Egipskie Siły Powietrzne (; trb. Al-Qūwāt al-Gawwīyä al-Miṣrīyä) – wojska lotnicze Egiptu. Istniały od 1930 roku w ramach sił lądowych, a od 1937 jako jeden z rodzajów sił zbrojnych. Dzięki wsparciu, najpierw ZSRR, a od lat 80. USA są najliczniejszym lotnictwem na kontynencie afrykańskim, z około 1000 statków powietrznych.
Historia
W 1928 roku egipskie ministerstwo wojny, na wniosek egipskiego parlamentu wybrało trzech ochotników, którzy zostali wyszkoleni na pilotów w bazie Royal Air Force nad Kanałem Sueskim. 2 listopada 1930 król Egiptu, Fuad I utworzył lotnictwo armii - Egyptian Army Air Force (EAAF), a pierwszym dowódcą został Kanadyjczyk. Rok później dostarczono 10 pierwszych De Havilland Gipsy Moth, od 1934 dołączyło do nich 27 treningowych Avro 626 i Avro Anson w wersji dla VIP. W 1937 lotnictwa oddzielono od dowództwa armii tworząc Royal Egyptian Air Force (REAF). W 1938 otrzymano dwie eskadry myśliwców Gloster Gladiator oraz samoloty towarzyszące Westland Lysander.
W obawie przed włoską lub niemiecką inwazją Wielka Brytania otworzyła dodatkowe bazy na terenie Egiptu, a lotnictwo doposażono w nowoczesne myśliwce, kolejno Hawker Hurricane, niewielką liczbę Curtiss P-40 Warhawk oraz Supermarine Spitfire Mk.IX, który stał się podstawowym myśliwcem.
I wojna izraelsko-arabska thumb|Rozbity egipski Spitfire w 1948 Po wycofaniu Brytyjczyków 14 maja 1948, na terenie Palestyny utworzono państwo Izrael. Egipt wraz z innymi państwami przystąpił do koalicji Ligi Arabskiej, która prowadziła z Izraelem wojnę w latach 1948-1949. Egipskie Siły Powietrzne stacjonowały na lotnisku Arisz i Almaza, składały się z dywizjonu myśliwskiego (30 myśliwców Supermarine Spitfire, 4 myśliwce Hawker Hurricane), dywizjonu samolotów rozpoznawczych i eskadry transportowej (20 samolotów transportowych Douglas C-47 Skytrain przebudowanymi na lekkie bombowce). W czasie konfliktu wzbogacono się także o myśliwce Fiat G.55A i Macchi MC.205V oraz bombowce Short Stirling, ale lotnictwo nie odniosło znaczących sukcesów, zdołając zestrzelić zaledwie dwa wrogie samoloty. 22 maja egipskie Spitfire'y omyłkowo zaatakowały bazę RAF, spodziewając się, że została już opuszczona przez Brytyjczyków i zajęta przez wroga. Incydent nie miał wpływu na relacje między krajami a Wielka Brytania dostarczyła po wojnie samoloty Spitfire Mk.22 oraz pierwsze odrzutowce - Gloster Meteor F.4 i De Havilland Vampire FB.5.
Po rewolucji i obaleniu króla w 1952 roku władzę w Egipcie na lata przejmie prezydent Gamal Abdel Naser, a kraj zwiąże się sojuszem z ZSRR. Od 1955 w Egipcie pojawiły się myśliwce MiG-15, bombowce Ił-28 oraz transportowe Ił-14 i treningowe Jak-11.
