Michał Krukowski (ur. 10 października 1890 w Jadokłaniach, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – polski prawnik, sędzia apelacyjny, porucznik audytor rezerwy Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys Syn Antoniego i Pauliny z Koczanów urodzony 10 października 1890 w folwarku Jadokłanie, w ówczesnym powiecie wileńskim guberni wileńskiej. W 1899 rozpoczął naukę w 2 Gimnazjum w Wilnie. Po rewolucji 1905 przeniósł się do Petersburgu, gdzie kontynuował naukę w tamtejszym X Gimnazjum i zdał egzamin dojrzałości. Następnie ukończył prawo na Uniwersytecie w Kazaniu.
1 stycznia 1916 został powołany do armii rosyjskiej i wcielony do 19 batalionu saperów jako szeregowiec. Po ukończeniu Petersburskiej Szkoły Chorążych mianowany chorążym wojsk inżynieryjnych. 17 sierpnia 1917 został wcielony do 1 syberyjskiego pułku inżynieryjnego w składzie 1 Syberyjskiego Korpusu Armijnego. 17 października 1917 wstąpił do I Korpusu Polskiego w Rosji i został przydzielony do 1 kompanii batalionu saperów 1 pułku inżynieryjnego. Za postawę wykazaną podczas walk, 10 maja 1922 otrzymał order „Virtuti Militari" V klasy, a we wniosku o jego nadanie, napisano m.in.:
Od 15 listopada 1918 w stopniu chorążego służył w Samoobronie miasta Wilna na stanowisku szefa łączności. Od 16 stycznia 1919 w stopniu podporucznika służył w Sądzie Polowym Dywizji Litewsko-Białoruskiej jako asystent. 15 lipca 1919 został przeniesiony do Sądu Polowego Frontu Litewsko-Białoruskiego na stanowisko asystenta. 16 lipca 1920 został przeniesiony na takie samo stanowisko do Sądu Polowego Dowództwa Okręgu Etapowego „Wilno”, ale już 1 sierpnia skierowany do Sądu Wojskowego Okręgu Generalnego „Kielce”. 18 października 1920 został przydzielony do Wydziału Sądowego DOK Wilno na stanowisko podprokuratora. Od 1 stycznia 1921 na stanowisku sędziego śledczego w Sądzie Polowym Grupy Wojska Litwy Środkowej. 1 marca 1921 został bezterminowo urlopowany. 26 marca 1921 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu porucznika Korpusu Sądowego, w grupie oficerów byłych Korpusów Wschodnich i byłej armii rosyjskiej. Z dniem 25 października 1921 został zdemobilizowany. W 1922 jego oddziałem macierzystym był Departament Sprawiedliwości Ministerstwa Spraw Wojskowych. 8 stycznia 1924 został zatwierdzony w stopniu porucznika ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 i 39. lokatą w korpusie oficerów inżynierii i saperów. Posiadał wówczas przydział w rezerwie do 3 pułku saperów w Wilnie. W 1934, jako porucznik rezerwy korpusu sądowego pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Wilno Miasto.
19 czerwca 1928 zakończył aplikację adwokacką i został mianowany sędzią pokoju w Landwarowie.. Później, w tej samej miejscowości, został sędzią grodzkim. 27 czerwca 1929 został mianowany sędzią Sądu Okręgowego w Nowogródku., a już 21 lipca 1930 sędzią Sądu Powiatowego w Wilnie.. W 1933 był kierownikiem Sądu Grodzkiego w Wilnie. W 1934 został sędzią Sądu Apelacyjnego w Wilnie. Na tym stanowisku pozostał do 1939. W 1933 mieszkał w Wilnie przy ul. Łukiskiej 16 m. 1, a w 1939 przy ul. Tomasza Zana 21. Obowiązki zawodowe łączył z funkcją prezesa Zarządu Wojewódzkiego Federacji Polskich Związków Obrońców Ojczyzny w Wilnie.
W nieznanych okolicznościach, po agresji ZSRR na Polskę, dostał się do niewoli sowieckiej i został osadzony w obozie jenieckim w Starobielsku. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie i pogrzebany potajemnie w bezimiennej mogile zbiorowej w Piatichatkach, gdzie od 17 czerwca 2000 mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie. Figuruje na tzw. liście Gajdideja (poz. 1725).
5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień kapitanaDecyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.
Był wdowcem, miał córkę Helenę (ur. 5 lutego 1926).
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 6820 – 10 maja 1922 Krzyż Zasługi Wojsk Litwy Środkowej Medal Zwycięstwa 12 czerwca 1935 i 25 maja 1938 Komitet Krzyża i Medalu Niepodległości odrzucił wniosek o nadanie mu tego odznaczenia „z powodu braku pracy niepodległościowej”.
Upamiętnienie W ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, na terenie Szkoły Podstawowej nr 15 im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie, został zasadzony Dąb Pamięci, honorujący kapitana Michała Krukowskiego.
Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Charkowie
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci Cesarskiego Uniwersytetu Kazańskiego Kategoria:Członkowie Federacji Polskich Związków Obrońców Ojczyzny Kategoria:Członkowie Samoobrony Wileńskiej Kategoria:Ludzie związani z Wilnem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Zasługi Wojsk Litwy Środkowej Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani w Charkowie Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Ofiar Totalitaryzmu na Piatichatkach w Charkowie Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zwycięstwa Kategoria:Porucznicy audytorzy II Rzeczypospolitej Kategoria:Porucznicy saperów II Rzeczypospolitej Kategoria:Sędziowie pokoju II Rzeczypospolitej Kategoria:Sędziowie sądów apelacyjnych II Rzeczypospolitej Kategoria:Sędziowie sądów grodzkich II Rzeczypospolitej Kategoria:Sędziowie sądów okręgowych II Rzeczypospolitej Kategoria:Sędziowie sądów powiatowych II Rzeczypospolitej Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1890 Kategoria:Zmarli w 1940