Seweryn RudolfW źródłach angielskich pojawia się również drugie imię Boleslaw lub Boleslas. oraz inskrypcja na nagrobku w Leominster. Dziewicki (ur. 27 marca 1812 w Łukowie, zm. 15 grudnia 1862Polskie publikacje wymieniają rok 1863 jako rok śmierci Seweryna Dziewickiego – jednak bez podania źródeł tej informacji. Nie wytrzymuje ona konfrontacji z brytyjskimi źródłami, np. czasopismo Hereford Times już w wydaniu z dnia 27 grudnia 1862 donosiło o śledztwie ws. śmierci polskiego nauczyciela. Wymieniony jest tam dzień 15 grudnia 1862 jako data śmierci Dziewickiego. Także na jego grobie w Leominster widnieje inskrypcja z taką datą (L. Pitman – The Parish that Disappeared, s. 81, Herefordshire 2016). w Leominster) – uczestnik powstania listopadowego, działacz Wielkiej Emigracji, mason, poeta, poliglota, nauczyciel, brat stryjeczny Kacpra Dziewickiego.
Życiorys Młodość i powstanie listopadowe
mały|W noc listopadową 1830 r. Seweryn Dziewicki brał udział m.in. w zdobyciu warszawskiej zbrojowni. Seweryn Dziewicki urodził się w Łukowie w dniu 27 marca 1812 roku, z ojca Jana Dziewickiego i Julianny Joanny z Schulców Dziewickiejhttps://szukajwarchiwach.pl/35/1872/0/1/2/skan/full/dj_F3eF6JFDmw4q8LfIBNA. Miał siostrę Elżbietę (niektóre źródła wymieniają także brata Romana).
Jego kuzynem był zaliwszczyk, Kacper Dziewicki.
Studiował prawo i literaturę na Królewskim Uniwersytecie Warszawskim (1829-1830). Wybuch powstania listopadowego zmusił Dziewickiego do przerwania studiów. Brał czynny udział w wydarzeniach nocy listopadowej, m.in. w szturmie na Arsenał warszawskiWedług inskrypcji na nagrobku Dziewickiego w Leominster.. W grudniu 1830 wstąpił do Gwardii Akademickiej, utworzonej przez prof. Krystyna Lach-Szyrmę, a następnie do gwardii podlaskiej (20 II 1831), 22 Pułku Piechoty i do Legii Litewskiej. U schyłku powstania (1 VIII 1831) zasilił szeregi 6 Pułku Piechoty. W randze kapitana walczył w woj. sandomierskim w korpusie gen. Samuela Różyckiego – z tym też korpusem wszedł do Wolnego Miasta Krakowa (26 IX 1831).
W Cesarstwie Austrii i we Francji mały|Zamek w Avenches, miejsce tymczasowego internowania (począwszy od 18 lutego 1834) Dziewickiego i innych polskich uczestników wyprawy sabaudzkiej. Pod koniec września 1831 roku, Dziewicki – w towarzystwie kilku powstańców, m.in. Jana Bartkowskiego – wyruszył z Krakowa przez Olkusz, Zator, Andrychów, Beskid Żywiecki, Żylinę, Komarno do Budy i Pesztu na Węgrzech (2 XI 1831). Na trasie tej Polacy mogli liczyć na ciepłe przyjęcie i pomoc materialną ze strony miejscowej ludności, gdziekolwiek się pojawili – już wówczas byli bowiem kojarzeni z bohaterami walk o wolność. Jednocześnie byli śledzeni i inwigilowani przez tajnych agentów policji austriackiej. W stolicy węgierskiej spotkali się m.in. z poetą Mihálym Vörösmartym oraz innymi sprzymierzeńcami polskich aspiracji niepodległościowych.
Na przełomie lat 1831/1832, Seweryn Dziewicki, naciskany przez policję, przeniósł się do Wiednia, a stamtąd do czeskiego Brna. W międzyczasie podejmował – nie bez trudności – próby uzyskania paszportu do Francji. Ostatecznie na ziemi francuskiej stanął w marcu lub w kwietniu 1832 r.
W pierwszej kolejności został skierowany do Zakładu Emigracji Polskiej w Bourges. Tam, znajdując się w skrajnie trudnych warunkach materialnych, Dziewicki złożył podanie o zapomogę socjalną do Komitetu Narodowego Polski. Podanie Dziewickiego zostało rozpatrzone negatywnie, jednak wkrótce Dziewicki ponownie spotkał się z Janem Bartkowskim, który zapomogę otrzymał i podzielił się nią z przyjacielem. W dniu 1 VI 1832 Seweryn złożył prośbę o pozwolenie na kontynuowanie studiów prawniczych, przerwanych po wybuchu powstania listopadowego. Zamierzał studiować w Strasburgu lub w Montpelier, jednak władze skierowały go do Dijon (jesienią 1832). W czasie studiów Dziewicki zetknął się z ideologią saintsimonizmu, której stał się - na jakiś czas - gorliwym wyznawcą.
