Bydgoski Klub Sportowy „Chemik” – bydgoski wielosekcyjny klub sportowy założony w 1949 roku jako Koło Sportowe Wisła przy Wytwórni Chemicznej nr 11 w Łęgnowie koło Bydgoszczy. Klub jest najbardziej znany z osiągnięć piłkarskich i siatkarskich, lecz posiadał na przestrzeni lat rozbudowany system, w którym znajdowały się sekcje: bokserska, brydża sportowego, kajakarska, lekkoatletyczna, strzelecka, szachowa, wioślarska, zapaśnicza, żeglarska.
Historia thumb|Chemik Bydgoszcz – wejście główne thumb|Boisko ze sztuczną murawą thumb|Nowe boisko w przygotowaniu thumb|Hala sportowa thumb|Widok na stadion – panorama Początki BKS Chemik były ściśle związane z Wytwórniami Chemicznymi w Łęgnowie, a w późniejszym okresie z Zakładami Chemicznymi ZachemEncyklopedia Bydgoszczy, t. 1. praca zbiorowa pod red. Włodzimierza Jastrzębskiego. Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy. Bydgoszcz 2011. , s. 245.. Pierwsze kroki na niwie sportowej pracownicy Wytwórni Chemicznej nr 11 podjęli w 1949 roku. Zajęcia sportowe odbywały się w kompleksie drewnianych baraków przy torze regatowym w Łęgnowie. Tak utworzony zespół sportowy przyjął nazwę Koła Sportowego Wisła Łęgnowo z sekcją sportów wodnych (wioślarstwo, kajakarstwo, żeglarstwo)
W 1949 utworzono zrzeszenie sportowe Unia na bazie sześciu kół sportowych działających przy bydgoskich przedsiębiorstwach przemysłu chemicznego: Fabryce Kauczuku, Fabryce Sklejek, Wytwórni Chemicznej nr 9 w Łęgnowie, Wielkopolskiej Hucie Szkła, Zakładach Chemicznych Persie i Państwowej Fabryce Mebli ArtystycznychKultura fizyczna w Bydgoszczy (1945–1956). [w:] Historia Bydgoszczy. Tom III. Część pierwsza 1945–1956. Praca zbiorowa. Bydgoskie Towarzystwo Naukowe Bydgoszcz 2015. , s. 493–522.. Przy KS Unia założonym w 1951 przy Wytwórni Chemicznej nr 9 w Łęgnowie działały sekcje piłki nożnej i szachów, od 1952 – strzelecka, a rok później: piłki siatkowej, lekkiej atletyki i bokserska. W 1954 przy ul. Hutniczej zbudowano prowizoryczne boisko piłkarskie otoczone bieżnią lekkoatletyczną.
Współpraca między Kołami Sportowymi Wisła i Unia ulegała ciągłemu zacieśnianiu. W efekcie, w 1955 roku doszło do fuzji obydwu Kół i powstania Klubu Sportowego Unia-Wisła Łęgnowo. W 1958 rozwiązano sekcje: szachów, bokserską, strzelecką i lekkiej atletyki. W 1960 zmieniono nazwę klubu na Gryf Bydgoszcz, a w 1962 roku swoją działalność zakończyła sekcja piłki siatkowej. W 1963 w klubie działały tylko sekcje: piłki nożnej i sportów wodnych. Rok później powstała sekcja brydża sportowego. W 1964 z sekcji sportów wodnych wyodrębniono samodzielne sekcje: wioślarską (do 1971), kajakarską i żeglarską.
