Mikołaj Oleksa ps. „Zbyszek”, „Bynio” (ur. 4 maja 1911 w Ostrowie koło Chełma, zm. 15 listopada 1989 w Lublinie) – działacz komunistyczny, uczestnik II wojny światowej w szeregach Gwardii Ludowej i Armii Ludowej, funkcjonariusz aparatu bezpieczeństwa PRL.
Życiorys Pochodził z rodziny chłopskiej. Był synem Marka i Zofii Oleksów Skończył 6 klas szkoły powszechnej, z zawodu był kołodziejem. Działacz Komunistycznej Partii Zachodniej Ukrainy i Komunistycznej Partii Polski, w 1936 aresztowany i skazany na 4 lata więzienia za działalność komunistyczną. W kwietniu 1943 wstąpił do Polskiej Partii Robotniczej i GL. W lipcu 1943 wszedł w skład Podokręgowego Komitetu PPR oraz Podokręgowego Dowództwa GL nr 2; został zastępcą dowódcy tego podokręgu. Oficer żywnościowy oddziału AL. Brał udział w wielu akcjach partyzanckich. Organizował struktury PPR i GL w powiatach: Krasnystaw, Chełm i Zamość. 1 września 1944 rozpoczął pracę w aparacie bezpieczeństwa i został funkcjonariuszem Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Krasnymstawie. Kierownik sekcji 7, a następnie kierownik tego urzędu. 1 kwietnia 1945 został szefem PUBP w Hrubieszowie, 1 stycznia 1946 przeniesiony na analogiczne stanowisko do Włodawy, a 1 czerwca 1948 do Puław. 1 maja 1950 został naczelnikiem Wydziału V WUBP w Lublinie. Od 1 grudnia 1950 naczelnik Wydziału „A” tego urzędu. 1 kwietnia 1955 został inspektorem Inspektoratu Kierownictwa Wojewódzkiego Urzędu do spraw Bezpieczeństwa Publicznego (WUdsBP) w Lublinie. Od 1 15 lipca 1960 do 31 stycznia 1971 naczelnik Wydziału „C” w Komendzie Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w Lublinie.
Odznaczenia Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Order Krzyża Grunwaldu III klasy Krzyż Partyzancki Srebrny Krzyż ZasługiMonitor Polski, nr 29, 1947.
Przypisy
Bibliografia Księga partyzantki Lubelszczyzny t. I, Polska Partia Robotnicza, Gwardia Ludowa i Armia Ludowa część 2 (J-Ż), oprac. i red. Edward Olszewski, Lublin 2002. Rok pierwszy. Powstanie i działalność aparatu bezpieczeństwa publicznego na Lubelszczyźnie (lipiec 1944-czerwiec 1945), red. Sławomir Poleszak, Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa 2004. Aparat bezpieczeństwa w Polsce. Kadra kierownicza (1944-1956) t. I, red. Krzysztof Szwagrzyk, Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa 2005.
Kategoria:Członkowie Komunistycznej Partii Zachodniej Ukrainy Kategoria:Funkcjonariusze Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Partyzanckim Kategoria:Odznaczeni Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Oficerowie Armii Ludowej Kategoria:Oficerowie Gwardii Ludowej Kategoria:Politycy PPR Kategoria:Działacze Komunistycznej Partii Polski Kategoria:Szefowie Powiatowych Urzędów Bezpieczeństwa Publicznego Kategoria:Urodzeni w 1911 Kategoria:Więźniowie polityczni w II Rzeczypospolitej Kategoria:Zmarli w 1989