Kryzys sueski thumb|Helwan HA-300 26 lipca 1956 Naser doprowadził do nacjonalizacji Kanału Sueskiego, symbolu brytyjskiego imperium, które w opinii brytyjskiego premiera Anthony’ego Edena, stało się ekonomiczną pułapką w rękach Egiptu. Tajna koalicja Wielkiej Brytanii, Francji i Izraela zaplanowała interwencję w celu odzyskania kontroli nad kanałem oraz obalenia Nasera. 5 listopada Siły Obronne Izraela przystąpił do realizacji planu ataku z zaskoczenia na Egipt, w ramach operacji „Kadesz”, która miał w założeniu uzyskać dla Izraela dostęp do Cieśniny Tirańskiej. Egipt dysponował około 150 sprawnymi samolotami bojowymi, w tym ich trzon stanowiło 69 MiG-15bis (produkcji Czechosłowackiej) oraz świeżo dostarczone z Polski 12 MiG-17F (1 eskadra koło Kairu była przezbrajana na ten typ i nie osiągnęła gotowości), starsze typy mogły być użyte do celów wsparcia, w tym 18 Vampire FB.5 (większość sprowadzona za pośrednictwem Syrii), eskadra Meteor F.8. oraz 24 bombowe Ił-28 (czechosłowackie B-228), w walce użyto też wycofanych z linii tłokowych Sea Fury FB.11 i Spitfire IXc.ACIG: Suez Crisis, 1956. Przeciwko nim Izrael wystawił około 150 samolotów bojowych, w tym głównie francuskie Dassault Mystère IVA, Dassault MD 450 Ouragan i eskadrę brytyjskich Meteor F.8/NF.13 oraz nadal używane tłokowe P-51D Mustang i w rezerwie Mosquito FB.VI, dodatkowo obronę przed egipskimi bombowcami miała zapewnić eskadra F-84F Thunderstreak Armée de l’air rozmieszczona w Izraelu. Dobrze zorganizowana izraelska ofensywa szybko rozbiła egipską armię i dotarła w pobliże kanału. Brytyjczycy i Francuzi działając zgodnie z planem jako rozjemcy (po tym jak Izrael oficjalnie nie zgodził się na zawieszenie broni) dokonali desantu na Synaju, aby powstrzymać izraelskie natarcie, a faktycznie aby zabezpieczyć kanał. Niespotykana połączona lotniskowa grupa uderzeniowa Royal Navy i Marine nationale (operacja „Muszkieter”) wysłana z Malty i Cypru składała się z pięciu lotniskowców z ponad 200 samolotami tj. Sea Venom, Sea Hawk, Wyvern, Skyraider, Corsair oraz dwóch śmigłowcowców wspierających lądowanie desantu i spadochroniarzy, dodatkowo z Cypru startowały De Havilland Venom, English Electric Canberra i F-84F, zmasowane lotnicze uderzenie w dwa dni zniszczyło większość egipskiego lotnictwaF-84F Thunderstreak: Operation Musketeer. . W całym konflikcie na 255 utraconych egipskich samolotów Izrael stracił tylko 15 maszyn, Brytyjczycy osiem, a Francja jednego Corsaira. Egipskie lotnictwo pomimo zbliżonej do IAF liczebności i poziomu technicznego nie było w stanie nawiązać walki z lepiej przygotowanymi lotnikami z Izraela. Chociaż kampania osiągnęła militarny sukces to dla koalicji skończyła się politycznym upokorzeniem i odwrotem w 1957 roku, gdyż zarówno USA jak i ZSRR potępiły zbrojne rozwiązanie spornych kwestii wokół kanału i żeglugi zmuszając strony zaprzestanie działań.
W konflikcie utracono znaczną część brytyjskiego i radzieckiego uzbrojenia, jednak najnowocześniejsze MiGi-17 zdołały nie ponieść strat, stały się one pierwszymi maszynami noszącymi czerwono-biało-czarne symbole rozpoznawcze UARAF (nowe oznaczenie dla Zjednoczonej Republiki Arabskiej, faktycznie siły powietrzne oddzielne od Syrii). Z radziecką pomocą Egipt w ciągu dekady odbudował swój potencjał, stając się największym na bliskim wschodzie użytkownikiem ponaddźwiękowych myśliwców MiG-21 oraz bombowców Tu-16.
