Howard Thomas Odum (ur. 1 września 1924 w Durham lub Chapel Hill, zm. 11 września 2002 w Gainesville) – amerykański ekolog, pionier współczesnych badań struktury ekosystemów, zainteresowany głównie ekosystemami wodnymi, znany również ze swoich kontrowersyjnych prac w dziedzinie teorii systemów. W 1987 roku otrzymał – wraz z bratem, Eugene Odumem – Nagrodę Crafoorda, przyznawaną przez Królewską Szwedzką Akademię Nauk (odpowiednik Nagrody Nobla w dziedzinie nauk ekologicznych).

thumb|240px|Model Silver Springs (Odum, 1971) thumb|240px|Ekologiczna piramida energii thumb|240px|Sieć troficzna salamandry (według Odum & Odum The American Biology Teacher, Vol. 39, No. 7 (Oct., 1977), pp. 420-423

Życiorys Był trzecim dzieckiem Howarda Washingtona i Anny Luizy Odum; miał brata (Eugen, ur. 1913 r.) i siostrę (Mary Francis, ur. 1919). Studiował zoologię na Uniwersytecie Karoliny Północnej w Chapel Hill w latach 1941–1943 i 1946–1947; w latach 1943–1944 należał do Air Force Meteorology i Institute of Tropical Meteorology w San Juan, a w latach 1945–1946 pracował w AAF Tropical Weather School (Howard Field, Panama). Pracę doktorską na temat The Biogeochemistry of Strontium: With Discussion on the Ecological Integration of Elements obronił na Uniwersytecie Yale, pod opieką G. Evelyn Hutchinson oraz Gordona Rileya (1951). W kolejnych latach jego miejscami pracy były: Uniwersytet Stanu Floryda (1950–1954) Uniwersytet Duke’a, Duke Marine Lab i Eniwetok Marine Lab (1954–1956) Marine Station na Uniwersytecie Teksańskim w Austin, jako dyrektor Institute of Marine Science (1956-1963) dyrektor naukowy Puerto Rico Nuclear Center w University of Puerto Rico Teretrial Ecology (1963–1966) Uniwersytet Karoliny Północnej w Chapel Hill, jako profesor botaniki, zoologii i nauk o środowisku (1966–1970) Uniwersytet Stanu Floryda, jako profesor inżynierii środowiska (1970–1996) i dyrektor Center for Wetlands (1973–1991) University of Canterbury, Christchurch, Nowa Zelandia (1978) Int. Institute for Applied System Analysis, Austria, jako pracownik naukowy (1983) Uniwersytet Teksański w Austin, jako profesor wizytujący (1985–1986) Uniwersytet Florydy w Gainesville, jako dyrektor Center of Environmental Policy.

Był członkiem: Royal Swedish Academy of Sciences American Meteorological Society American Association for the Advancement of Science (AAAS) International Society for the Systems Sciences Phi Beta Kappa Society.

Otrzymał: George Mercer Award od Ecological Society of America Prize Institute de la Vie (1976) Distinguihed Service, Univ. of North Carolina Distinguihed Service, Amer. Inst. Biol. Sci. University of Florida Presidential Medal Distinguihed Service, University of Puerto Rico Nagrodę Crafoorda tytuł honorowego redaktora Ecological Engineering Journal doktorat honorowy Uniwersytetu Stanu Ohio.

Tematyka badań naukowych Był pionierem w dziedzinie badań przepływów energii w ekosystemach, z zastosowaniem zasad obowiązujących w innych dziedzinach, np. dotyczących racjonalnego wykorzystania energii przez człowieka. W latach 50. XX w. zajmował się m.in. sieciami troficznymi Silver Springs; za bardzo doniosłe są uważane również wyniki badań raf koralowych, np. Atolu Eniwetok na Wyspach Marshalla. Opierał się na równaniach opisujących dynamikę populacji, które opracował Alfred J. Lotka. Zainicjował stosowanie termodynamiki i zasad przepływu energii w ekosystemach do rozwiązywania energetycznych problemów ludzi (Environment, Power and Society, wyd. 1971). Wprowadził pojęcie emergy.

