Armada de la República Argentina – marynarka wojenna, wydzielona część sił zbrojnych Argentyny. Marynarka obchodzi święto 17 maja, w rocznicę zwycięstwa nad flotą hiszpańską w bitwie pod Montevideo w 1814 roku podczas wojny o niepodległość.

Historia XIX wiek thumb|Krążownik pancerny „San Martin” thumb|Pancernik „Rivadavia” W pierwszym okresie po uzyskaniu niepodległości, rola marynarki w siłach zbrojnych Argentyny była marginalna. Dopiero od lat 70. XIX wieku stworzono niewielką flotę służącą do obrony wybrzeża, obejmującą także trzy okręty pancerne. W latach 90. uległa ona znacznej rozbudowie z uwagi na napięcia w stosunkach z Chile i pod koniec XIX wieku jej główną siłę tworzyły zbudowane w Europie cztery krążowniki pancerne (typu Garibaldi), cztery krążowniki pancernopokładowe i dwa małe pancerniki obrony wybrzeża.

Lata 1900–1945 Pomimo pokojowego rozwiązania konfliktu z Chile, wzrost zbrojeń morskich Brazylii spowodował kolejny wyścig zbrojeń i przyjęcie w 1907 roku programu rozbudowy floty. W jego ramach do 1915 roku zbudowano w USA dużym wysiłkiem finansowym dwa nowoczesne pancerniki generacji drednotów typu Rivadavia. Z dwunastu zamówionych w Europie niszczycieli ostatecznie tylko cztery weszły do służby argentyńskiejDostarczono cztery niszczyciele ze stoczni niemieckich. Cztery budowane w Wielkiej Brytanii niszczyciele typu San Luis sprzedano Grecji jako typ Aetos, a cztery budowane we Francji typu Mendoza zostały przez nią przejęte po wybuchu I wojny światowej ().. Podczas I wojny światowej Argentyna pozostała neutralna. W 1906 roku marynarka liczyła ok. 8500 ludzi, a w 1919 ok. 9500 i 18 tysięcy rezerwistów. Główną bazą było Buenos Aires, oprócz tego zbudowano doki w bazach i Rio Santiago.

W 1926 roku uchwalono nowy program budowy okrętów, z uwagi na przestarzałość stanowiących większość floty XIX-wiecznych jednostek. Do II wojny światowej marynarka nabyła w Europie trzy nowoczesne krążowniki i 12 niszczycieli. Dopiero w latach 1932-33 nabyła też trzy pierwsze okręty podwodne. W latach 30. powstały też pierwsze nowoczesne okręty budowane w Argentynie – trałowce typu Bouchard. W tym okresie marynarka Argentyny była najsilniejsza i najnowocześniejsza w Ameryce Łacińskiej, z przewagą nad Brazylią i Chile, aczkolwiek dwa pozostałe państwa również posiadały drednoty i wcześniej weszły w posiadanie okrętów podwodnych. Podczas II wojny światowej Argentyna również pozostała neutralna. W tym czasie Brazylia, dzięki pomocy aliantów, zrównała się z nią pod względem sił morskich.

Lata 1946–1981 thumb|Krążownik ARA „General Belgrano” thumb|Lotniskowiec „Veinticinco de Mayo” W 1951 roku Argentyna nabyła dwa amerykańskie duże krążowniki lekkie typu Brooklyn budowy przedwojennej. W dniach 16-19 września 1955 roku marynarka Argentyny odegrała główną rolę w zamachu stanu, który obalił dyktaturę Juana Peróna, biorąc udział w walkach i ostrzeliwaniu celów lądowych.

W 1958 roku Argentyna nabyła od Wielkiej Brytanii pierwszy lotniskowiec w Ameryce Południowej: ARA „Independencia” (typu Colossus), co postawiło jej marynarkę na wyższy poziom. W 1968 roku został on zastąpiony przez ARA „Veinticinco de Mayo” tego samego typu. Znaczący wzrost ilościowy nastąpił w latach 60. i zwłaszcza 70. Marynarka wzbogaciła się wówczas o kolejne okręty, w tym pierwsze od okresu międzywojennego okręty podwodne, dalsze niszczyciele i korwety; przeważnie zmodernizowane budowy wojennej, ale też nowe. Podjęto w tym czasie współpracę z przemysłem niemieckim i brytyjskim, skutkującą podjęciem budowy części okrętów w kraju. W 1976 roku Argentyna przejęła pierwszy nowoczesny niszczyciel rakietowy budowy brytyjskiej – ARA „Hércules”, a następnie drugi zbudowany w kraju. Więcej nowych okrętów znajdowało się na początku lat 80. w budowie, lecz nie weszły do służby przed 1982 rokiem.

