Andrzej Maria Rzymkowski (ur. 21 czerwca 1911 w Krakowie, zm. 30 czerwca 1986 w Koszalinie) – polski architekt, profesor Politechniki Wrocławskiej i Krakowskiej oraz Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Koszalinie.
Życiorys Ukończył gimnazjum w Krakowie, w 1939 uzyskał dyplom inżyniera architekta na Politechnice Lwowskiej. Podjął pracę jako architekt miejski w Katowicach, ale wkrótce (po wybuchu wojny) powrócił do Krakowa i pracował w budownictwie. Od 1945 był wykładowcą krakowskich uczelni – Akademii Górniczo-Hutniczej (w Katedrze Projektowania Architektury w Regionie na Wydziale Politechnicznym) i Uniwersytetu Jagiellońskiego (prowadził zajęcia z budownictwa wiejskiego na Wydziale Rolnym i Wydziale Leśnym). W 1950 na Politechnice Warszawskiej obronił pracę doktorską Planowanie osiedli wiejskich w terenach górskich. W latach 1952–1953 był profesorem Politechniki Wrocławskiej i kierownikiem Katedry Budownictwa Wiejskiego, 1953–1968 profesorem Politechniki Krakowskiej i kierownikiem Katedry Projektowania Budowli Wiejskich; początkowo profesor kontraktowy, od 1954 nadzwyczajny, od 1965 zwyczajny.
Był współautorem wynalazku opatentowanego w 1954 przez Akademię Górniczo-Hutniczą w Krakowie dotyczącego „urządzenia do samoczynnego polepszenia klimatu pomieszczeń dla zwierząt dużych”. Był propagatorem budownictwa z użyciem gliny i słomy stosowanego od XVIII wieku do stawiania dworów, kościołów i pałaców.
Na Politechnice Krakowskiej pełnił funkcję prodziekana Wydziału Architektury (1953–1955). Od 1968 był profesorem Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Koszalinie (późniejszej Politechniki Koszalińskiej), kierował Katedrą Budownictwa Wiejskiego na Wydziale Inżynierii Lądowej i Sanitarnej. W tym czasie był jedynym pracownikiem uczelni z tytułem profesora. Prowadził wykłady ponadto na Politechnice Szczecińskiej i Akademii Rolniczo-Technicznej w Olsztynie. Przeszedł na emeryturę w 1981.
W pracy naukowej zajmował się głównie budownictwem użytkowym, budownictwem zagrodowym, projektowaniem osiedli wiejskich. Podkreślał rolę budownictwa inwentarskiego w krajobrazie wsi. Zalecał planowanie i projektowanie we wszystkich skalach na zasadach bioklimatycznych. Publikował również artykuły poświęcone ergonomii, ochronie przyrody i środowiska, na łamach m.in. „Arkad”, „Architektury”, „Informatora Budownictwa Rolniczego”, „Muratora”, „Mojego Domu”. Pisał do prasy codziennej. Był laureatem I nagrody w konkursie architektonicznym na cmentarz wojenny w Siekierkach. Był autorem artykułów dotyczących żeglarstwa (w „Przekroju”, „Żaglach”, „Morzu”), wygłaszał prelekcje w radiu i telewizji. Część prac ukazała się w obcych językach. Z publikacji można wymienić m.in.: Budynki dla zwierząt gospodarskich (1954, kolejne wydania 1958, 1963) Planowanie i budownictwo osiedli wiejskich (1954, kolejne wydanie 1956) Planowanie przestrzenne w górach (1966, kolejne wydanie 1967) Ruralistyka. Planowanie obszarów rolniczych i budownictwo wiejskie (1972) Modernizacja budynków dla trzody chlewnej (1973) Takie sobie ziemskie sprawy. Człowiek i jego środowisko (1973) Planowanie i budownictwo osiedli wiejskich (1954, redaktor) Budynki dla zwierząt inwentarskich (1957, redaktor) Metody planistyczne dla określenia zasięgu kultur rolnych w terenach górskich (1964, redaktor) Nasze i wspólne (1975) Szkice z natury (1976) Konfrontacje koszalińskie (1979) Moje powroty (1981)
Andrzej Rzymkowski był członkiem m.in. Stowarzyszenia Architektów RP, Krakowskiego Towarzystwa Plastyków, Koszalińskiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego. Działał w środowisku esperantystów, zorganizował klub esperanto w Koszalinie, należał do Polskiego Związku Esperantystów; uczestniczył w międzynarodowych zjazdach esperantystów, wygłaszając referaty dotyczące ochrony przyrody. Propagował budownictwo drewniane. Malarz amator, kilkakrotnie wystawiał swoje akwarele pejzażowe. Był założycielem i pierwszym komandorem Yacht Clubu Politechniki Koszalińskiej.
Życie prywatne Był synem krakowskiego architekta Jana Rzymkowskiego i Ludwiki z Zoernerów. Miał siostrę - Marię. Był trzykrotnie żonaty (z Lidią z Harasiewiczów, Marią Zellner-Kątską i Krystyną z Kopańskich); z małżeństwa z Marią Zellner-Kątską miał córkę Annę (zamężną Millerową).
Zmarł 30 czerwca 1986, pochowany w Alei Zasłużonych na cmentarzu Komunalnym w Koszalinie (kwatera AZ-2-2-56).
Ordery i odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Medal 10-lecia Polski Ludowej (15 stycznia 1955) – Uchwała Rady Państwa z dnia 15 stycznia 1955 r. Nr 0/165 – na wniosek Ministra Szkolnictwa Wyższego. Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL” Złota Odznaka SARP (1977) Odznaka „Zasłużony Racjonalizator Produkcji”
Upamiętnienie Płaskorzeźba z wizerunkiem prof. Rzymkowskiego znajduje się przed audytorium Politechniki Koszalińskiej (w budynku przy ul. Racławickiej), jego imię nosi jedna z ulic Koszalina. Z okazji 35-lecia Politechniki Koszalińskiej pismo uczelniane przypomniało w kolejnych numerach w 2003 jego felietony i przedrukowało fragment podręcznika Ruralistyka.
Przypisy
Bibliografia Biografia na stronie In Memoriam Pamięci Architektów Polskich. Stanisław Marian Brzozowski, Andrzej Rzymkowski, [w:] Polski Słownik Biograficzny, tom XXXIV, 1992 s. 211.
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci Politechniki Lwowskiej Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni odznaką tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL” Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Racjonalizator Produkcji” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Komunalnym w Koszalinie Kategoria:Polscy architekci Kategoria:Urodzeni w 1911 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Politechniki Koszalińskiej Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Architektury Politechniki Wrocławskiej Kategoria:Zmarli w 1986