thumb thumb Dywizjon Artylerii Lekkiej KOP „Czortków” (dal KOP „Czortków”) – pododdział artylerii lekkiej Korpusu Ochrony Pogranicza.
Historia Dywizjon Artylerii Lekkiej KOP „Czortków” został sformowany na podstawie rozkazu L.dz. 3591/tjn./Og.Org./37 dowódcy KOP z 26 sierpnia 1937, w garnizonie Czortków. Pododdział w składzie trzech baterii po dwa działony został podporządkowany dowódcy Brygady KOP „Podole”Jerzy Prochwicz, Korpus Ochrony Pogranicza w przededniu wojny, cz I, s. 157., a pod względem wyszkolenia dowódcy 6 Grupy Artylerii we LwowieRoman Łoś, Artyleria polska 1914-1939, s. 264..
25 sierpnia 1938 Minister Spraw Wojskowych, gen. dyw. Tadeusz Kasprzycki nadał koszarom dywizjonu nazwę „Koszary imienia pułkownika Barthla de Weydenthal-Boruckiego”Dz. Rozk. MSWojsk. nr 11 z 25 sierpnia 1938, poz. 119..
Na podstawie rozkazu L.dz. 3602/tjn./Og.Org./38 dowódcy KOP z 31 sierpnia 1938 dokonano zmian w organizacji jednostek artylerii KOP. Między innymi nowy etat otrzymał dal KOP „Czortków”Jerzy Prochwicz, Korpus Ochrony Pogranicza w przededniu wojny, cz I, s. 158.. Nowa organizacja pokojowa dyonu przewidywała 14 oficerów, 53 podoficerów, 217 szeregowców i 178 koni oraz dwanaście 75 mm armat wz. 1897Eugeniusz Kozłowski, Wojsko Polskie 1936-1939 ..., s. 215..
Z dniem 15 maja 1939 dywizjon stał się oddziałem gospodarczym. Stanowisko kwatermistrza dywizjonu przemianowane zostało na stanowisko zastępcy dowódcy dywizjonu do spraw gospodarczych, płatnika na stanowisko oficera gospodarczego, zastępcy oficera materiałowego dla spraw uzbrojenia na zbrojmistrza, zastępcy oficera materiałowego dla spraw żywnościowych na oficera żywnościowego.
Dywizjon był jednostką mobilizującą. Zgodnie z planem mobilizacyjnym „W” dywizjon formował, w mobilizacji alarmowej, w grupie jednostek oznaczonych kolorem zielonym, I dywizjon 40 Pułku Artylerii LekkiejPiotr Zarzycki, Plan mobilizacyjny "W" ..., s. 14, 15, 268. Grupa zielona obejmowała jednostki mobilizowane w okresie zagrożenia. Ryszard Rybka, Kamil Stepan, Najlepsza broń ..., s. 316, 1117, 1160. Dywizjon miał być sformowany w ciągu 44 godzin, licząc od czasu otrzymania rozkazu..
Obsada personalna Obsada personalna dal KOP „Czortków” w czerwcu 1939. Strzałkami (→) zaznaczono przydziały mobilizacyjne oficerów dywizjonu. dowódca dywizjonu – mjr art. Stanisław Ratajski → dowódca I/40 pal adiutant – kpt. art. Wiktor BadowskiWiktor Tadeusz Badowski, kpt. art., w KOP od 1937. Do mobilizacji adiutant dyonu artylerii lekkiej KOP „Czortków”. Przydział mobilizacyjny nieznany → oficer zwiadowczy – kpt. art. Henryk Serwacy OstrowskiHenryk Serwacy Ostrowski, kpt. art., w KOP od 1937. Do mobilizacji oficer zwiadowczy dyonu artylerii lekkiej KOP „Czortków”. Przydział mobilizacyjny nieznany → dowódca 1 baterii – kpt. art. Romuald StępniewskiRomuald Stępniewski, kpt. art., w KOP od 1937. Do mobilizacji dowódca 1 baterii dyonu artylerii KOP „Czortków”. We wrześniu 1939 dowódca 1 baterii I dywizjonu 40 pal → → dowódca 1/40 pal dowódca 2 baterii – kpt. art. Eugeniusz Franciszek Kaszubski → dowódca 2/40 pal dowódca 3 baterii – kpt. art. Kazimierz Juliusz Augustyn JordanKazimierz Jordan, kpt. art, w KOP od 1937. Do mobilizacji dowódca 3. baterii artylerii lekkiej dyonu artylerii lekkiej KOP „Czortków”. We wrześniu 1939 dowódca 3 baterii artylerii lekkiej 40 pal. Ranny w walkach z Niemcami 15 września 1939 w walkach pod Łukowem. → → dowódca 3/40 pal
