Wilhelm Wyrwiński ps. „Wilk” (ur. 30 grudnia 1882 w Kętach, zm. 28 grudnia 1918 pod Persenkówką) – polski malarz, grafik, projektant zabawek, działacz niepodległościowy, major piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Syn Stanisława – oficjała sądowego, i Albertyny z Volkmannów, urodzony 30 grudnia 1882 roku w KętachŚ.p. Wilhelm Wilk-Wyrwiński, Panteon Polski Nr 22, Lwów styczeń 1926 rok, s. 11, tu jako datę urodzenia podano 28 grudnia 1887 roku.. Był starszym bratem Eugeniusza, oficera Legionów Polskich posługującego się ps. „Kogut”. Miał także siostrę Marię.
Uczył się w seminarium nauczycielskim w Krakowie, a po jego ukończeniu od 1903 studiował malarstwo w Krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych u Józefa Unierzyskieg, Józefa Pankiewicza i Józefa Mehoffera. W 1908 roku wstąpił do Związku Walki Czynnej, od 1911 był także członkiem Związku Strzeleckiego i instruktorem szkoły podoficerskiej tej organizacji.
mały|left|Pejzaż Wilhelma Wyrwińskiego. Muzeum Narodowe w Lublinie Był pierwszym rysownikiem „Ilustrowanego Kuriera Codziennego". Jego rysunki zamieszczało również w latach 1911–1912 krakowskie czasopismo satyryczne „Abdera”Słownik Pracowników Książki Polskiej / red. Irena Treichel. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa-Łódź 1972, s. 993.
Po wybuchu I wojny światowej, w 1914 został komendantem plutonu w V batalionie strzeleckim Józefa Piłsudskiego. 22 października 1915 odznaczył się w ataku na wieś Kukle na Wołyniu. 1 stycznia 1916 został komendantem 4 kompanii VI batalionu 3 pułku piechoty. 29 września 1914 awansował na chorążego, 2 lipca 1915 na podporucznika, a 1 listopada 1916 na kapitanaLista starszeństwa oficerów Legionów Polskich w dniu oddania Legionów Polskich Wojsku Polskiemu (12 kwietnia 1917), Warszawa 1917, s. 10.. Przeszedł cały szlak bojowy I Brygady Legionów Polskich. 5 lipca 1916, podczas bitwy pod Kostiuchnówką dowodził kompanią w trakcie obrony odcinka na lewo od Lasku Polskiego. Za postawę wykazaną w czasie walki, w 1922 został mu nadany pośmiertnie order „Virtuti Militari” V klasy, a we wniosku o dznaczenie, czytamy m.in.:
Pełnił służbę wywiadowczą na Wołyniu. Po rozformowaniu jednostki na krótko znalazł się na froncie włoskim.
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości został przyjęty do Wojska Polskiego. W listopadzie 1918 jako kapitan 5 pułku piechoty Legionów objął komendę nad pociągiem pancernym „Piłsudczyk” (nr 1) i wziął udział w obronie Gródka Jagiellońskiego oraz mostu nad Wereszycą. W nocy z 28 na 29 grudnia 1918 pod Persenkówką został zabity przez Ukraińców bagnetami i kolbami karabinówLista strat Wojska Polskiego. Polegli i zmarli w wojnach 1918– 1920, Wojskowe Biuro Historyczne, Warszawa 1934, s. 1010.. Pochowany na cmentarzu Rakowickim w Krakowie.
15 lipca 1920 został pośmiertnie zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu majora, w piechocie, w grupie oficerów byłych Legionów PolskichDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 27 z 21 lipca 1920 roku, poz. 671.. Później został pośmiertnie awansowany na stopień podpułkownika.
Malował akwarele. Wraz z Henrykiem Uziembło, Włodzimierzem Koniecznym, Zygmuntem Rozwadowskim i Leonem Wyczółkowskim został kronikarzem Legionów. Pierwsza wystawa jego prac odbyła się w 1916. Druga w 1919 już po śmierci, wspólnie z pracami Włodzimierza Koniecznego.
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 3200 – pośmiertnie, 10 sierpnia 1922 Krzyż Niepodległości – pośmiertnie, 19 grudnia 1930 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”
Upamiętnienie Nazwisko Wilhelma Wilka-Wyrwińskiego zostało wymienione na tablicy umieszczonej na Pomniku Obrońców Lwowa na Persenkówce.
W 1991 ustanowiono w Krakowie ulicę jego imienia.
Przypisy
Bibliografia Grażyna i Przemysław Witekowie, Artyści w strzeleckim zbrojnym ruchu niepodległościowym I wojny światowej, „Oleandy” Biuletyn Związku Piłsudczyków Oddział Świętokrzyski nr 16, maj 2005. Grażyna i Przemysław Witekowie, Wilhelm Wilk Wyrwiński - artysta i legionista szefem pociągu pancernego „Piłsudczyk”, „Oleandy” Biuletyn Związku Piłsudczyków Oddział Świętokrzyski nr 37, Kielce maj 2011. Marek Gałęzowski, Wilhelm Wyrwiński „Wilk”, Zygmunt Wiktor Bobrowski „Zdzisław”, Wydawnictwo: Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa 2020, , wersja zdigitalizowana.
Linki zewnętrzne Żołnierze Niepodległości. Wyrwiński Wilhelm „Wilk” Fotografia Wilhelma Wilka - Wyrwińskiego
Kategoria:Członkowie Związku Strzeleckiego (1910–1914) Kategoria:Członkowie Związku Walki Czynnej Kategoria:Ludzie urodzeni w Kętach Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie piechoty Legionów Polskich 1914–1918 Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Podpułkownicy piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Polegli w wojnie polsko-ukraińskiej (strona polska) Kategoria:Polscy malarze Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Kostiuchnówką 1916 Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-ukraińskiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1882 Kategoria:Zmarli w 1918 Kategoria:Żołnierze I Brygady Legionów Polskich