Apollo obdziera Marsjasza ze skóry – obraz hiszpańskiego malarza barokowego Jusepe de Ribery, sygnowany po prawej stronie: Jusepe de Ribera espanol, F, 1637.
thumb|Druga wersja motywu pojedynku Apolla z Marsjaszem, powstała w 1637 roku. thumb|left|Fragment drugiej wersji neapolitańskiej.
Obraz przedstawia scenę, gdzie bóg Apollo obdziera ze skóry Marsjasza. Przyczyną tak okrutnego czynu była ich wcześniejsza rywalizacja:
Po raz pierwszy rywalizację Apolla z Marsjaszem opisywał prawdopodobnie ApollodorWedług wielu historyków trzytomowa mitologia została napisana przez innego autora. Dla rozróżnienia podaje się autora jako Pseudo-Apollodorus. oraz Owidiusz w swoich Metamorfozach. W XVI i XVII wieku historia pojedynku a raczej jego wynik był natchnieniem wielu artystów. Marsjasz przedstawiany był w różny sposób; był przywiązywany do drzewa, zwisał z gałęzi głową w dół. Taką interpretacje przedstawił m.in. Tycjan.
Ribera ukazał satyra leżącego na ziemi, z głową skierowaną ku widzowi, na którego patrzy przerażonym wzrokiem. Jego racice przywiązane są do drzewa i właśnie od nich bóg muzyki rozpoczyna swoją karę. Apollo ukazany jest jako młodzieniec o jasnej skórze, o wyidealizowanej sylwetce. Marsjasz ma twarz łotra. Obie postacie stanowią dla siebie skrajne przeciwieństwo. Zgodnie z manierą artysty obie postacie stanowią kontrast między sferą boską a światem doczesnym. Po lewej stronie, u dołu, znajdują się instrumenty, na których grano w zawodach. Ribera zastąpił je współczesnymi. Po prawej stronie, w głębi, widać dwóch innych satyrów przerażonych rozgrywającą się sceną. Nad nimi wisi fletnia Pana. Bóg opiekuńczy lasów również swego czasu wyzwał Apolla na pojedynek i równie, jak Marsjasz, przegrał go. Konsekwencje porażki nie były jednak tak dramatyczne.
Ribera wykonał dwie kopie tego obrazu w tym samym roku. Druga znajduje się obecnie w Museo di Capodimonte w Neapolu. Jest nieco mniejsza (), jednakże ma identyczną kompozycję. Jedyną różnicą jest sposób ukazania przerażonych satyrów w prawym rogu. Tym razem jest ich trzech i zwróceni są w stronę odbywającej się kaźni. Jeden z nich wydaje się patrzeć przerażonym wzrokiem na widza.
Uwagi
Bibliografia Patrick De Rynck: Jak czytać opowieści biblijne i mitologiczne w sztuce. Wyd. Universitas, Kraków 2008, .
Kategoria:Obrazy Jusepe de Ribery Kategoria:Obrazy w Musées Royaux des Beaux-Arts w Brukseli Kategoria:Obrazy w Museo Nazionale di Capodimonte w Neapolu Kategoria:Malarstwo mitologiczne Kategoria:Apollo na obrazach Kategoria:Marsjasz na obrazach