 1894 w maj. Puziniewicze, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – major kawalerii Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys Syn Januarego Konstantego (Onufrego) i Marii z Celińskich urodzony 26 stycznia 1894 roku w majątku Puziniewicze. W 1914 roku ukończył Szkołę Handlową w Wilnie i rozpoczął studia w Instytucie Handlowym w Kijowie. Brał udział w strajkach szkolnych o wprowadzenie języka polskiego i nauki religii w języku polskim. Był członkiem „Bratniej Pomocy”.

Od 13 lutego 1915 roku służył w armii rosyjskiej. 13 września tego roku ukończył Mikołajewską Szkołę Kawalerii () w Piotrogrodzie i został wcielony do 15 pułku ułanów tatarskich. Brał udział w walkach na froncie, a w 1916 roku awansowano go na podporucznika. Po upadku caratu, 1 grudnia 1917 roku rozpoczął służbę w I Korpusie Polskim, wraz z którym walczył z Niemcami.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, 15 listopada 1918 roku wstąpił na ochotnika do Wojska Polskiego. Został przydzielony do 2 pułku ułanów na stanowisko dowódcy plutonu. Z pułkiem tym walczył podczas wojny z bolszewikami jako dowódca plutonu i szwadronu kaemów. Za postawę wykazaną podczas walk pod Ojrzeniem, w 1921 roku otrzymał krzyż „Virtuti Militari” V klasy, a we wniosku o jego nadanie, czytamy m.in.:

Po zakończeniu działań wojennych pozostał w wojsku i został zweryfikowany do stopnia rotmistrza ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku. W 1928 roku awansował na majora ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1928 roku, przez pewien czas pełnił funkcję dowódcy szwadronu zapasowego. 6 lipca 1929 roku został przeniesiony do 8 pułku ułanów w Krakowie na stanowisko kwatermistrza. 31 marca 1931 roku został przeniesiony na stanowisko rejonowego inspektora koni w Postawach.

W latach 20. był członkiem Wojskowego Klubu Samochodowego i Motocyklowego. W listopadzie 1932 roku został zwolniony z zajmowanego stanowiska i oddany do dyspozycji dowódcy Okręgu Okrpusu Nr II, a z dniem 30 kwietnia 1934 roku przeniesiony w stan spoczynku. Do czasu wybuchu II wojny światowej pracował w Towarzystwie Polskiej Żeglugi Rzecznej „Vistula”.

W czasie kampanii wrześniowej, po agresji ZSRR na Polskę, w nieznanych okolicznościach dostał się do niewoli sowieckiej. Przebywał w obozie jenieckim w Starobielsku. Wiosną 1940 roku został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940 roku. Ofiary tej zbrodni grzebano potajemnie w bezimiennych mogiłach zbiorowych w Piatichatkach, gdzie od 17 czerwca 2000 roku mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie. Figuruje na Liście Starobielskiej NKWD pod pozycją 1040.

5 października 2007 roku minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień podpułkownikaDecyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 roku w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 4591 – 1921 Krzyż Walecznych trzykrotnie Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Odznaka pamiątkowa I Korpusu Polskiego w Rosji Medal Zwycięstwa

Upamiętnienie W ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, podpułkownik Leon Dzierdziejewski został uhonorowany poprzez zasadzenie Dębu Pamięci, przy Zespole Szkół nr 1 im. Kazimierza Iranka-Osmeckiego w Pstrągowej.

Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Charkowie

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Kwatermistrzowie 8 Pułku Ułanów Księcia Józefa Poniatowskiego Kategoria:Majorowie kawalerii II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (trzykrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni odznaką pamiątkową I Korpusu Polskiego w Rosji Kategoria:Oficerowie I Korpusu Polskiego w Rosji Kategoria:Oficerowie 2 Pułku Ułanów Grochowskich Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani w Charkowie Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Ofiar Totalitaryzmu na Piatichatkach w Charkowie Kategoria:Polacy – oficerowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zwycięstwa Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1894 Kategoria:Zmarli w 1940