Irek Wojtczak (właśc. Ireneusz Wojtczak, ur. 26 grudnia 1968) – polski saksofonista, dyrygent, improwizator, kompozytor i aranżer, wykładowca na kierunku Jazz i Muzyka Rozrywkowa Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku, zamieszkały w Sopocie. Twórca nieprzewidywalny, trudny do skategoryzowania, wymykający się jednoznacznym definicjom muzyki. Jako saksofonista i kompozytor nagrał ponad czterdzieści albumów.
Kariera muzyczna Po ukończeniu średniej szkoły muzycznej w Kutnie w klasie klarnetu profesora Jerzego Ślęzaka podjął studia dyrygentury na Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku, które ukończył w 1995 roku. Tam poznał środowisko muzyków jazzowych, dzięki którym rozpoczął grę na saksofonie. Jako muzyk sesyjny wielokrotnie nagrywał dla potrzeb filmu i teatru — wziął udział m.in. w sesjach trans-opery „Sen nocy letniej" Leszka Możdżera, filmów „Segment 76" Oskara Kaszyńskiego, „W stepie szerokim" Abelarda Gizy (Sztorm 2008) oraz „Small Spaces" Elvina Flamingo (Gold Remi Award 2009, Houston, USA).
Na polskiej scenie muzycznej zaistniał jako lider, sideman i gość specjalny. Współtworzył projekty i zespoły: Groovekojad, Tomek Sowiński Collective Improvisation Group, Freeyo oraz Możdżer–Tymański – projekt Chopin (koncert na festiwalu Przystanek Woodstock, wydany na DVD). Wziął udział w projekcie Polish Brass Ensemble feat. Dave Douglas oraz Jamie Baum American-Polish Septet. Nagrywał i koncertował m.in. z Tymon Tymański Brass Ensemble, Outlook Quartetem, Sundial III oraz Wojtek Mazolewski Quintetem. Gościnnie uczestniczył w sesjach z Przemkiem Dyakowskim, Grażyną Łobaszewską, Krystyną Stańko, Maciejem Obarą oraz zespołem Ścianka.
Koncertował z takimi artystami jak Fonda/Stevens Group, David Murray, Dave Douglas, Jim Black, Chris Speed, Herb Robertson, Jamie Baum American-Polish Septet, Mitch & Mitch, Pink Freud, Contemporary Noise Sextet, Krystyna Stańko, Anders Mogensen oraz Nils Bo Davidsen.
W 2017 roku zaprosił do współpracy legendarnego saksofonistę Davida Murraya, z którym polską trasę koncertową rozpoczął od festiwalu Jazz Jamboree w Warszawie. Od 2018 roku współpracuje z profesorem Henrykiem Cześnikiem i jego Teatrem Malowania „Współcześnik", realizując projekt dla Performance Festival w Teatrze Tmuna w Tel Avivie i Wiedniu. Od 2020 roku jest członkiem polsko-duńskiej formacji Tomasza Dąbrowskiego „Istnienia Poszczególne". W 2021 roku objął funkcję aranżera i dyrygenta cyklicznych koncertów „Olivia Star" w Gdańsku Oliwie. W 2024 roku rozpoczął współpracę z grupą artystyczną Metamistic. Od 2025 roku pełni funkcję kuratora artystycznego Sopot Jazz Festival, scena M14 w Sopocie.
Muzyka ludowa Od lat jest propagatorem polskiej muzyki ludowej, która stała się inspiracją do pięciu jego albumów autorskich: Direct Memory Access (2010), Folk Five (2014), Play It Again (2018), RomTomDada (2021) oraz Irek Wojtczak Tentet „Suita Parzęczewska" (LP 2025). Album Folk Five, nagrany wspólnie z nowojorską grupą Fonda/Stevens Group, zyskał uznanie czołowych amerykańskich krytyków – Karla Ackermanna, C. Michaela Baileya, Budda Kopmana i Kena Waxmana – na łamach magazynów „All About Jazz" i „The New York City Jazz Record". Utwór z tej płyty ukazał się na samplerze dołączonym do brytyjskiego miesięcznika muzycznego „The Wire" (listopad 2015). Premiera Suity Parzęczewskiej odbyła się 7 marca 2023 roku w sali katowickiego NOSPR-u, a wydanie winylowe ukazało się w 2025 roku.
Projekty interdyscyplinarne W 2016 roku, wspólnie z Jarosławem Czarneckim i zespołem JAAA, zainicjował projekt dźwiękowo-wizualny SHMIB – Symultaniczna Hybryda Muzyki Improwizowanej z Bioartem, łączący muzykę improwizowaną z praktykami bioartu.