Również w Dijon został przyjęty do wspólnoty wolnomularskiej – epizod ten został utrwalony później na inskrypcji grobowej Dziewickiego w Leominster. Był członkiem loży Trójcy Niepodzielnej, mającej swą główną siedzibę w Paryżu. Nie później niż w 1834 roku został członkiem Towarzystwa Demokratycznego Polskiego (nieformalnie zwanego „pierwszą polską partią polityczną”).
Wyprawa do Frankfurtu i Sabaudii Pobyt Dziewickiego we Francji trwał niemal dokładnie jeden rok. W dniu 9 kwietnia 1833 roku wyruszył z Dijon wraz z grupą 40 weteranów powstania listopadowego w kierunku Frankfurtu nad Menem, z zamiarem wsparcia tamtejszej rewolucji (Frankfurter Wachensturm). W tym okresie Polacy nie byli jeszcze świadomi, że rewolucja frankfurcka zakończyła się kompletnym fiaskiem jeszcze w dniu wybuchu, tj. 3 kwietnia. Informacja o upadku rebelii w Niemczech zastała ich w górach w okolicach Besançon, w dniu 11 kwietnia (informacji dostarczył przywódca szturmu na Arsenał warszawski w noc listopadową – ppor. Feliks Nowosielski). Zaskoczeni nieoczekiwanym obrotem sprawy polscy rewolucjoniści musieli szybko podjąć jakąś decyzję: wyprawa do Frankfurtu była już mocno spóźniona, a z kolei powrót do Dijon groziłby teraz aresztowaniem. Zdecydowano więc kontynuować marsz na wschód – do Szwajcarii.
mały|Porrentruy, gdzie Seweryn Dziewicki spędził wraz z towarzyszami broni swoje pierwsze kilka dni na terenie Szwajcarii (od 16 kwietnia 1833). W kantonie berneńskim Dziewicki i towarzysze pojawili się w dniu 15 kwietnia 1833 r. Lokalne władze niechętnie odnosiły się do obecności rewolucjonistów na ich terenie, jednak musiały liczyć się z opinią publiczną, która sprzyjała Polakom. W miejscowości Porrentruy powstańcy otrzymali nawet rządowe wsparcie finansowe. Zawiązano jednocześnie Centralny Komitet, którego zadaniem było udzielanie wszelkiej pomocy Polakom. Także i bogatsi Polacy z Francji wspierali rodaków w Szwajcarii, m.in. ks. A.J. Czartoryski, Klaudyna Potocka, a ponadto członkowie francuskich lóż wolnomularskich, Francuz Lafayette czy brytyjski polityk Dudley C. Stuart.
W przeciwieństwie do mieszczan, szwajcarskie duchowieństwo odnosiło się z dystansem do polskich żołnierzy, zwłaszcza po publikacji encykliki Cum primum (1832), w której papież Grzegorz XVI potępił powstanie listopadowe jako akt nieposłuszeństwa i buntu przeciw „prawowitej” władzy rosyjskiej. Za głosem kleru poszły i masy chłopstwa szwajcarskiego, przyjmującego bezkrytycznie treść antypolskich kazań głoszonych z ambon kościelnych.
W połowie 1833 r. grupy węglarzy włoskich osiadłych w Szwajcarii, na czele z Giuseppem Mazzinim, rozpoczęły przygotowania do wyprawy militarnej do Sabaudii, z zamiarem wywołania rewolucji w państwach włoskich i - docelowo - do wyzwolenia ich spod władzy austriackiej. W trakcie organizacji ekspedycji, podjęto rokowania m.in. z polskimi weteranami powstania listopadowego, którzy zgodzili się wziąć udział w wyprawie sabaudzkiej w zamian za obietnicę przyłączenia się do walk o wyzwolenie Polski, gdyby rewolucja włoska zakończyła się sukcesem. Stosowną umowę zawiązano w dniu 27 listopada 1833. Seweryn Dziewicki i Jan Bartkowski znajdowali się w grupie żołnierzy mających uczestniczyć w tych wydarzeniach. Seweryn stał się swego rodzaju bardem-pieśniarzem tej grupy; znane są relacje z odczytywania na głos w miejscach publicznych wierszy poetyckich Dziewickiego.
Wyprawa rewolucyjna do Sabaudii również zakończyła się niepowodzeniem. Polskich uczestników ekspedycji, w tym Seweryna Dziewickiego, aresztowano i osadzono w szwajcarskiej twierdzy Avenches (w połowie lutego 1834). Pomiędzy 18 lutego a 20 kwietnia 1834 r. Dziewicki, Bartkowski oraz czterech innych Polaków zostało przeniesionych do miejscowości Erlach w Szwajcarii, gdzie pozostawali aż do momentu otrzymania paszportów do Anglii (20 kwietnia).