Od lat 60. okręty argentyńskie uczestniczyły w szeregu incydentów związanych z ochroną strefy ekonomicznej kraju przed nielegalnym rybołówstwem. W 1978 roku doszło do napięcia w stosunkach z Chile w związku ze sporem o wyspy nad Kanałem Beagle i marynarka Argentyny wyszła z portów w celu przeprowadzenia 22 grudnia 1978 roku desantu na spornych wyspach, lecz ostatecznie operację odwołano i wojnę udało się zażegnać.

Wojna o Falklandy-Malwiny thumb|Niszczyciel rakietowy ARA „Hércules” Najpoważniejszym sprawdzianem bojowym dla marynarki stała się wojna falklandzka. Marynarka nie była jednak w pełni gotowa do wywołanej przez rządzącą juntę wojskową w kwietniu 1982 roku wojny. Liczyła wówczas 31 000 personelu i 54 okręty. Większość floty wzięła udział w otwierającym działania desancie na Falklandach 2-3 kwietnia, a następnie okręty tylko w ograniczonym zakresie brały udział w walkach z siłami brytyjskimi. Jedyny lotniskowiec ARA „Veinticinco de Mayo” nie zdołał przeprowadzić ataku z użyciem samolotów. Marynarka poniosła istotne straty, w szczególności 2 maja 1982 roku brytyjski atomowy okręt podwodny HMS „Conqueror” zatopił przestarzały krążownik ARA „General Belgrano”. Był to drugi i ostatni od czasów II WŚ okręt zatopiony przez okręt podwodny, a utrata 323 członków jego załogi odpowiadała połowie argentyńskich strat w wojnie o Falklandy. Aktywnie natomiast używane było argentyńskie lotnictwo morskie, wraz z siłami powietrznymi, topiąc kilka okrętów brytyjskich.

Od końca XX wieku do XXI wieku W latach 80. marynarka argentyńska wzbogaciła się o pewną liczbę nowoczesnych jednostek, zamówionych jeszcze przed wojną o Falklandy, we współpracy ze stoczniami niemieckimi, przede wszystkim cztery niszczyciele rakietowe typu Almirante Brown (MEKO 360H2), cztery korwety typu Espora (MEKO 140) i dwa okręty podwodne typu TR1700. Z powodu trudności finansowych, Argentyna zmuszona była jednak zrezygnować z dwóch budowanych okrętów podwodnych i w najbliższych dekadach nie kupowała już nowych większych okrętów. Dopiero na początku XXI wieku ukończono jeszcze dwie korwety typu Espora. W 1988 roku wycofano z linii niesprawny lotniskowiec „Veinticinco de Mayo”, bez następcy. Zespół okrętów argentyńskich z niszczycielem „Almirante Brown” i dwoma korwetami działał w latach 1990-91 na wodach Zatoki Perskiej w ramach międzynarodowej koalicji antyirackiej, a korwety argentyńskie wspierały też działania sił ONZ na Haiti w 1994 roku.

15 listopada 2017 roku zaginął na Atlantyku okręt podwodny ARA „San Juan” (S-42) z 44-osobową załogą.

W 2019 roku podpisano kontrakt z Francją na dostawy czterech oceanicznych okrętów patrolowych typu Gowind dla marynarki wojennej Argentyny.

