thumb|Mundur galowy majora SG Stopnie służbowe w Straży Granicznej – są tytułami funkcjonariuszy Straży Granicznej oznaczającymi miejsce danego funkcjonariusza w hierarchii służbowej.

Straż Graniczna została utworzona 16 maja 1991, jako formacja typu policyjnego przeznaczona do ochrony granicy państwowej i kontroli ruchu granicznego. Zastąpiła w tej roli rozwiązane Wojska Ochrony Pogranicza, które były formacją wojskową i obowiązywało w nich to samo umundurowanie i te same stopnie wojskowe co w Wojsku Polskim.

Stopnie służbowe mają swoje oznaki. Nosi się je na naramiennikach, nakryciu głowy (czapce garnizonowej, furażerce oraz czapce polowej typu kepiRozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 marca 2016 r. w sprawie umundurowania funkcjonariuszy Straży Granicznej; zał. nr 7 ()), na rękawach (funkcjonariusze noszący umundurowanie MW) oraz na lewej piersi kurtki służbowej SG lub zimowej nieprzemakalnej.

Równorzędność stopni służbowych SG ze stopniami wojskowymi i stopniami innych służb mundurowych określa Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 stycznia 2019 r.Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 stycznia 2019 r. w sprawie równorzędności stopni policyjnych Urzędu Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Służby Celno-Skarbowej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej i stopni wojskowych ze stopniami służbowymi Straży Granicznej ().

Oznaki stopni do umundurowania wyjściowego są wykonane metodą haftu komputerowego nicią srebrną (do umundurowania Wojsk Lądowych i Sił Powietrznych) lub złotą (do umundurowania Marynarki Wojennej). Natomiast oznaki do umundurowania polowego w kolorze jasnoszarym są wykonane metodą tłoczenia na tkaninieRozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 marca 2016 r. w sprawie umundurowania funkcjonariuszy Straży Granicznej ().

Korpusy osobowe W Straży Granicznej obowiązują cztery korpusy osobowe: szeregowych, podoficerów, chorążych i oficerów.

Korpus szeregowych Funkcjonariusze noszący umundurowanie Wojsk Lądowych i Sił Powietrznych odznakastopnia służbowegona kurtcesłużbowej SG 100px100px nazwa stopniaskrót szeregowyStraży Granicznejszer. SG starszyszeregowyStraży Granicznejst. szer. SG

Funkcjonariusze noszący umundurowanie Marynarki Wojennej odznakastopnia służbowegona kurtcezimowej nieprzemakalnej 100px100px nazwa stopniaskrót marynarzStraży Granicznejmar. SG starszymarynarzStraży Granicznejst. mar. SG

Korpus podoficerów Funkcjonariusze noszący umundurowanie WL i SP odznakastopnia służbowegona kurtcesłużbowej SG 100px100px100px100px100px nazwa stopniaskrót kapralStraży Granicznejkpr. SG plutonowyStraży Granicznejplut. SGsierżantStraży Granicznejsierż. SGstarszy sierżantStraży Granicznejst. sierż. SGsierżant sztabowyStraży Granicznejsierż. szt. SG

Funkcjonariusze noszący umundurowanie MW odznakastopnia służbowegona kurtcezimowej nieprzemakalnej 100px100px100px100px100px nazwa stopniaskrót matStraży Granicznejmat SG bosmanmatStraży Granicznejbsmt SGbosmanStraży Granicznejbsm. SGstarszy bosmanStraży Granicznejst. bsm. SGbosman sztabowyStraży Granicznejbsm. szt. SG

Korpus chorążych Funkcjonariusze noszący umundurowanie WL i SP odznakastopnia służbowegona kurtcesłużbowej SG 100px100px100px100px100px nazwa stopniaskrót młodszy chorążyStraży Granicznejmł. chor. SG chorążyStraży Granicznejchor. SGstarszy chorążyStraży Granicznejst. chor. SGchorąży sztabowyStraży Granicznejchor. szt. SGstarszy chorążysztabowyStraży Granicznejst. chor. szt. SG

