Kongelige Danske Marine (także Søværnet (duń.), czyli marynarka wojenna) – Królewska Duńska Marynarka Wojenna, morski rodzaj Duńskich Sił Zbrojnych, odpowiedzialna za kontrolę morskiego obszaru Królestwa Danii (wybrzeże ma łączną długość 7314 km) oraz dozorowanie wód wokół jej terytoriów zależnych: Grenlandii i Wysp Owczych.
W latach 1510–1814 działała z Marynarką Norwegii pod wspólną duńską banderą. W 1940 roku flota liczyła 45 okrętów. Podczas II wojny światowej Dania była neutralna, lecz trafiła faktycznie bez walk pod niemiecką okupację; flota nadal pozostawała w rękach rządu Danii, ale nie była używana operacyjnie. 29 sierpnia 1943, wobec próby zajęcia okrętów przez Niemców, większość okrętów, w tym dwa stare pancerniki obrony wybrzeża, została samozatopiona.
Z racji położenia Danii oraz konieczności patrolowania północnego Atlantyku, Søværnet wykorzystuje duże, nowoczesne okręty o zwiększonej autonomiczności, bierze również udział w międzynarodowych misjach w ramach NATO. Od 2004 roku Dania nie posiada okrętów podwodnych. Dowództwo operacji morskich znajduje się w Aarhus, królewska akademia marynarki mieści się w Kopenhadze, dwie główne floty stacjonują w Frederikshavn i Korsør. Wszystkie okręty Søværnet powstały w duńskich stoczniach. Marynarka pełni też rolę straży granicznej, wspierana przez Morski Oddział Obrony Terytorialnej.
Historia Marynarka wojenna Danii została utworzona w 1510 roku, jako jedna z najstarszych sił morskich świata. W czasach unii Danii z Norwegią działała na Bałtyku, Morzu Północnym i północnym Atlantyku.
Kres potędze floty duńskiej przyniósł okres wojen napoleońskich, kiedy została pokonana przez marynarkę brytyjską w bitwie pod Kopenhagą w 1801 roku, a ostatecznie zniszczona jako licząca się siła po bombardowaniu Kopenhagi w 1807 roku. Dodatkowo pozycję geopolityczną i ekonomiczną Danii osłabiła utrata Norwegii w 1814 roku.
Druga połowa XIX wieku thumb|Wizja artystyczna bitwy pod Helgolandem w 1864 – po prawej duńskie fregaty „Niels Juel” i „Jylland” i korweta „Heimdal” thumb|Pancernik obrony wybrzeża „Helgoland” w 1885 Po wojnach napoleońskich marynarka duńska spadła do pozycji potęg lokalnych. U progu drugiej wojny o Szlezwik ze Związkiem Niemieckim w 1864 roku miała jeden parowo-żaglowy okręt liniowy, fregatę pancerną „Dannebrog”, nowoczesny monitor „Rolf Krake” i sześć fregat lub korwet śrubowych, a nadto stare okręty żaglowe oraz jednostki parowe o mniejszej wartości. Flota duńska była silniejsza od pruskiej i prowadziła podczas wojny blokadę morską wybrzeża państw niemieckich, lecz nie była w stanie zapobiec desantom pruskim. Dania odniosła wprawdzie taktyczne zwycięstwa nad eskadrą pruską w potyczce u przylądka Jasmund oraz nad eskadrą austriacko-pruską w bitwie pod Helgolandem, ale nie miały one wpływu na przebieg wojny, a Austria sprowadziła następnie dalsze okręty, uzyskując przewagę na morzu. Po przegranej na lądzie wojnie Dania straciła znaczną część terytorium i ludności i była już niezdolna do utrzymywania silnej ani licznej marynarki, skupiając się na obronie wybrzeża.
Do początku lat 70. XIX wieku wcielono z większych jednostek dwie dalsze fregaty pancerne, dwa monitory i okręt pancerny („Odin”). Wodowany następnie w 1878 roku pancernik obrony wybrzeża „Helgoland” stał się największym okrętem w całej Skandynawii. Od lat 80. do początku XX wieku wprowadzano do służby kolejne nowe okręty, w tym pięć mniejszych pancerników przybrzeżnych, cztery małe krążowniki pancernopokładowe, jeden torpedowiec taranowy („Tordenskjold”) i ponad 20 torpedowców. Wyjątkiem wśród okrętów służących głównie do działań przybrzeżnych był nieopancerzony krążownik „Fyen” zbudowany dla potrzeb służby w koloniach na Wyspach Dziewiczych. Większość okrętów, w tym wszystkie większe jednostki, były budowane w Danii.
