thumb|Rozkład masy niezmienniczej par elektron-pozyton z pracy Oops-Leon – żartobliwa nazwa nadana nieistniejącej cząstce subatomowej „odkrytej” w 1976.
Historia W styczniu 1976 zespół fizyków pod kierownictwem Leona Ledermana po analizie danych eksperymentu E288 doniósł o odkryciu nowej cząstki o masie około 6 GeV/c² preprint. Doniesienie opierało się na analizie masy niezmienniczej par elektron-pozyton produkowanych w zdarzeniach protonów z tarczą berylową. Na wykresie zaobserwowano tendencję do grupowania się przypadków w okolicy 6 GeV. Prawdopodobieństwo przypadkowego zgrupowania przypadków w taki sposób zostało oszacowane na poniżej 2%, zespół zdecydował się więc na publikację odkrycia.
W ciągu następnych miesięcy, po zebraniu dalszych danych, okazało się, że zgrupowanie było jednak dziełem takiego mało prawdopodobnego przypadku. Zespół musiał wycofać doniesienie. Nieistniejąca „cząstka” została żartobliwie nazwana „Oops-Leon” – co jest grą słów wokół imienia lidera zespołu, a jednocześnie w angielskiej wymowie brzmi podobnie do „Upsilon”J. Yoh, The Discovery of the b Quark at Fermilab in 1977: The Experiment Coordinator's Story, AIP Conf. Proc. 424 (1988) 29..
Historia ta przyczyniła się prawdopodobnie do opóźnienia ogłoszenia rzeczywistego odkrycia cząstki ϒ: już w listopadzie 1976 zespół E288 widział zgrupowanie przypadków wokół wartości 9,5 GeV, bardziej statystycznie znaczące niż „Oops-Leon”. Zdecydowano jednak, by zaczekać z ogłoszeniem na wyniki planowanych na pierwsze półrocze roku 1977 pomiarów przy większej intensywności wiązki. Dopiero gdy ten pomiar potwierdził istnienie cząstki, zespół zdecydował się na publikację odkrycia.
Przypisy
Linki zewnętrzne Krzysztof Turzyński, Ups!-Leon i inne niespodzianki, seria: Maraton wykładowy z „Deltą”, kanał „Wszechnica FWW” na YouTube, 17 kwietnia 2022 [dostęp 2025-10-12].
Kategoria:Mezony Kategoria:Przestarzałe koncepcje fizyczne