Wojna sześciodniowa thumb|Wrak egipskiego samolotu w 1967 5 czerwca 1967 roku egipskie lotnictwo dysponowało 560 samolotami i śmigłowcami, w tym aż 431 stanowiły samoloty bojowe, czyniąc z nich najliczniejsze arabskie siły powietrzne z prawie dwukrotną przewagą liczebną w powietrzu nad Izraelem. Wykorzystywały one 11 dużych baz lotniczych z 21 operacyjnymi eskadrami samolotów bojowych oraz 7 eskadr śmigłowcowych lub samolotów transportowych, wyposażonych w 124 MiG-15bis/MiG-17F (5 eskadr), 80 MiG-19S (4 eskadry, faktycznie dwie, bo większość maszyn była niesprawna), 108 MiG-21F-13/PF/PFM (6 eskadr), 60 Su-7BMK (1 eskadra operacyjne z 20 samolotami, dwie następne nie sformowane), 29 Ił-28 (3 eskadry) i 30 Tu-16 (2 eskadry)UARAF: Order of Battle on 5 June 1967. W momencie rozpoczęcia „uprzedzającego uderzenia” 5 czerwca rano Siły Powietrzne Izraela wysłały, w większości nad Egipt, łącznie ok. 197 samolotów bojowych, w tym samoloty myśliwsko-bombowe: 72 Mirage IIICJ (3 eskadry), 18 Super Mystère B2 (1 eskadra), 41 Mystère IVA (2 eskadry) i 41 Dassault MD 450 Ouragan (2 eskadry) oraz 25 lekkich bombowców Sud-Ouest Vautour II (1 eskadra). Dodatkowo do walki skierowano też lekko uzbrojonych 76 szkolno-bojowych Fouga CM.170 Magister, które mogły skutecznie eliminować zaparkowane samoloty. Głównym celem operacji Focus było uziemienie lotnictwa Egiptu poprzez zniszczenie pasów startowych i dróg kołowania oraz większości zaparkowanych maszyn. Dzięki dobrej koordynacji działań na trzech frontach (mniejsze naloty wysłano też na Syrię i Jordanię) oraz zdolności szybkiemu przygotowaniu maszyn do lotu przez obsługę naziemną IAF był w stanie jednego dnia wysłać cztery główne fale, chociaż nawet to nie wystarczyło do osiągnięcia całkowitej dominacji w powietrzu, ponieważ Egipt stracił tylko 50% potencjału i mógł nadal bronić się około 100 myśliwcami. Całkowita zagłada EAF dopełniła się w walce powietrznej, w większości przeciwko myśliwcom Mirage III, których piloci byli perfekcyjnie wyszkoleni do walki z wykorzystaniem działek na krótkim dystansie, znali także parametry lotne MiGów-21, ponieważ egzemplarz MiG-21F uprowadzono wcześniej z Iraku, co pozwoliło lepiej przygotować ich do walki z tym typem. Egipscy piloci oprócz ograniczonego wyszkolenia do prowadzenia walki, mieli polegać na zawodnych pociskach Wympieł R-3S. W rezultacie pierwszego dnia zestrzelono w walce aż 7 MiG-21, dla porównania przez cały konflikt MiG-21PF zestrzeliły dwa Super Mystère i jednego Mirage III, dwa kolejne Mirage rozbiły się w walce z MiGami z braku paliwa. Izraelskie naloty z wykorzystaniem napalmu szybko zmusiły do odwrotu wojska lądowe z półwyspie Synaj, gdzie egipskie czołgi także nie były w stanie powstrzymać izraelskiego natarcia. Łączne straty Egipcjan wyniosły łącznie: 89 MiG-15/17 zniszczonych na ziemi lub powietrzu (w tym 9 zestrzelonych przez myśliwce IAF), 29 MiG-19 (16 zestrzelonych), 98 MiG-21 (29 w walce powietrznej), 27 Su-7 (4), 29 Ił-28 (2), 29 Tu-16, 24 Ił-14 (1), 8 An-12 (1), 1 Mi-4, 10 Mi-6, 4 egzemplarze innych typów.