Okres wojen światowych thumb|Okręt obrony wybrzeża „Niels Iuel” thumb|Torpedowiec „Havkatten” w okresie II wojny św. thumb|Pancernik obrony wybrzeża „Peder Skram” samozatopiony w 1943 roku w bazie Holmen w Kopenhadze Tuż przed I wojną światową, w której Dania pozostała neutralna, podjęto budowę nowych torpedowców oraz okrętów podwodnych według wzorów zagranicznych. U progu wojny trzon floty stanowiły trzy niewielkie pancerniki przybrzeżne typu Herlulf Trolle, natomiast jej podstawowymi jednostkami były torpedowce: 10 nowych typów Tumleren, Søridderen, Hvalrossen i 30 starych XIX-wiecznych różnej wielkości. Do 1920 roku kupiono za granicą lub zbudowano łącznie 15 okrętów podwodnych oraz zbudowano 10 małych torpedowców typu Springeren. Marynarka liczyła wówczas 4000 ludzi i została postanowiona podczas wojny w stan gotowości do strzeżenia neutralności kraju. W latach 20. ukończono jeszcze według zmodyfikowanego projektu ostatni pancernik przybrzeżny „Niels Iuel”, służący jako okręt szkolny i reprezentacyjny, oraz dwa okręty podwodne. W latach 30. do służby weszło sześć niewielkich torpedowców typów Dragen i Glenten i trzy okręty podwodne typu Havmanden (czwarty ukończono w 1942 roku), przy tym wycofywano starsze okręty. Duńską specyfiką było posiadanie oprócz floty typowo służącej do obrony wybrzeża specjalnych dużych okrętów patrolowych ochrony rybołówstwa, służących między innymi do działania u brzegów Grenlandii.
U progu II wojny światowej w skład marynarki duńskiej wchodziły dwa pancerniki przybrzeżne „Niels Iuel” i „Peder Skram”, sześć nowych i pięć starszych torpedowców, 11 małych okrętów podwodnych oraz różne okręty patrolowe, minowe i trałowce. Dania zadeklarowała neutralność również podczas II wojny światowej, lecz 9 kwietnia 1940 roku została zajęta przez Niemcy, nie stawiając oporu. Pod okupacją niemiecką flota nadal pozostawała w rękach rządu Danii, jedynie Niemcy zmusili Danię do przekazania sześciu najnowszych torpedowców, używanych przez Kriegsmarine jako okręty pomocnicze. Ukończono w tym okresie jeden okręt podwodny i rozpoczęto budowę dwóch dużych torpedowców (określanych jako niszczyciele przybrzeżne), ukończonych dopiero po wojnie. 29 sierpnia 1943 roku Niemcy w ramach operacji Safari rozbroili duńską armię i podjęli próbę zajęcia jej okrętów, jednakże większość została samozatopiona w bazach przez załogi, a część podjęła próbę przedarcia się do neutralnej Szwecji. Powiodło się to tylko torpedowcowi „Havkatten”, trzem trałowcom i dziewięciu kutrom patrolowym, natomiast okręt obrony wybrzeża „Niels Iuel” został uszkodzony przez lotnictwo i wyrzucił się na brzeg. Na 51 okrętów marynarki duńskiej (nie licząc kutrów), 32 zostały zniszczone, cztery przedostały się do Szwecji, a reszta została zdobyta (głównie trałowce i kutry).
Czasy powojenne thumb|Powojenny torpedowiec „Huitfeld” thumb|Fregata „Peder Skram” z lat 60. thumb|Kuter patrolowy „Storen” typu Flyvefisken (Stanflex 300) Na skutek zniszczenia marynarki duńskiej, bezpośrednio po II wojnie światowej nie miała ona wartościowych okrętów bojowych. Nieliczne odzyskane przedwojenne okręty i dwa otrzymane poniemieckie torpedowce były w złym stanie i zostały skasowane do początku lat 50. Jeszcze w 1945 roku Dania zakupiła dwie brytyjskie fregaty typu River i jedną korwetę typu Flower, a następnie wydzierżawiła trzy okręty podwodne typu U (w tym dawny polski ORP „Dzik”). Wojnę przetrwało jednak trzynaście trałowców, które okazały się przydatne do oczyszczania wód z min po wojnie i zostały uzupełnione przez kilkadziesiąt trałowców i kutrów trałowych, poniemieckich lub dzierżawionych od Brytyjczyków. Dokończono również budowę dwóch dużych torpedowców typu Najaden oraz sześciu mniejszych typu Bille, które posłużyły do lat 60.