Publikacje H.T. Odum jest autorem lub współautorem 15 książek i niemal 300 artykułów naukowych; był też promotorem ok. 100 prac doktorskich. Spośród publikacji wyróżniane są m.in.: R.J. Beyers, H.T. Odum, Ecological Microcosms, Springer Verlag 1993, K.C. Ewel, H.T. Odum (Editor), Cypress Swamps, University Press, Florida 1985, H.T.Odum, Elisabeth C. Odum, The Prosperous Way Down: Principles and Policies, University of Colorado Press 201. H.T.Odum, Elizabeth C. Odum, Modeling for all Scales: An Introduction to System Simulation, Bk&Cd-Rom edition, Academic Press 2000, H.T.Odum, W. Woucik, Lowell Pritchard (Editors), Heavy Metals In The Environment: Using Wetlands for Their Removal, CRC Press 2000, H.T.Odum, Environmental Accounting: Emergy and Environmental Decision Making, John Wiley & Sons, Inc., New York, USA 1996, H.T.Odum, Elisabeth C. Odum, Mark T. Brown, Environment and Society in Florida, St. Lucie Press 1998, H.T.Odum, Ecological and General Systems: An Introduction to Systems Ecology, University Press, Colorado 1994, H.T. Odum, Energy Basis for Man and Nature, McGraw Hill 1981, H.T. Odum, Environment, Power, and Society, John Wiley & Sons. 1971,

Na inne języki zostały przetłumaczone m.in.: H.T. Odum, Environment, Power and Society: - wydanie hiszpańskie (1980): Ambiente, Energia, y Sociedad. Editorial Blume, Milanesado - wydanie włoskie, Environmental Accounting, H.T. Odum, Energy Basis for Man and Nature: - wydanie japońskie (1978), Japan UNI Agency, - wydanie hiszpańskie: Hombre y Naturaleza, Bases Energeticas, Ediciones Omega, H.T. Odum, E.C. Odum, M.T. Brown, D. LaHart, C. Bersok, J. Sendzimir,Energy, Environment and Public Policy: A Guide to the Analysis of systems, UNEP Regional Seas Reports and Studies No. 95. United Nations Environment Programme, Nairobi, Kenya 1988: - wydanie chińskie (1992), tłumaczenie: Shengfang Lan of the South China Agricultural University, Guangzhou, China. Published by the Oriental Publishing House, Beijing, China, H.T. Odum, Systems Ecology: An Introduction, John Wiley 1983, - wydanie indonezyjskie (1992), Tłumaczenie: I. Supriharyono, K. Praseno, R. Murwani, B. Srigandono, Gadjah Mada, University Press, Yogyakarta, Indonesia, - wydanie chińskie (1993), tłumaczenie: Youxu Jiang i wsp., Chinese Academy of Forestry, Beijing, Publ. Science Press, Beijing, China, - wydanie koreańskie (1998), tłumaczenie: Seok Soon Park, Arche Publishiing House (w porozumieniu z John Wiley Inc.), 2000, 1496 pp. H.T. Odum, E.C. Odum, M.T. Brown, D. LaHart, C. Bersok and J. Sendzimir, Environmental Systems and Public Policy: - wydanie brazylijskie i hiszpańskie: Sistemas Ambientais e Politicas Publicas i Sistemas Ambientales y Politicas Publicas, tłumaczenie: E. Ortega-Rodriguez, V. Comar, I. Cunha-Bueno, I.A. Rosa, E. Ortega-Miluzzi.

Przypisy

Kategoria:Absolwenci University of North Carolina at Chapel Hill Kategoria:Amerykańscy ekolodzy Kategoria:Amerykańscy zoolodzy Kategoria:Doktorzy honoris causa Ohio State University Kategoria:Laureaci Nagrody Crafoorda – nauki o życiu Kategoria:Urodzeni w 1924 Kategoria:Zmarli w 2002