Siły Zbrojne Mjanmy (bir. တပ်မတော, Tatmadaw) – siły zbrojne Republiki Związku Mjanmy (Birmy) obejmujące wojska lądowe, marynarkę, lotnictwo, a także policję. Siły zbrojne liczą około pół miliona ludzi i w teorii są armią ochotniczą, co nie wyklucza jednak powołań. Nieregularne oddziały paramilitarne liczą dalsze 72 000 ludzi.
Historia
thumb|left|Propaganda wojskowa Armia Królestwa Birmy istniała przez setki lat, od XVII wieku kontrolę nad Birmą próbowało przejąć portugalskie imperium kolonialne, a następnie Francuska Kompania Wschodnioindyjska, dopiero w XIX wieku, po serii trzech wojen z imperium brytyjskim w latach 1824–1885 instytucja armii przestała istnieć, a Birma znalazła się w granicach Indii Brytyjskich. W momencie powstania w 1948 siły zbrojne wywodziły się z wojska Birmy Brytyjskiej oraz Armii Narodowej. W tym czasie zwalczała zbrojne powstania etniczne, dysydentów politycznych i narkobiznes.
W 1948 roku Birma stała się niepodległym krajem, po puczu w 1962 roku armia przejęła władzę (oficjalnie kraj był rządzony nie przez juntę, a Birmańską Partię Socjalistyczną), utrzymała się przy niej do 1988, kiedy wybuchł społeczny bunt. Zamiast wprowadzenia demokracji w kraju, armia przeprowadziła kolejny zamach stanu, a władzę przejęła Partia Rozwoju i Odbudowy. Od 2011 roku wprowadzono jednak instytucję prezydenta Mjanmy oraz przeprowadzono wybory.
Od 1962 północny stan Kaczin dążył do utworzenia państwa niepodległego od Birmy. W wyniku ofensywy w 1994 siły rządowe doprowadziły do uznania władzy centralnej. W 2011 wojsko wznowiło walki z rebeliantami, pod koniec 2012 rozpoczęto ofensywę z wykorzystaniem lotnictwaKatastrofa Mi-35 w Mjanmie..
Wojska lądowe
thumb|Struktura dowodzenia sił zbrojnych Wojska lądowe stanowią zdecydowaną większość sił zbrojnych, licząc 350 tysięcy ludzi są zgrupowane w 337 batalionów piechoty i 37 pułków artylerii, otrzymują większość budżetu obronnego. Od 1948 armia zwalczała ponad 40 bojówek lub grup powstańczych. Dawne brytyjskie uzbrojenie, jak czołgi Comet zastąpiło w większości sprzęt pancerny pochodzący z ChRL, także używany sprzęt sprowadzany z Ukrainy, bardziej zaawansowane systemy przeciwlotnicze sprowadzono bezpośrednio z ZSRR. Armia dzieli się na 13 regionalnych dowództw odpowiadającym w większości prowincjom kraju, te podlegają pod 6 dowództw geograficznych. Oprócz nich występują dowództwa operacyjne, w tym 10 pancernych: 6 batalionów czołgów i 4 bataliony piechoty zmotoryzowanej, 10 dowództw operacji artyleryjskich: 113 batalionów artylerii, 10 dywizji obrony przeciwlotniczej z 9 batalionami/bateriami SAM lub artylerii.
Czołgi podstawowe: VT-1A – 50 sztuk T-72S – 14 sztuk (ex-ukraińskie) T-55 – 10 sztuk (dar Indii) Typ 88B – 200 sztuk Typ 69-II – 80 sztuk Typ 62 – 105 sztuk Typ 59D – 25 sztuk Transportery: Typ 85 – 250 Typ 90 – 55 MTLBM – 26 (ex-ukraińskie) BTR-3U Guardian – 10 Artyleria: NORINCO SH-1 155 mm – 150 Nora B-52 155 mm – 30 M2A1 105 mm – 172 (ex-USA i ex-jugosłowiańskie) D-30 122 mm – 100 (ex-rosyjskie) KH-179 155mm – 100 M-46 130 mm – 160 Soltam M-68 155mm – 16 BM-21 Grad – 320 Systemy przeciwlotnicze: Bristol Bloodhound – 60 (z Singapuru) 2K12 Kub – 24 S-125 – 24 S-75 – 48 2K22 Tunguska – 24 9K38 Igła – 400 9K310 Igła-1 – 100 (z Bułgarii) HN-5 (Strzała-2) – 200 Przeciwpancerne: Carl Gustaf – 1000
Siły powietrzne
Wyposażenie Źródło: SamolotProducentTypWersjaLiczba sztukUwagiSamoloty myśliwskie 200pxMiG-29 myśliwiec przewagi powietrznej MiG-29 9.12BMiG-29 9.13SEMiG-29UB 9.51 2065 Prawdopodobnie używane lub niedostarczone do innego klienta, zakupione w 2001 za 130 mln USD, w 2011 zakupiono 10 MiG-29B, 6 MiG-29SE i 4 MiG-29UB za 570 mln USD. Z samolotami zakupiono R-27 i R-73. 