Iznogud (fr. Iznogoud), po polsku również: Przygody wielkiego wezyra Iznoguda – francuska seria komiksowa stworzona przez René Goscinnego (scenariusz) i Jeana Tabary’ego (rysunki), ukazująca się od 1962. Po śmierci Goscinnego w 1977 Tabary tworzył nowe odcinki samodzielnie i we współpracy z innymi scenarzystami, a od jego śmierci w 2008 jego syn Nicolas Tabary i inni artyści rysują serię do scenariuszy różnych autorów. Mimo to niektóre późniejsze tomy wydane w latach 90. XX w. noszą nazwisko Goscinnego jako scenarzysty w związku z nadaniem im nowej numeracji.
Wydawcy Seria zadebiutowała w odcinkach w 1962 na łamach czasopisma "Record", a w 1966 zaczęła się ukazywać także w formie niezależnych tomów nakładem wydawnictw: Dargaud (tomy 1–12), BDStar (tom 13.), Editions de la Séguinière (tomy 14–19), Editions Tabary (tomy 20–27) i IMAV Éditions (od tomu 28). Polskim wydawcą komiksów o Iznogudzie jest Egmont Polska.
Fabuła Komiks jest humorystyczną opowieścią o przygodach wezyra Iznogouda. Jest on z natury podły, niegodziwy, chciwy i dwulicowy (stąd jego imię: Iznogud jest fonetycznym zapisem angielskiego zwrotu is no good, czyli „jest niedobry”). Razem ze swoim wiernym sługą Pali Bebechem dokonuje serii spisków w celu przejęcia władzy nad Kalifatem i zdetronizowania dobrodusznego, lecz safandułowatego kalifa Haruna Arachida. Na końcu każdej opowieści spisek obraca się przeciw wezyrowi, który sam pada jego ofiarą. Każde opowiadanie jest pełne żartów słownych. Komiks jest także po części parodią Księgi tysiąca i jednej nocy i wykorzystuje ich sztafaż i estetykę. Pełno w nim dżinnów, latających dywanów i czarodziejów.
Tomy +TomWydanie polskieWydanie oryginalneAutorzy1Wielki wezyr Iznogud (2019)Le Grand Vizir Iznogoud (1966) scenariusz: René Goscinny rysunki: Jean Tabary2Spiski wielkiego Wezyra (2001)Les Complots d’Iznogoud 19673Wakacje Kalifa (2002)Les Vacances du calife 19684Żrący dżin (2000)Iznogoud l’infâme 19695Gwiazdy dla Iznoguda (2001)Des Astres pour Iznogoud 19696Iznogud i magiczny komputer (2020)Iznogoud et l’ordinateur magique (1970)7Marchewka dla Wezyra (2000)Une Carotte pour Iznogoud 19718Dzień szaleńców (2001)Le Jour des fous 19729Magiczny dywan (2021)Le Tapis magique (1973)10Iznogud zawzięty (2021)Iznogoud l’acharné (1974)11Turecki puzzel Iznoguda (2021)La Tête de turc d’Iznogoud (1975)12Bajeczka Iznoguda (2021)Le Conte de fées d’Iznogoud (1976)13Chcę zostać kalifem w miejsce kalifa (2021)Je veux être calife à la place du calife (1978)14Koszmary Iznoguda (2021)Les Cauchemars d’Iznogoud (Tome 1) (1979)15Dzieciństwo Iznoguda (2021)L’Enfance d’Iznogoud (1981) scenariusz i rysunki: Jean Tabary16Iznogud i kobiety (2021)Iznogoud et les femmes (1983)17Koszmary Iznoguda (2022)Les Cauchemars d’Iznogoud (Tome 4) (1984) scenariusz: Alain Buhler rysunki: Jean Tabary18Wspólnik Iznoguda (2022)Le Complice d’Iznogoud (1985) scenariusz i rysunki: Jean Tabary19Urodziny Iznoguda (2022)L’Anniversaire d’Iznogoud (1987)20Iznogud wreszcie kalifem (2022)Iznogoud enfin calife! (1989)21Pułapka syreny (2022)Le Piège de la sirène (1992)22Koszmary Iznoguda. Tom 2 (2022)Les Cauchemars d’Iznogoud (Tome 2) (1994) scenariusz: René Goscinny rysunki: Jean Tabary23Koszmary Iznoguda. Tom 3 (2022)Les Cauchemars d’Iznogoud (Tome 3) (1994) scenariusz: René Goscinny i Alain Buhler rysunki: Jean Tabary24Powroty Iznoguda (2022)Les Retours d’Iznogoud (1994) scenariusz: René Goscinny i Jean Tabary rysunki: Jean Tabary25Kto zabił kalifa? (2023)Qui a tué le calife? (1998) scenariusz i rysunki: Jean Tabary26Sympatyczny potwór (2023)Un Monstre sympathique (2000)27Błąd przodka (2023)La Faute de l’ancêtre (2004)28Tysiąc i jedna noc kalifa (2023)Les Mille et Une Nuits du Calife (2008) scenariusz: Muriel Tabary-Dumas i Stéphane Tabary rysunki: Nicolas Tabary29Iznogud prezydentem (2023)Iznogoud Président (2012) scenariusz: Nicolas Canteloup i Laurent Vassilian rysunki: Nicolas Tabary30Jaki ojciec, taki syn (2023)Iznogoud de père en fils (2015) scenariusz: Laurent Vassilian rysunki: Nicolas Tabary31Ja, kalif (2023)Moi, calife... (2021) scenariusz: Jul, Laurent Vassilian i Olivier Andrieu rysunki: Nicolas Tabary i Elric32Świeczki dla Iznoguda (2023)Des Bougies pour Iznogoud (2022) scenariusz: Olivier Andrieu rysunki: Elric33Iznogoud et la sœur du calife (2025) scenariusz: Falzar, Zidrou, Clément Lemoine, Michaël Baril i Olivier Andrieu rysunki: Elric
Adaptacje Na podstawie serii komiksowej w 1995 powstał 52-odcinkowy serial animowany (emitowany w Polsce pod tytułem Wezyr Nic-po-nim) oraz film fabularny z 2005, w którym rolę Iznoguda zagrał Michaël Youn. Pierwotnie sam Goscinny chciał stworzyć ekranizację z Louisem de Funèsem w roli głównej, lecz jego plan nie powiódł się.
Przypisy
Kategoria:Francuskie komiksy Kategoria:Komiksy humorystyczne Kategoria:Komiksy zekranizowane