Okręty TypZdjęcieZnakOkrętW służbieUwagi Niszczyciele (4) Almirante Brown 150px|ARA „Sarandi” D-10 „Almirante Brown” 1983 3360 t, 126 m, zbudowane przez Blohm + Voss, w Argentynie sklasyfikowane jako niszczyciele MEKO 360H2. D-11 „La Argentina” 1983 D-12 „Heroína” 1983 D-13 „Sarandí” 1984 Okręty podwodne (2) TR1700 150px S-41 „Santa Cruz” 1984 2264 t, 66 m, zbudowane przez Nordseewerke, na licencji w Argentynie miały powstać cztery dalsze, ale program anulowano w 1994 przed ukończeniem dwóch pierwszych jednostek (S-43 ARA „Santa Fe” i S-44 „Santiago Del Estero”). Typ 209/1100 150px S-31 „Salta” 1973 1248 t, 54 m, dwa zbudowane przez Howaldtswerke-Deutsche Werft. Korwety (9) Espora 150px|ARA „Robinson” P-41 „Espora” 1985 1790 t, 91,2 m, projekt MEKO 140A16, zbudowane w argentyńskiej Río Santiago Shipyard w Ensenada. P-42 „Rosales” 1986 P-43 „Spiro” 1987 P-44 „Parker” 1990 P-45 „Robinson” 2001 P-46 „Gómez Roca” 2004 Typ A69 150px|ARA „Drummond” (P-31) P-31 „Drummond” 1978 1170 t, 80 m, pochodne awizo D’Estienne d’Orves, zbudowane przez Arsenal de Lorient. P-32 „Guerrico” 1978 P-33 „Granville” 1982 Kutry rakietowe (2) TNC-45 150px|ARA „Intrépida” (P-85) P-85 „Intrépida” 1974 268 t łodzie zbudowane przez . P-86 „Indómita” 1974 Okręty patrolowe (6) Murature 150px|ARA „Murature” (P-20) P-20 „Murature” 1945 1032 t, stawiacze min z Río Santiago, obecnie okręty patrolowe i treningowe. P-21 „King” 1946 Dabur 150px|„Dabur” P-61 „Baradero” 1978 39 t, 20 m. P-62 „Barranqueras” 1978 P-63 „Clorinda” 1978 P-64 „Concepción del Uruguay” 1978 Okręty zaopatrzeniowe (2) Durance 150px B-1 „Patagonia” 2000 17 800 t, 157,2 m, ex-francuski „Durance” zbudowany przez Brest Arsenal w 1975. „Ingeniero Julio Krause” 1993 8346 t, cywilny tankowiec z 1981, zbudowany przez Astarsa. Okręty transportowe (4) 42(zmodyfikowany) 150px|ARA „Hércules” (B-52) B-52 „Hércules” 1976/2004 4100 t, okręty I serii, Argentyna zakupiła dwa niszczyciele rakietowe typu 42, wycofany ARA „Santísima Trinidad” zbudowano w Argentynie przez Rio Santiago, ARA „Hércules”, zbudowany przez Vickers przebudowano w Chile na okręt transportowy, mieszczący 238 żołnierzy i dwa śmigłowce. Costa Sur(zmodyfikowany) 150px B-4 „Bahía San Blas” 1978 10 894 t, 119,9 m, zbudowany przez Astillero Príncipe w Buenos Aires. Costa Sur 150px B-3 „Canal Beagle” 1978 10 894 t, zbudowany przez Astillero Príncipe B-5 „Cabo de Hornos” 1979

Comando de Aviación Naval (COAN) SamolotProducentTypWersjaW służbieUwagi 150pxBeechcraft King Air patrolowy B200 Cormoran 6 Beechcraft T-34 Mentor treningowy T-34C-1 12 150pxDassault Super Étendard szturmowy 11 Nosiciel AM39 Exocet, dawniej samolot pokładowy. 150pxEurocopter Fennec patrolowy AS 555 4 150pxFokker F28 Fellowship transportowy F28-3000 2 150pxGrumman S-2 Tracker patrolowy/ZOP S-2T Turbo Tracker 3 S-2G zmodernizowane przez IAI 150pxLockheed P-3 Orion patrolowy/ZOP P-3B 5 4 sprawne Pilatus PC-6 użytkowy PC-6B-H2 1 150pxSikorsky SH-3 Sea King ZOP/transport Agusta ASH-3HS-61D-4 74

Zobacz też Operacje podwodne w wojnie o Falklandy

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Marynarki wojenne Kategoria:Wojsko argentyńskie Kategoria:Jednostki organizacyjne wojska utworzone w 1810