Wiżajny – dawna gromada, czyli najmniejsza jednostka podziału terytorialnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1954–1972.
Gromady, z gromadzkimi radami narodowymi (GRN) jako organami władzy najniższego stopnia na wsi, funkcjonowały od reformy reorganizującej administrację wiejską przeprowadzonej jesienią 1954 do momentu ich zniesienia z dniem 1 stycznia 1973, tym samym wypierając organizację gminną w latach 1954–1972.
Gromadę Wiżajny z siedzibą GRN w Wiżajnach utworzono – jako jedną z 8759 gromad – w powiecie suwalskim w woj. białostockim, na mocy uchwały nr 23/V WRN w Białymstoku z dnia 4 października 1954. W skład jednostki weszły obszary dotychczasowych gromadGromady istniały także po II wojnie światowej jako jednostka pomocnicza gmin. Wiżajny, Boicie, Burniszki, Grzybina, Laskowskie, Stankuny, Rogożajny Małe, Wiłkupie i Wysokie ze zniesionej gminy Wiżajny oraz obszar dotychczasowej gromady Marianka i miejscowość Kamionka z dotychczasowej gromady Rowele ze zniesionej gminy Kadaryszki w tymże powiecieUchwała Nr 23/V Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 4 października 1954 r. w sprawie podziału na gromady powiatu suwalskiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 30 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 4 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 2 grudnia 1954 r., Nr. 10, Poz. 49). Dla gromady ustalono 18 członków gromadzkiej rady narodowejUchwała Nr LXXXVII/149/54 Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Suwałkach z dnia 5 października 1954 r. w sprawie ustalenia liczby członków gromadzkich rad narodowych (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 7 października 1954 r., Nr. 7, Poz. 40).
1 stycznia 1958 do gromady Wiżajny przyłączono wieś Rogożajny Wielkie z gromady Okliny w tymże powiecieUchwała Nr 12/V Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 20 września 1957 r. sprawie zmiany granic niektórych gromad w powiatach: gołdapskim, suwalskim i zambrowskim, w województwie białostockim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 5 grudnia 1957 r., Nr. 4, Poz. 11), a także wsie Sudawskie, Rozgólne, Skombobole, Makówszczyzna i Maszutkinie Górne oraz PGR Graużyny, kolonię Sudawskie, osadę Skombobole i obszar lasów państwowych N-ctwa Puńsk obejmujący oddziały 1—10 ze zniesionej gromady Maszutkinie tamżeUchwała Nr 11/V Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 20 września 1957 r. sprawie zniesienia i utworzenia niektórych gromad w województwie białostockim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 5 grudnia 1957 r., Nr. 4, Poz. 12).
31 grudnia 1959 do gromady Wiżajny przyłączono wieś Maszutkinie Dolne z gromady Rutka-Tartak w tymże powiecieUchwała 11/4 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z 8 września 1959 r. sprawie zmiany granic niektórych gromad oraz ustalenia siedzib niektórych gromadzkich rad narodowych w województwie białostockim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 10 grudnia 1959 r., Nr. 9, Poz. 57) oraz wsie Okliny, Leszkiemie, Mauda, Rakówek, Sześciwłoki i Wizgóry, osadę Użmauda i jeziora Mauda i Siekierowo ze zniesionej gromady OklinyUchwała 12/4 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z 8 września 1959 r. sprawie zniesienia i utworzenia niektórych gromad w województwie białostockim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 10 grudnia 1959 r., Nr. 9, Poz. 58).
1 stycznia 1972 z gromady Wiżajny wyłączono wieś Rakówek o powierzchni 254,38 ha, w tym grunty PGR Skajzgiry o powierzchni 195,52 ha i grunty gospodarstw indywidualnych o powierzchni 58,86 ha, włączając je do je do gromady Żytkiejmy w powiecie gołdapskim.
Gromada przetrwała do końca 1972 roku, czyli do kolejnej reformy gminnejObwieszczenie Wydziału Organizacyjno-Prawnego Prezydium WRN w Białymstoku z dnia 26 listopada 1971 r. w sprawie podziału administracyjnego województwa białostockiego – stan na dzień 1 stycznia 1972 r.(Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 24 grudnia 1971 r., Nr. 18, Poz. 234). Z dniem 1 stycznia 1973 roku reaktywowano gminę WiżajnyUchwała Wojewódzkiej Rady Narodowej Nr XXI/72/72 z dnia 9 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie białostockim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 2 stycznia 1973 r., Nr. 1, Poz. 1).
Przypisy
Wiżajny Kategoria:Wiżajny