W latach 60. w Egipcie trwały pracę nad ponaddźwiękowym samolotem myśliwski Helwan HA-300, straty wojenne przesądziły o zlikwidowaniu programu w 1969 roku po zbudowaniu trzech prototypów, samolot prawdopodobnie nie zagwarantowałby lepszych osiągów od dostępnych od ręki MiG-21, które dawały szanse na szybką odbudowę.
Wojna na wyczerpanie thumb|MiG-21PFM Stracone maszyny szybko zastąpiono dostawami samolotów używanych z Układu Warszawskiego tj. już w 1967 Czechosłowacja rozpoczęła dostawy 30 MiG-21F-13, a ZSRR przekazało 75 MiG-21PFM (także Polska przekazała swoje MiG-21F-13 Syrii). Większym problemem był brak kadry, w wojnie Egipt utracił 100 pilotów, aby usprawnić szkolenie nowego personelu odebrano 24 dwumiejscowe MiG-21US i 122 szkolne Aero L-29 Delfín, a do Egiptu sprowadzono instruktorów z ZSRR, Czechosłowacji i Polski. Ograniczone potyczki graniczne z Izraelem trwała do sierpnia 1970 roku, w tym czasie do wali z myśliwcami IAF wysyłano pilotów radzieckich, pomimo tego Izrael podwoił swój arsenał dzięki dostawom z USA, a Egipt stracił kolejne 50-100 samolotów, w stosunku do około 20 izraelskich. We wrześniu 1970 zmarł Gamal Abdel Naser, nowy prezydent Anwar as-Sadat podjął działania w celu wyciągnięcia wniosków z porażki w 1967 i wprowadzenia zmian, które pozwoliłyby zaplanować zbrojne odbicie Synaju, gdyby Synaj nie wrócił do Egiptu na drodze negocjacji politycznych. Od wczesnych lat 70. podstawowym myśliwcem EAF stał się MiG-21MF, który pozostawał na uzbrojeniu do drugiej dekady XXI wieku.
Od lat 70 XX wieku używano maszyn Mirage 5, wypożyczonych z lotnictwa libijskiego. Po wojnie Jom Kippur otrzymano 52 sztuk Mirage 5 zakupionych przez Arabię Saudyjską, a po roku 1980 dostarczono 8 sztuk Mirage 5E i 6 sztuk Mirage 5R. W 1983 Egipt z własnych środków dokupił 16 sztuk Mirage 5E2. Samoloty Mirage 2000 zostały zamówione w 1981 i przyleciały w 1986 roku. 16 maszyn jednomiejscowych i 4 dwumiejscowych. W 1979 roku zakupiono 35 sztuk egzemplarzy F-4E Phantom II, a w kolejnych latach następne 10. W czerwcu 1980 roku zakupiono pierwsze 42 samoloty F-16 Block 15. Uwzględniono 32 sztuki w wersji A jednomiejscowej i 8 w wersji B dwumiejscowej. Zostały one włączone do służby w 1982 roku, a w 1997 roku przeszły modernizację do wersji Block 42. W 1981 roku zakupiono 40 samolotów F-16 Block 32. Uwzględniono 34 sztuki w wersji C jednomiejscowej i 6 w wersji D dwumiejscowej. Również i one w 1997 roku przeszły modernizację do wersji Block 42. W czerwcu 1990 roku zamówiono 42 samoloty F-16 Block 40. (25 w wersji C i 12 w wersji D), a w 1992 roku domówiono 46 samolotów Block 40. W maju 1996 roku zakupiono 21 sztuk jednomiejscowych F-16C Block 40, i dokupiono w 1999 roku 12 F-16C i tyle samo F-16D Block 40, które zostały dostarczone do 2002 roku.
Czasy obecne