Podczas pobytu w Erlach Dziewicki odwiedził m.in. klasztor na wyspie na jeziorze Bielersee, w którym w roku 1765 ukrywał się przed prześladowaniami religijnymi Jean-Jacques Rousseau. Wizyta ta zainspirowała Dziewickiego do napisania wiersza Wyspiarze.
Na wyspach brytyjskich 20 kwietnia 1834 Seweryn Dziewicki otrzymał od władz szwajcarskich paszport do Anglii, wraz z nakazem wyjazdu. Na Wyspach pojawił się pomiędzy 20 kwietnia a 30 czerwca. Od tej pory Wielka Brytania stała się dla łukowianina drugą ojczyzną, w której spędził resztę (tj. większość) życia.
Po przybyciu do Anglii Seweryn Dziewicki zamieszkał w Londynie, pod adresem 19 Soho Square. W dniu 19 sierpnia 1834 złożył podpis pod manifestem potępiającym politykę ks. A.J. Czartoryskiego. Następnie przeniósł się do Portsmouth, gdzie nauczał polskich niepiśmiennych żołnierzy-chłopów pisania, czytania, liczenia, historii, geografii, języków obcych (francuskiego i angielskiego), a ponadto rozpowszechniał idee o charakterze politycznym (socjalistyczne, demokratyczne).
We wrześniu lub październiku 1834 roku część członków Towarzystwa Demokratycznego Polskiego, w tym Seweryn Dziewicki, przeniosła się na wyspę Jersey. W dniu 25 listopada zawiązali tam sekcję Jersey TDP.
30 października 1835 w Portsmouth powołano do życia pierwszą Gromadę Ludu Polskiego – Grudziąż. Seweryn był jednym z jej ojców-założycieli, choć formalnie swój podpis pod aktem założycielskim złożył dopiero 6 listopada. W Gromadzie pełnił funkcję sekretarza oraz redaktora licznych proklamacji i okólników na tematy filozoficzne i polityczne – ich przekaz był znacznie bardziej radykalny niż publikacje TDP.
Był Dziewicki ponadto członkiem Literary Association of the Friends of Poland (LAFP), jednak w 1837 został wykreślony z listy członków z powodu konfliktu z angielskim urzędnikiem o nazwisku Williams.
Okres 1835-1837 jest opisywany jako „lata głodowe” w życiu Seweryna i polskiej emigracji w Anglii. W 1838 otrzymał zasiłek od rządu – skromny, ale pozwalający utrzymać się przy życiu. W marcu (lub w kwietniu) 1837 Dziewicki ponownie osiadł w Londynie – podjął tam pracę jako nauczyciel języków obcych i literatury starożytnej. W czasie wolnym od pracy brał udział w gorących dysputach na tematy polityczne „przy lulce i kawie” w londyńskich kawiarniach. Pod względem politycznym, wyrażał niezadowolenie z dotychczasowej, półtorarocznej działalności gromad w Portsmouth i na Jersey – w jego opinii, obie organizacje popadły w stagnację, nie wykazywały żadnych oznak dalszego rozwoju; ich oddziaływanie na sprawy publiczne oceniał jako niewystarczające. Z Tadeuszem Krępowieckim naradzał się w sprawie możliwości powołania do życia nowej, aktywniejszej gromady, jednak koncepcja ta nie zyskała uznania w szerszych kręgach emigracji polskiej w stolicy brytyjskiej. Prowadził także rozmowy na temat pomysłu zjednoczenia wszystkich polskich organizacji politycznych na Wyspach w jedno ciało – ale także bez rezultatu.
3 lipca 1837 Seweryn został wykreślony z listy członków Gromad Ludu Polskiego – oficjalnym powodem było pogłębianie się różnic o charakterze politycznym oraz „zdrada ideałów” organizacji. Wkrótce po rozstaniu z demokratami, Dziewicki zbliżył się do obozu konserwatystów. 2 kwietnia 1838 Seweryn Dziewicki i Tadeusz Krępowiecki założyli słabo znaną, niewielką organizację (liczącą 11 członków) o nazwie Towarzystwo Wyznawców Obowiązków Społecznych.
Z upływem czasu poglądy polityczne Dziewickiego stopniowo i konsekwentnie zbliżały go do obozu prawicy emigracyjnej. W 1844 został członkiem tajnego Związku Insurekcyjno-Monarchicznego (kierowanego przez Narcyza Olizara), a także członkiem Ogółu Emigracji Polskiej. Jeszcze w roku 1846 niektóre źródła wciąż wskazywały na polityczną aktywność Seweryna Dziewickiego, np. jego nazwisko figurowało na liście członków Grona Londyńskiego, na czele którego stali ks. A.J. Czartoryski oraz Lord Dudley Stuart. Po tym okresie nastąpiło wycofanie się Seweryna Dziewickiego z życia publicznego oraz zerwanie kontaktów z rewolucjonistami.
Życie prywatne thumb|Jane Dziewicka (1826-1902), małżonka Seweryna Dziewickiego.