Stanisław Kazimierz Krahelski (ur. 11 stycznia 1899 w majątku Ułasowszczyzna, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – rotmistrz Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys Syn Mieczysława i Antoniny z Korczyców, urodzony 11 stycznia 1899 w majątku Ułasowszczyzna, w gminie Międzyrzecz (powiat wołkowyski). Był młodszym bratem Piotra (1894–1940), podporucznika rezerwy, zamordowanego w Katyniu. Początkowo pobierał naukę w domu, a następnie uczył się w szkole realnej Polskiej Macierzy Szkolnej w Piotrogrodzie. Tam też w marcu 1918 zdał egzamin dojrzałości. W okresie szkolnym był harcerzem, a od 1917 był członkiem Polskiej Organizacji Wojskowej. W październiku 1918 wstąpił na Wydział Inżynierii Lądowej na Politechnice Warszawskiej.

W 1918 wstąpił do Wojska Polskiego i został przydzielony do 1 pułku ułanów krechowieckich. W czerwcu 1919 został kontuzjowany w bitwie pod Chotyniem. Do 8 stycznia 1920 uczestniczył w walkach w czasie wojny polsko-bolszewickiej. 1 marca tego roku uzyskał urlop i rozpoczął studia w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Ponadto od 20 lipca do 20 grudnia 1920 był uczniem 31. klasy Szkoły Podchorążych w Warszawie. Po ukończeniu szkoły został przydzielony do Centralnej Szkoły Kawalerii w Grudziądzu. Na stopień podporucznika piechoty został mianowany z dniem 1 kwietnia 1921.

Po zakończeniu działań wojennych pozostał w wojsku. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu porucznika ze starszeństwem z dniem 1 sierpnia 1922 w korpusie oficerów jazdy. W 1923 służył w 1 pułku ułanów w AugustowieRocznik oficerski 1923, s. 601. 690.Rocznik oficerski, s. 543, 612.Rocznik oficerski 1928, s. 290, 361.. W pułku pełnił obowiązki dowódcy plutonu, później dowódcy szwadronu. W marcu 1930 został przeniesiony do Korpusu Ochrony Pogranicza, do Brygady KOP „Wołyń”Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 8 z 31 marca 1930 r., s. 118.Rocznik oficerski 1932, s. 160, 911.Rocznik oficerów kawalerii 1930, s. 96.. 27 czerwca 1935 awansował na rotmistrza ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1935 i 10. lokatą w korpusie oficerów kawalerii. Od 1937 był instruktorem w Szkole Podchorążych dla Podoficerów w Bydgoszczy. 2 lipca 1938 został przeniesiony do dywizjonu rozpoznawczego 10 Brygady Kawalerii w Rzeszowie na stanowisko adiutanta. W grudniu tego roku został przesunięty na stanowisko dowódcy szwadronu strzeleckiego. Na czele tego pododdziału walczył w kampanii wrześniowej. 2 września 1939 został ranny w nogę odłamkiem pocisku artyleryjskiego. Następnie został ewakuowany do szpitala w Stanisławowie.

Po agresji ZSRR na Polskę w nieznanych okolicznościach dostał się do niewoli sowieckiej. Przetrzymywano go w obozie jenieckim w Starobielsku. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Charkowie oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tej zbrodni grzebano potajemnie w bezimiennych mogiłach zbiorowych w Piatichatkach, gdzie od 17 czerwca 2000 mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie. Figuruje na tzw. liście Gajdideja (poz. 1712).

5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień majoraDecyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari nr 12180 „za udział w kampanii wrześniowej” Krzyż Walecznych dwukrotnie Srebrny Krzyż Zasługi (14 października 1934) „za zasługi w służbie ochrony pogranicza”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości

Upamiętnienie 13 kwietnia 2016, w ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, w ogrodzie Pałacu Prezydenckiego został zasadzony Dąb Pamięci poświęcony wszystkim Ofiarom Zbrodni Katyńskiej – certyfikat z numerem 1.

Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Charkowie

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (kampania wrześniowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 1 Pułku Ułanów Krechowieckich Kategoria:Oficerowie kawalerii Korpusu Ochrony Pogranicza Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani w Charkowie Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Ofiar Totalitaryzmu na Piatichatkach w Charkowie Kategoria:Rotmistrzowie II Rzeczypospolitej Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1898 Kategoria:Zmarli w 1940