Obsada personalna I/40 pal we wrześniu 1939 dowódca dywizjonu – ppłk art. Stanisław Stefan RatajskiStanisław Stefan Ratajski ur. 6 maja 1897, major artylerii ze starszeństwem z 1 stycznia 1932. Odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu VM, Krzyżem Niepodległości i trzykrotnie Krzyżem Walecznych. W latach 1930 – 1933 pełnił służbę w Departamencie Artylerii Ministerstwa Spraw Wojskowych na stanowisku referenta, a następnie w 8 pal na stanowisku dowódcy dywizjonu. Rocznik oficerski 1932, s. 184, 439. Żołnierz Legionów Polskich. W KOP od 1937. Do mobilizacji dowódca dyonu artylerii lekkiej KOP „Czortków”. We wrześniu 1939 dowódca 1 dyonu artylerii lekkiej 40 pal → . dowódca 1 baterii – kpt. art. Romuald Stępniewski dowódca 2 baterii – kpt. art. Eugeniusz Franciszek KaszubskiEugeniusz Franciszek Kaszubski (zm. w 1989), kpt. art., w KOP od 1937. Do mobilizacji dowódca 2 baterii artylerii lekkiej dyonu artylerii lekkiej KOP „Czortków”. We wrześniu 1939 dowódca 2 baterii artylerii lekkiej 40 pal. Zmarł w USA 27 października 1989 → . oficer zwiadowczy – por. art. Mieczysław Ludwik Semenowicz oficer ogniowy – por. art. Andrzej Warchoł († 1940 Katyń) dowódca 3 baterii – kpt. art. Kazimierz Julian August Jordan (ranny 15 września 1939) oficer zwiadowczy – ppor. rez. Tadeusz Hudycz oficer ogniowy – por. art. Remigiusz Marian Rekman (od 15 września 1939 dowódca 3/40 pal) oficer baterii – por. rez. inż. Edward Fąferło dowódca kolumny amunicyjnej – kpt. art. Wawrzyniec Wilk kpt. Wiktor Badowski († 1940 Katyń) kpt. Stanisław Smagacz († 1940 Katyń) por. rez. Włodzimierz Mackiewicz († 1940 Katyń)
Uwagi
Przypisy
Bibliografia Ludwik Głowacki, Działania wojenne na Lubelszczyźnie w 1939, Wydawnictwo Lubelskie, wyd. II, Warszawa 1986, .
Katyń. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego, opracowanie zespołowe pod kierunkiem Marka Tarczyńskiego, Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, Warszawa 2000, . Eugeniusz Kozłowski, Wojsko Polskie 1936-1939. Próby modernizacji i rozbudowy, Wydawnictwo MON, Warszawa 1964.
Piotr Zarzycki, Plan mobilizacyjny "W", Wykaz oddziałów mobilizowanych na wypadek wojny, Oficyna Wydawnicza "Ajaks" i Zarząd XII Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Pruszków 1995, . Piotr Zarzycki, Walki 36 Dywizji Piechoty Rezerwowej we wrześniu 1939, Przegląd Historyczno-Wojskowy nr 2 (212), Warszawa 2006.
Kategoria:Artyleria Korpusu Ochrony Pogranicza Kategoria:Dywizjony artylerii lekkiej II Rzeczypospolitej Kategoria:Formacje graniczne w powiecie czortkowskim (II Rzeczpospolita) Kategoria:Jednostki Korpusu Ochrony Pogranicza Kategoria:Polskie jednostki graniczne rozwiązane w 1939 Kategoria:Polskie jednostki graniczne utworzone w 1937 Kategoria:Polskie dywizjony artylerii lekkiej z okresu kampanii wrześniowej Kategoria:Wojsko Polskie II RP w Czortkowie Kategoria:Oddziały Brygady KOP „Podole”