W 1969 roku zmieniono nazwę na KS Zachem, co miało podkreślić silne powiązanie organizacyjno- finansowe z zakładem zatrudniającym wówczas ok. 7 tys. osób. W 1971 prezesem klubu został Czesław Kobus. Przystąpiono wówczas do rozbudowy kompleksu sportowego. Przy ul. Hutniczej uporządkowano boisko oraz wzniesiono trybuny dla widzów, a w latach 1972–1973 dokonano remontu przystani wodnej w Łęgnowie. W latach 1971–1973 wykonano koncepcję nowego ośrodka sportowego na Wyżynach. Składał się on ze stadionu piłkarskiego, boisk treningowych, budynku socjalno-administracyjnego oraz hali sportowej. W 1977 jako pierwszy oddano do użytku stadion z dwoma ziemnymi trybunami dla widzów. W latach 70. wzrosła ranga klubu, co związane było z rozbudową bazy sportowej i podwyższeniem poziomu sportowego poszczególnych sekcji.
W 1976 nazwę klubu zmieniono na BKS Chemik, zatwierdzono statut oraz barwy – biały, niebieski i czerwony. W 1978 roku klub uzyskał osobowość prawną. W październiku 1980 rozpoczęto budowę hali sportowej i budynku socjalno-biurowego. W celu wygenerowania dodatkowych środków finansowych na te cel, na parkingu klubowym rozpoczęto organizowanie giełdy samochodowej, a następnie towarowej, która funkcjonuje do dziś. Budynek oddano do użytku w 1983 roku, a halę sportową rok później. Z powodu braku funduszy nie zrealizowano budowy basenu pływackiego.
Od przełomu lat 60. i 70. XX w. aktywnie działały sekcje: żeglarska, brydżowa i piłki nożnej. W 1975 Romuald Knasiecki zdobył złoty medal w bojerowych mistrzostwach świata. W 1975 reaktywowano sekcję siatkówki mężczyzn. W 1980 roku działalność zakończyła sekcja żeglarska. Dwa lata później doszło do fuzji Chemika z KS Formet, na skutek której w struktury klubu weszły sekcje: szachowa i zapaśnicza. Od września 1983 po reaktywacji sekcji lekkoatletycznej, w klubie działało 6 sekcji sportowych: piłki nożnej, piłki siatkowej, szachów, brydża sportowego, zapasów i lekkiej atletyki.
W latach 80. i 90. wysoki poziom sportowy utrzymywali szachiści, którzy grali w ekstraklasie i byli wielokrotnymi medalistami mistrzostw Polski. W ekstraklasie kilka sezonów grali również brydżyści sportowi. Siatkarze grali w lidzie regionalnej, od 1988 w II lidze, od 1993 w I lidze. Kilka sezonów na zapleczu ekstraklasy spędzili piłkarze.
Pod koniec lat 80. z powodu trudności finansowych przekazano na rzecz KS Gwiazda sekcję zapaśniczą, a na rzecz Zakładów Chemicznych Zachem – kompleks sportowy na okres 5 lat. W 1992 sekcje brydża sportowego, szachów i lekkiej atletyki przeszły na samofinansowanie. Dwie pierwsze sprostały wyzwaniu, ale sekcja lekkiej atletyki została rozwiązana. W klubie pozostały 4 sekcje: piłki nożnej, piłki siatkowej, szachów i brydża sportowego.
W 1999 zarząd klubu zdecydował o sprzedaży części gruntu poza stadionem, na którym w 2007 wzniesiono wielorodzinne budynki mieszkalne. W 2006 kompleks sportowy skomunalizowano. Po awansie siatkarzy do Polskiej Ligi Siatkówki nastąpiła konieczność powołania sportowej spółki akcyjnej z udziałem seniorskiego zespołu. W 2007 akcjonariuszami nowo powstałej spółki Łuczniczka Bydgoszcz został magistrat Bydgoszczy (85% udziałów) i BKS Chemik (15%).
W 2009 wyremontowano halę sportową, w której miały rozgrywać mecze koszykarki Artego Bydgoszcz. W 2010 otwarto nowe, pełnowymiarowe boisko ze sztuczną nawierzchnią i oświetleniem w miejscu dawnego boiska treningowego. Obok przygotowano teren do budowy kolejnego boiska z nawierzchnią naturalną.
