Patriarcha Antiochii – tradycyjny tytuł przysługujący biskupowi Antiochii, jeden z patriarchów w Kościołach Wschodnich. Z czasem doszło do podziałów i powstania kilku odrębnych stolic patriarszych.
Patriarchowie Antiochii do 538 r. Lista: 37–53 – Piotr Apostoł 53–68 – Ewodiusz 68–107 – Ignacy Antiocheński 107–127 – Heron 127–154 – Konreliusz 154–164 – Eros 169–182 – Teofil z Antiochii 182–191 – Maksymus I 191–211 – Serapion 211–220 – Ascelpiades 220–231 – Filetus 231–237 – Zebiniusz 237–253 – Babylas 253–256 – Fabiusz 256–260 – Demetriusz 260–268 – Paweł z Samosaty 268–273 – Domnusz I 273–282 – Tymeusz 283–303 – Cyryl I 304–314 – Tyranos 314–320 – Witalis 320–323 – Filogonusz 323-324 – Paulin z Tyru 324–330 – Eustacjusz Antiocheński 331–333 – Eulaliusz 333–334 – Eufroniusz 334–342 – Filaclusz 342–344 – Stefan I 344–357 – Leoncjusz 358–359 – Eudoksjusz z Antiochii 359 – Annaniusz 360–381 – Melecjusz z Antiochii
W wyniku schizmy różne grupy powołały własnych patriarchów:
Arianie:
Euzoiusz (361–376) Doroteusz (376–381)Grupa Melecjusza:
Największa grupa, nieuznana przez patriarchów Rzymu i Aleksandrii:
Melecjusz z Antiochii (362–381) Flawian z Antiochii (381–404), uznany przez Rzym i Aleksandrię w 399 Porfirusz (404–412) Aleksander (412–417)Grupa Eustatiusza:
Grupa uznana przez Rzym i Aleksandrię:
Paulin z Antiochii (362–388), zwolennik św. Eustachiusza, towarzysz Hieronima ze Strydonu Ewagriusz z Antiochii (388–392/393)
Po śmierci Ewagriusza nie wybrano nowego patriarchy. W 399 stracili poparcie Rzymu i Aleksandrii, lecz schizma trwała do 415.Apolinaryści:
Witalis (375)Po zakończeniu schizmy: 417–428 – Teodotusz 429–442 – Jan I 442–449 – Domnus II 449–455 – Maksymus II 456–458 – Bazyli 458–461 – Akacjusz 461–465 – Martyriusz 465–488 – Piotr Folusznik (z przerwami; monofizyta) 466–474 – Julian 475–490 – Jan II 490–495 – Stefan II 495–496 – Kalandion 496–498 – Palladiusz 498–512 – Flawian II 512–538 – Sewer z Antiochii (monofizyta; w 518 roku wygnany)
Kryzys monofizycki Patriarcha Sewer, który był polemistą o ścisłym umyśle, zainspirował ruch opozycji wobec uchwał Soboru chalcedońskiego, szczególnie wobec listu dogmatycznego papieża Leona Wielkiego zwanego Tomus ad Flavianum, zarzucając im Nestorianizm. Jego nauczanie leży u podstaw Monofizytyzmu, który dotrwał do naszych czasów.
Sewer został złożony z urzędu przez cesarza Justyniana w 518 i przebywał na wygnaniu w Egipcie do 528 r. Po pobycie w Konstantynopolu, jako protegowany broniącej monofizytów cesarzowej Teodory, skazany ponownie, zmarł w Egipcie w 538 r. Kościół syryjsko-prawosławny uznawał go jako patriarchę do jego śmierci w 538. Mimo prób ze strony cesarza Justyniana pojednania stronnictw seweriańskiego i ortodoksyjnego – choć mniej radykalnych niż Henotikon cesarza Zenona Izauryjczyka w 482 r. – nie doszło do pojednania.
Patriarchowie antiocheńscy po schizmie W wyniku podziałów w kościele antiocheńskim można mówić o następujących patriarchach Antiochii:
prawosławny patriarcha Antiochii (od 518) syryjskoprawosławny patriarcha Antiochii (od 518) łaciński patriarcha Antiochii (1098–1964) maronicki patriarcha Antiochii (od 686) syryjskokatolicki patriarcha Antiochii (od 1662) melchicki patriarcha Antiochii (od 1724)
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Antiochia Kategoria:Historia chrześcijaństwa ! Kategoria:Listy biograficzne