Działalność akademicka W 2018 roku uzyskał stopień doktora w Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku, a w 2022 roku – stopień doktora habilitowanego w dyscyplinie sztuki muzyczne. Jest wykładowcą na kierunku Jazz i Muzyka Rozrywkowa tej uczelni.
Nagrody i wyróżnienia 2000 − Nagroda Fryderyka Polskiego Przemysłu Fonograficznego Fryderyki w kategorii Muzyka alternatywna za płytę „Smacznego” grupy Groovekojad; 2001 − Nagroda POLISH DANCE AWARDS grupy Groovekojad w kategorii Debiut Roku; 2008 − Złota Płyta za album „Melisa” Przemka Dyakowskiego; 2008 − Największa Indywidualność Konkursu Bielska Zadymka Jazzowa 2008; 2011 − Wyróżnienie na XIV Festiwalu Polskiego Radia „Nowa Tradycja” dla Irek Wojtczak PRL Kwintet; 2015 – Nominowany do Folkowego Fonogramu Roku 2015 za płytę „Folk Five”. 2022 – Finalista Folkowego Fonogramu Roku 2022 2025 – Nagroda Fryderyka w kategorii Jazzowy Album Roku za płytę Better (Tomek Dąbrowski & Individual Beings)
Dyskografia Muralesy & Karnawały – Puhovsky.5 (2026) – z udziałem Romka Puchowskiego, Jerzego Mazzolla, Michała Gosa i Tymona Tymańskiego C'monk! – Tymon Tymański Yesstet (2025) Irek Wojtczak Tentet „Suita Parzęczewska" (LP 2025) Republikacje - Tymon Tymański (2024) Warming/Melting - Ziemia feat. Irek Wojtczak (2024) Better - Tomasz Dąbrowski &The Individual Beings (2024) Suita Parzęczewska – Irek Wojtczak Tentet Rom Tom Dada – Kapela Irka Wojtczaka (2021) Istnienia Poszczególne – Tomasz Dąbrowski Septet (2021) Kolędy – Adam Czerwiński Quintet (2021) Brasswood - L.U.C. Rebel Babel Ensemble (2020) Sundial III – Sundial feat. Irek Wojtczak (2019) Plastic Poetry – Wojtczak / Piotrowicz (2019) Play It again – Irek Wojtczak Quintet Live (2018) Malogranie – Michał Sołtan (2017) Pieśni zbójnicke – Krzysztof Trebunia Tutka/Tymon Tymański (2017) Illinois Jacquet in Memoriam – Przemek Dyakowski (2017) Polskie Gówno – Tymon & The Transistors (2016) Folk Five – Wojtczak NYconnection AOEIUX – Oczi Cziorne The Bees' Knees – Irek Wojtczak Quartet Chopin Etiudy – Możdżer − Tymański Polish Brass Ensemble Kropla Słowa – Krystyna Stańko Akineton – Dziki Jazz Emotional risk – Izes AQQ – Golden Life Trio plus 2 – Fonda − Stevens Group Wojna to zalegalizowana egzekucja – Maszyna do mięsa The Professional Blasphemy − Vulgar A’freak an Project – Wojciech Staroniewicz Direct Memory Access – Irek Wojtczak Off Monk – Jazz Out Secretly – Krystyna Stańko Freeyo – Wojtczak-Mazolewski-Gos Zimowe Sny – Ajagore Elektroduch – dj Wojak Free Tibet – Tymanski Yass Ensemble Grzybobranie – Wojtek Mazolewski Melisa – Przemek Dyakowski Secret Sister – Ścianka Illustration – Tomek Sowinski and the Collective Improvisation Group Outlook – Irek Wojtczak Outlook Prowincja jest piękna – Grażyna Łobaszewska Look to the sky – Irek Wojtczak Quartet Pub 700 – Leszek Możdżer Swobodny przelot – Kowalski Marian – Kowalski Smacznego – Groovekojad
Filmografia +RokTytułRolaReżyser2008Small Spacesw roli samego siebieElvin Flamingo2009Jothabelsiw roli samego siebieElvin Flamingo2010DuostanynarratorOlga Zielińska2013Sopocianie, czas nadzieiautor muzykiJustyna Mazur2016Ispolinautor muzykiFinbarr Pine2021Przejścieautor muzykiDorota Lamparska
Przypisy
Linki zewnętrzne Recenzja płyty Folk Five autorstwa Karla Ackermann'a
Kategoria:Absolwenci Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku Kategoria:Artyści związani z Sopotem Kategoria:Polscy aranżerzy Kategoria:Polscy saksofoniści Kategoria:Urodzeni w 1968 Kategoria:Ludzie urodzeni w Ozorkowie