Nazwy 1949–1954 – KS Wisła Łęgnowo (przy Wytwórni Chemicznej nr 11) oraz KS Unia Łęgnowo (przy Wytwórni Chemicznej nr 9) 1955–1960 – Klub Sportowy Unia-Wisła Łęgnowo 1960–1969 – KS Gryf Bydgoszcz 1969–1975 – KS Zachem Bydgoszcz od 1975 – BKS Chemik
Kompleks sportowy Chemika Pierwszymi obiektami sportowymi klubu, wzniesionymi w latach 50. była przystań kajakowo-żeglarska przy torze regatowym w Brdyujściu oraz boisko piłkarskie z drewnianymi trybunami przy ul. Hutniczej. W latach 1974–1984 przy udziale społeczeństwa (czyny społeczne) oraz zakładów przemysłu chemicznego zbudowano stadion piłkarski z boiskami treningowymi, budynkiem socjalno-administracyjnym oraz halą sportową. Cały kompleks został zaprojektowany przez inż. arch. A. Pietrzaka i obejmował również basen pływacki i kąpielisko otwarte. W 2004 stadion nazwano imieniem Czesława Kobusa – długoletniego prezesa klubu. Kompleks obiektów klubowych obejmuje: Stadion im. Czesława Kobusa Pełnowymiarowe boisko ze sztuczną nawierzchnią, spełniające wymogi FIFA. Halę sportową mogącą pomieścić 440 osób oraz mniejszą salę gimnastyczną Nowe boisko z naturalną nawierzchnią – w przygotowaniu
Władze klubu Prezesi 1955–1957 – Zdzisław Lorenc 1958–1963 – Leon Wdowiak 1963–1971 – Józef Bartosik 1971–1988 – Czesław Kobus 1988–2015 – Andrzej Będziński 2015–2017 – Piotr Florek 2017-2020 – Marcin Ossowski 2020-2024 - Dominik Malicki 2024-2026 - Michał Gliński
Zarząd klubu Prezes Zarządu: Marcin Ossowski Wiceprezes: Michał Sztybel Wiceprezes: Piotr Sieńko Sekretarz – Arkadiusz Pruss Skarbnik – Krzysztof Dereziński Członkowie Zarządu: Andrzej Będziński, Grzegorz Ibron, Dominik Malicki. Komisja Rewizyjna: Robert Kaźmierczak, Dariusz Omniczyński, Krzysztof Szkaradek. Sąd Koleżeński: Zbigniew Frasz, Krzysztof Kroszel, Jan Lesiuk, Bartosz Rudziński.
Sportowcy Chemika Bydgoszcz
Wychowankowie sekcji siatkarskiej klubu uczestniczyli w Letnich Igrzyskach Olimpijskich 40px: Michał Winiarski w Pekinie 2008 (w barwach Itas Diatec Trentino Volley) oraz w Londynie 2012 (w barwach Skry Bełchatów) Dawid Konarski w Rio de Janeiro 2016 (w barwach ZAKSY Kędzierzyn-Koźle)
Osiągnięcia sportowe thumb|Flaga klubu. Proporcje 2:3
Mistrzowie świata siatkówka Michał Winiarski – mistrz świata juniorów (2003) szachy Małgorzata Wiese-Jóźwiak – brąz w drużynie na olimpiadzie szachowej 1980 Jolanta Rojek – wicemistrzyni świata juniorek 1981 Joanna Sadkiewicz – brąz MŚ juniorek (1983) żeglarstwo Henryk Kowalski – wicemistrzostwo świata w klasie cadet (1966) żeglarstwo lodowe Romuald Knasiecki – mistrz świata w klasie bojerów DN (1976)
Mistrzowie Europy siatkówka Michał Winiarski – wicemistrz świata juniorów (2001) szachy Małgorzata Wiese-Jóźwiak – srebrny i brązowy medal ME juniorek (1979,1981) Łukasz Licznerski – mistrz Europy juniorów z drużyną (2013)
