Parafia pw. św. Apostołów Piotra i Pawła w Jabłoni Kościelnej – rzymskokatolicka parafia należąca do dekanatu wysokomazowieckiego, diecezji łomżyńskiej, metropolii białostockiej. Siedziba parafii mieści się w Jabłoni Kościelnej. Erygowana w 1493 r.

Historia W 1485 r. w aktach konsystorza janowskiego występował komentarz – zarządzający kościołem w Jabłoni Wroniej (Kościelnej) – ks. Jakub. Dokument fundacyjny spisano w lipcu 1493 r. Rozległa dziedzina Jabłoń obejmowała kilkanaście wsi zamieszkanych przez rodziny Jabłońskich. Dokument z 1493 r. wystawili członkowie trzech rodzin: bracia rodzeni – Jakub, StanisławT. Jaszczołt, Fundacje kościelne na Podlasiu do końca XV wieku z Kościoły a państwo na pograniczu polsko-litewsko-białoruskim, źródła i stań badań pod redakcją M. Kietlińskiego, K. Sychowicza, W. Śleszyńskiego. Wydawnictwo Prymat, Białystok 2005 r. s. 15, 25–26, 47. dostępna na stronie: komunikat.org (2012-08-28). i Mikołaj; Dobiesław z ojcem oraz Jadwiga – żona Szczepana, z synami: Janem, Piotrem i Mikołajem. Kościół nosił nazwę św. Piotra i Pawła, św. Wawrzyńca i św. Marii MagdalenyJ. Maroszek, Dzieje powiatu Wysokie Mazowieckie 1866-2006. Białystok 2008 r. s. 52–53..

W latach 1919–1970 wieloletnim proboszczem był ks. kan. Adolf Kruszewski. W 2023 został pośmiertnie uhonorowany przez Instytut Jad Waszem tytułem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata.

Miejsca kultu

Kościół parafialny Obecny kościół został zbudowany w latach 1867–1868 według projektu arch. Karola Majewskiego, budowniczego powiatu łomżyńskiego, kosztem Ignacego Jelińskiego, właściciela MazurKałamajska –Saeed M. Katalog Zabytków Sztuki Województwa Łomżyńskiego, Ciechanowiec, Zambrów, Wysokie Mazowieckie i okolice. Seria Nowa, Tom IX zeszyt 2. Polska Akademia Nauk i Instytut Sztuki, Warszawa 1986 r. s. 40–41..

Dawniej posiadane lub użytkowane przez parafię świątynie Kościół wzmiankowany w 1480 roku.

Kościół nosił nazwę św. Piotra i Pawła, św. Wawrzyńca i św. Marii Magdaleny.

Dokument fundacyjny kościoła w Jabłoni Kościelnej jest opatrzony datą 1493 taką samą jak kościoły w Kuleszach Kościelnych, Dąbrowie Wielkiej i Jabłonce Kościelnej, gdy biskup łucki Jan Pudełko wizytował je i dokonywał ich konsekracji.

Proboszczowie w XXI w. ks. kan. Andrzej Łapiński (1999–2026) ks. dr Jacek Wojciech Rudawski (od 2026)

Zasięg parafii W granicach parafii znajdują się miejscowości:

Liczebność parafian W 1888 r. do parafii Jabłoń należało 2392 katolików (1255 mężczyzn i 1137 kobiet), którzy mieszkali w miejscowościach: +Liczebność parafian parafii pw. św. Apostołów Piotra i Pawła w Jabłoni Kościelnej w poszczególnych miejscowościachMiejscowośćOsóbXIX w. (dane 1888r.)Jabłoń Dąbrowa 206 Jabłoń Śliwno 168 Jabłoń Piotrowce 174 Jabłoń Jankowce 188 Jabłoń Zambrowizna 74 Jabłoń Moczydły127 Szymbory Andrzejowięta 106 Szymbory Włodki 105 Szymbory Jakubowięta 102 Jabłoń Samsony 96 Jabłoń Kikolskie 23 Jabłoń Uszyńskie 123 Mazury 219 Pruszanka18 Jabłoń Rykacze 111 Jabłoń Spały 67 Jabłoń Zarzeckie 92 Jabłoń Markowięta 90 Jabłoń Dobki 81 Jabłoń Kościelna 132 Galeria

Przypisy

Linki zewnętrzne Informacje o parafii na stronie diecezji łomżyńskiej

Kategoria:Religia w gminie Nowe Piekuty Kategoria:Parafie pod wezwaniem Świętych Apostołów Piotra i Pawła Kategoria:Parafie diecezji łomżyńskiej Kategoria:Jabłoń Kościelna