200pxJF-17 Thunder Lekki myśliwiec wielozadaniowy Block 2 7 Kontrakt na dostawę 16 sztuk podpisano w 2015 roku. 200pxChengdu F-7 Airguard myśliwiec przechwytujący F-7M 21 Od 1990 dostarczono 30 F-7M, uzbrojone w PL-2 i PL-5B.bezramki|200x200pxShenyang F-6 Farmermyśliwiec przechwytującyFT-61Samoloty sztumowe 200pxNanchang A-5 Fantan samolot szturmowy A-5CFT-6 201 Od 1994 dostarczono 24 A-5.Specjalnego przeznaczeniabezramki|200x200pxBritten-Norman BN-2patrol morskiBN-25Samoloty szkolno-bojowebezramki|200x200pxChengdu F-7 Airguardszkolenie podstawoweFT-76 bezramki|200x200pxJak-130 szkolenie zaawansowane 18 W kwietniu 2016 zamówiono 16. W lutym 2017 dostarczono trzy. 15 grudnia 2021 odebrano 6 kolejnych maszyn. 6 kolejnych Jak-130 dla Mjanmy bezramki|200x200pxK-8 Karakorum szkolenie zaawansowane/samolot wsparcia K-8E 12 12 dostarczono w 1999. Dalszych 50 ma być zmontowanych lokalnie na licencji.bezramki|200x200pxMig-29szkolenie podstawoweMIG-29B5 bezramki|200x200pxSOKO G-4 Super Galeb szkolenie zaawansowane/samolot wsparcia 3 W latach 1991–1992 dostarczono 6 z 20 z powodu zniszczenia fabryki. 200pxGrob G-120A szkolenie wstępne G120TP 20 bezramki|200x200pxPilatus PC-9 szkolenie podstawowe 10 bezramki|200x200pxPilatus PC-7 szkolenie podstawowe PC-7 16 W latach 1979–1981 dostarczono 16.Samoloty transportowebezramki|200x200pxATR 42transportwiecATR42/726 200pxShaanxi Y-8 transportowiec Y-8D2 5 Dostarczono 4 sztuki w 1994. 200pxFokker F27 transportowiec F-27Fairchild FH-227 22 Jeden dla VIP, 6 sprowadzone z USA od 1978. bezramki|200x200pxBeechcraft 1900 transportowiec 1900D 7 bezramki|200x200pxPilatus PC-6 użytkowy PC-6 5 W latach 1976–1978 dostarczono 7. bezramki|200x200pxHarbin Y-12 użytkowy Y-12-IV 2 2 w 1992.Śmigłowce bezramki|200x200pxMi-8 śmigłowiec transportowy Mi-8MT 12 Dostarczono 7 w 1995, 5 w 1997. bezramki|200x200pxMi-24 śmigłowiec szturmowy Mi-35P 9 Dostawy 2010-2011, jeden utracono w 2013. bezramki|200x200pxPZL W-3 Sokół śmigłowiec wielozadaniowy W-3 12 Dostarczono 13 w 1991 (lub od 1990), 2 W-3S dla VIP. bezramki|200x200pxMi-2 śmigłowiec użytkowy 22 Dostarczono 22 w latach 1990–1992, w tym uzbrojone.Eurocoptera EC120 ColibritreningowyH1203 bezramki|200x200pxAérospatiale Alouette III treningowy SA316 SE3160 13 bezramki|200x200pxBell 205 śmigłowiec użytkowy 2 Ex-USA, policyjne, pomoc do walki z przestępczością narkotykową, 18 sztuk w 1975. bezramki|200x200pxBell 206 śmigłowiec użytkowy 206A 4 Ex-USA, policyjne, pomoc do walki z przestępczością narkotykową, 9 sztuk w 1975.Bell 212śmigłowiec użytkowy1
Wycofane Supermarine Spitfire (20 ex-RAF Mk.15 od 1953, 30 ex-izraelskich Mk.IX zakupiono w 1955) De Havilland Vampire T.55 (8 od 1954) Hawker Sea Fury (18 bojowych FB.11 i 3 T.20 ex-brytyjskich od 1957 lub 1958) Lockheed T-33A Shooting Star (10 ex-USAF od 1968)) Percival Provost (40 szkolnych, uzbrojone T.53 od 1954) Cessna T-37C Tweet (12 od 1971) Bell 47D (13 z Japonii od 1956, reparacje wojenne) Mi-4A (3 sztuki od 1963) Kaman HH-43 Huskie (12 HH-43B od 1966) Aermacchi SF.260 (21 od 1975)
Marynarka wojenna
Najmniejsze w siłach zbrojnych, liczące 19 000 ludzi, wykorzystują głównie rodzime, jugosłowiańskie i amerykańskie (przestarzałe) jednostki tj. trałowce, ścigacze i patrolowce. Sformowana po raz pierwszy w 1940 do działania przeciw Japonii, po uzyskaniu niepodległości w 1948 jej największym okrętem była fregata typu River - UBS Mayu oraz cztery małe kanonierki przekazane przez Royal Navy. Aktualna bandera została wprowadzona w 1974 roku (wraz ze zmianą flagi Birmy), wcześniejsza z 1948, wzorowana na brytyjskiej, miała czerwony krzyż na białym tle oraz białe gwiazdy na niebieskim tle w kantonie.
Okręty: 2 fregaty typu Kyan Sittha F12 Kyan Sittha i F14 Sin Phyushin (8 pocisków C-802), rodzime okręty z 2014 i 2015 roku 1 fregata F11 Aung Zeya (8 pocisków Ch-35 Uran), rodzimy okręt z 2010 roku 2 fregaty rakietowe typu 053H1 : F21 Mahar Bandula i F23 Mahar Thiha Thura (4 pociski C-802), ex-chińskie od 2012 3 korwety typu Anawratha: 771 UMS Anawratha, 772 UMS Bayinnaung i 773 UMS Tabinshwehti (4 pociski C-802), rodzime z 1996, 2007 i 2016
Przypisy
Linki zewnętrzne
Mmyanmar military - globalsecurity.org Burma/Myanmar, 1948-1999, acig.org
Mjanma Kategoria:Mjanma