W 1949 roku Dania stała się jednym z założycieli sojuszu NATO, po czym w latach 50. przystąpiła do rozbudowy marynarki. W latach 50. wydzierżawiła trzy brytyjskie niszczyciele eskortowe wojennej budowy typu Hunt, a następnie zakupiła we Włoszech cztery nowe korwety typu Bellona i zbudowała sama cztery okręty podwodne typu Delfinen. W latach 60. z pomocą amerykańską Dania zbudowała dwie fregaty typu Peder Skram, będące przez dłuższy czas jej najsilniejszymi okrętami, a na przełomie lat 70/80. trzy korwety typu Niels Juel. Zbudowano ponadto dwa okręty podwodne typu Narhvalen niemieckiego projektu i pięć okrętów ochrony rybołówstwa. Dla celów ochrony wybrzeża, duńska marynarka wzbogaciła się o liczne małe okręty uderzeniowe – kutry torpedowe kilku typów, a od 1976 roku także 10 kutrów rakietowo-artyleryjskich (typu Willemoes). Zadaniem marynarki duńskiej na wypadek wojny w Europie było odparcie ewentualnego desantu Układu Warszawskiego (z użyciem m.in. polskich sił desantowych) na Półwysep Jutlandzki i uniemożliwienie im przejścia przez Cieśniny Duńskie. Przykładano też z tego powodu wagę do posiadania stawiaczy min.
Na przełomie lat 80/90. Dania stała się pionierem budowy okrętów uniwersalnych, z uzbrojeniem i wyposażeniem montowanym w zależności od misji (program Standard Flex), co miało pozwolić na zmniejszenie liczebności marynarki. Jako pierwsze powstały w ten sposób okręty patrolowo-rakieto-przeciwminowe typu Flyvefisken (Stanflex 300) i fregaty patrolowe typu Thetis (Stanflex 2000), budowane w latach 90. Nabyto wówczas też od Norwegii trzy okręty podwodne typu Kobben (oznaczone jako typ Tumleren). W związku z odprężeniem międzynarodowym po zakończeniu zimnej wojny, w 1990 roku wycofano fregaty typu Peder Skram i kutry torpedowe, a do końca wieku kutry rakietowe. We wrześniu 1990 roku po raz pierwszy od 126 lat okręt duński wyszedł poza Morze Północne – korweta „Olfert Fischer”, wysłana w celu wsparcia działań sił ONZ podczas wojny w Zatoce Perskiej. W 1995 roku marynarka liczyła 4769 osób personelu i 5500 rezerwy. XXI wiek W związku i zmianą rodzaju zagrożeń, w XXI wieku marynarka Danii nabrała charakteru floty ekspedycyjnej. Starsze jednostki zastąpiono przez nowoczesne, budowane w kraju, również z zastosowaniem daleko idącej uniwersalności i standaryzacji, zdolne do operacji ekspedycyjnych na świecie w składzie zespołów międzynarodowych. Największymi okrętami stały się zbudowane w 2004 roku dwa nowatorskie okręty wsparcia typu Absalon (przeklasyfikowane później na fregaty rakietowe), łączące możliwości bojowe z pełnieniem funkcji transportowych, dowodzenia i wsparcia operacji. Trzonem floty stały się następnie trzy nowoczesne fregaty rakietowe typu Iver Huitfeldt, wodowane w 2010 roku, z których pierwsza odbyła w 2013 roku pierwszą misję antypiracką na Oceanie Indyjskim. Od czasu wycofania w 2004 roku trzech jednostek typu Tumleren, Dania zrezygnowała natomiast z posiadania okrętów podwodnych. W 2009 roku wycofano trzy korwety typu Niels Juel, a do 2012 wycofano 10 patrolowców typu Flyvefisken, a trzy sprzedano Litwie. Oprócz małych wielozadaniowych patrolowców, zbudowano również trzy nowe duże patrolowce arktyczne typu Knud Rasmussen. Dania nie posiada klasycznych okrętów przeciwminowych, jednakże używa systemów przeciwminowych MCM DNK, które mogą być montowane na wielozdaniowych okrętach, używających pojazdów podwodnych i bezzałogowych kutrów trałowych. W porównaniu do lat 90. marynarka zmniejszyła swoją liczebność do 3179 osób, w tym 577 oficerów w 2015 roku.
Od 1977 roku w Danii istniało Skrzydło Lotnictwa Morskiego (Søværnets Flyvetjeneste), wyposażone w śmigłowce, początkowo Aérospatiale Alouette III (1977-1982), od początku lat 80. Westland Sea Lynx Mk. 80 i Mk. 90B. Lotnictwo morskie następnie zostało jednak od 2010 roku przeniesione organizacyjnie do Sił Powietrznych (723. dywizjon). Od drugiej dekady XXI wieku wykorzystywane są śmigłowce MH-60R Seahawk. Od 1991 roku w skład marynarki wchodził też nadbrzeżny morski dywizjon rakietowy z pociskami Harpoon, zlikwidowany w 2003 roku.
Organizacja
thumb|Dowództwo Grenlandzkie, baza w Kangilinnguit thumb|Przystań bazy Kangilinnguit, 1977 Główne dowództwo (ADMDANFLT) – Aarhus
Królewska Duńska Akademia Marynarki Wojennej – Kopenhaga
Baza Frederikshavn 1 Eskadra Division 11 – Fregaty typu Thetis (4): F357 Thetis, F358 Triton, F359 Vædderen, F360 Hvidbjørnen