Stanisław Gabriel Worcell (ur. 26 marca 1799 w Stepaniu na Wołyniu, zm. 3 lutego 1857 w Londynie) – polski działacz polityczny, publicysta, hrabia, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Pochodził z hrabiowskiej rodziny przybyłej do Polski w czasach saskich. Kształcił się w Liceum KrzemienieckimJacek Kolbuszewski, Kresy, Wrocław 2002, s. 61.. We wczesnym wieku zaczął się interesować ówczesną myślą europejską i ideami socjalizmu utopijnego. Był członkiem loży masońskiejM. Karpińska, „Podług miary krawca”? – próba portretu zbiorowego członków sejmu rewolucyjnego 1830-1831, Przegląd Historyczny, R. 2003, s. 279.. Podpisał 25 stycznia 1831 roku akt detronizacji Mikołaja I RomanowaDayarusz Sejmu z R. 1830-1831, wydał Michał Rostworowski, T. I, Kraków 1907, s. 245.. Uczestnik walk partyzanckich na Wołyniu. 11 sierpnia 1831 roku odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti MilitariXsięga pamiątkowa w 50-letnią rocznicę powstania roku 1830 zawierająca spis imienny dowódzców i sztabs-oficerów, tudzież oficerów, podoficerów i żołnierzy Armii Polskiej w tymż roku Krzyżem Wojskowym „Virtuti Militari” ozdobionych, Lwów 1881, s. 132.. W 1831 r. został zatwierdzony jako poseł z powiatu rówieńskiego województwa wołyńskiego na sejm powstańczyIreneusz Ihnatowicz, Andrzej Biernat, Vademecum do badań nad historią XIX i XX wieku, Warszawa 2003, s. 482..
Gościł u Leona Przerwy-Tetmajera w jego dworze w Łopusznej.
Po powstaniu listopadowym udał się na emigrację do Francji i Wielkiej Brytanii. Był członkiem sejmu powstańczego na emigracjiWalenty Zwierkowski, O Sejmie w Emigracji, Poitiers 1839, s. 10.. Był członkiem Towarzystwa Litewskiego i Ziem Ruskich w Paryżu w 1832 rokudruk ulotny, odezwa Towarzystwa Litewskiego i Ziem Ruskich, Paryż 23 sierpnia 1832, niepaginowana. Wielokrotnie zmieniał organizacje, w których działał: najpierw był w Towarzystwie Demokratycznym Polskim (TDP), skąd w 1835 r. go usunięto, następnie był jednym ze znaczących założycieli Gromad Ludu Polskiego, potem odszedł do Zjednoczenia Emigracji Polskiej, a na koniec powrócił znowu do TDP. Przyjaźnił się z włoskim politykiem Giuseppe Mazzinim.
Pod pseudonimem Gryzomir Tukan działał w Towarzystwie Szubrawców.
Autor rozprawy ideologicznej „O własności”.
Jego brat, Mikołaj Worcell, uwięziony w 1827 r., zesłany został do karnej kompanii na Kaukaz. Uwolniony w drodze łaski w 1843 r. wrócił do kraju. Zwrócono mu skonfiskowane po powstaniu listopadowym rodowe dobra. mały|Herb Worcell - odmiana herbu Dąb
Zobacz też Bilety Skarbu Wyzwolonej Polski
Przypisy
Bibliografia Stanisław Worcell Co przed nami? Paryż 1850 Bolesław Limanowski Stanisław Worcell: życiorys Kraków 1910
Linki zewnętrzne Publikacje Stanisława Worcella w serwisie Polona.pl
Kategoria:Absolwenci i studenci Liceum Krzemienieckiego (1805–1831) Kategoria:Członkowie Gromad Ludu Polskiego Kategoria:Członkowie sejmu polskiego na emigracji 1832–1848 Kategoria:Członkowie Towarzystwa Demokratycznego Polskiego Kategoria:Członkowie Towarzystwa Litewskiego i Ziem Ruskich Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (powstanie listopadowe) Kategoria:Polacy w Wielkiej Brytanii 1795–1918 Kategoria:Polacy we Francji 1795–1918 Kategoria:Polscy wolnomularze Kategoria:Posłowie na Sejm Królestwa Polskiego (województwo wołyńskie) Kategoria:Powstańcy listopadowi Kategoria:Polscy zesłańcy na Kaukaz Kategoria:Polscy zesłańcy w Imperium Rosyjskim Kategoria:Sygnatariusze aktu detronizacji Mikołaja I Romanowa (1831) Kategoria:Urodzeni w 1799 Kategoria:Zmarli w 1857