Osiągnięcia drużynowe siatkówka – mistrzostwo Polski juniorów (2008) Łuczniczka Bydgoszcz – 4. miejsce w ekstraklasie siatkówki mężczyzn (2013), półfinał Pucharu Polski (2010, 2013), półfinał Pucharu Challenge siatkarzy (2013), mistrz Polski Młodej Ligi (2012) szachy seniorzy – wicemistrz Polski seniorów (1984), dwukrotnie brąz (1982, 1983) juniorzy – drużynowy mistrz Polski (1983,1984), wicemistrz (1982, 1985), wicemistrz Ogólnopolskiej Spartakiady Młodzieży (1984) szachy błyskawiczne – drużynowy mistrz Polski kobiet (1984), wicemistrz MP kobiet (1983), wicemistrz MP mężczyzn (2014)
Osiągnięcia indywidualne brydż sportowy Joanna i Krzysztof Gusowscy – brązowy medal MP Par Mikstowych (2003) piłka nożna Leszek Kozłowski – brązowy medal Ogólnopolskiej Spartakiady Młodzieży (reprezentacja województwa, 1989) piłka siatkowa Piotr Kołtuński, Konrad Andrulewicz, Kuba Białas, Dawid Konarski, Łukasz Krawczuk, Łukasz Owczarz, Wojciech Kozłowski, Dominik Walenciej, Mateusz Borucki, Paweł Wajnert, Łukasz Tylicki, Marek Szczechowicz, trener Tomasz Zaczek – brązowy medal Ogólnopolskiej Olimpiady Młodzieży (reprezentacja województwa, 2007) szachy Andrzej Maciejewski – wicemistrz Polski seniorów (1973) i juniorów (1971), mistrz Polski w szachach szybkich (1989) Jerzy Pokojowczyk – wicemistrz (1976), brąz (1981) Waldemar Hanasz – mistrz Polski juniorów (1975) Małgorzata Wiese-Jóźwiak – mistrzyni Polski (1985), 6-krotna wicemistrzyni (1978,1982,1983,1986,1988,1990), 2-krotnie brąz (1977,1980), mistrzyni Polski juniorek (1975) Ewa Kaczmarek – mistrzyni Polski juniorek (1979–1983) Krzysztof Żołnierowicz – mistrz Polski w szachach błyskawicznych (1990), wicemistrz w szachach szybkich (1989), wicemistrz Polski juniorów (1981) Robert Ciemniak – mistrz Ogólnopolskiej Spartakiady Młodzieży (1991), wicemistrz (1990), mistrz Polski juniorów U-20 (1992), brązowy medal MP juniorów U-18 (1992) Waldemar Kozłowski – brązowy medal na Międzynarodowych MP (1987) Jarosław Jakubowski – brązowy medal na Młodzieżowych MP (1989) Ewa Kaczmarek – brązowe medale Ogólnopolskiej Spartakiady Młodzieży (1982, 1983) zapasy Edward Wojtasik – wicemistrz Ogólnopolskiej Spartakiady Młodzieży (1983 i 1985), brązowy medal OSP (1984), wicemistrz Polski (1987) Jacek Karczewski – brązowy medal MP (1987), brązowy medal Ogólnopolskiej Spartakiady Młodzieży (1984 i 1986) żeglarstwo Aleksander Tuszyński – wicemistrz Polski w klasie Finn (1963) Romuald Knasiecki – mistrz Polski seniorów w klasie Finn (1976), wielokrotny mistrz Polski w klasie Omega (lata 80. XX w., 1997, 2000, 2003) Maciej Witkowski i Wojciech Jasiecki – brązowy medal Ogólnopolskiej Spartakiady Młodzieży w żeglarstwie klasa 420 (1979)
Sekcje Od 1992 w klubie czynne są cztery sekcje: piłka nożna (www) piłka siatkowa (www) szachy brydż sportowy.