Funkcjonariusze noszący umundurowanie MW odznakastopnia służbowegona kurtcezimowej nieprzemakalnej 100px100px100px100px100px nazwa stopniaskrót młodszy chorążyStraży Granicznejmł. chor. SG chorążyStraży Granicznejchor. SGstarszy chorążyStraży Granicznejst. chor. SGchorąży sztabowyStraży Granicznejchor. szt. SGstarszy chorążysztabowyStraży Granicznejst. chor. szt. SG

Korpus oficerów Funkcjonariusze noszący umundurowanie WL i SP odznakastopnia służbowegona kurtcesłużbowej SG 100px100px100px100px100px100px100px100px nazwa stopniaskrót podporucznikStraży Granicznejppor. SG porucznikStraży Granicznejpor. SGkapitanStraży Granicznejkpt. SGmajorStraży Granicznejmjr SGpodpułkownikStraży Granicznejppłk SGpułkownikStraży Granicznejpłk SGgenerał brygadyStraży Granicznejgen. bryg. SGgenerał dywizjiStraży Granicznejgen. dyw. SG

Funkcjonariusze noszący umundurowanie MW odznakastopnia służbowegona kurtcezimowej nieprzemakalnej 100px100px100px100px100px100px100px100px nazwa stopniaskrót podporucznikStraży Granicznejppor. SG porucznikStraży Granicznejpor. SGkapitanStraży Granicznejkpt. SGkomandor podporucznikStraży Granicznejkmdr ppor. SGkomandor porucznikStraży Granicznejkmdr por. SGkomandorStraży Granicznejkmdr SGkontradmirałStraży Granicznejkadm. SGwiceadmirałStraży Granicznejwadm. SG

Tryb nadawania stopni oraz ich utrata Stopień szeregowego SG otrzymuje się z dniem mianowania na stanowisko służbowe. Na kolejne stopnie w korpusie szeregowych i podoficerów mianują przełożeni posiadający odpowiednie do tego uprawnienia. Natomiast na stopnie w korpusie chorążych mianuje Komendant Główny Straży GranicznejUstawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej ().

Na pierwszy stopień oficerski, a także na stopień Generała Straży Granicznej mianuje Prezydent RP. Pozostałe stopnie w korpusie oficerskim przyznaje Minister Spraw Wewnętrznych.

W Straży Granicznej mianowanie na kolejny stopień następuje stosownie do posiadanych kwalifikacji, zajmowanego stanowiska oraz jest zależne od opinii przełożonych. Nadanie kolejnego stopnia nie może nastąpić jednak wcześniej niż po przesłużeniu w stopniu: kaprala SG (mata SG) – 1 roku plutonowego SG (bosmanmata SG) – 2 lat sierżanta SG (bosmana SG) – 2 lat st. sierżanta SG (st. bosmana SG) – 2 lat mł. chorążego SG – 3 lat chorążego SG – 3 lat st. chorążego SG – 3 lat chorążego sztabowego SG – 4 lat podporucznika SG – 3 lat porucznika SG – 4 lat kapitana SG – 4 lat majora SG (komandora podporucznika SG) – 3 lat podpułkownika SG (komandora porucznika SG) – 4 lat.

Jednakże w szczególnych wypadkach, np. jeżeli dany funkcjonariusz posiada szczególne kwalifikacje zawodowe lub umiejętności do pełnienia służby istnieje możliwość nadania mu kolejnego stopnia z pominięciem wymaganego okresu.

Szczególnym wymogiem w przypadku awansu na pierwszy stopień podoficerski jest ukończenie przez danego funkcjonariusza szkoły podoficerskiej. W przypadku awansu na pierwszy stopień w korpusie chorążych analogicznie należy ukończyć szkołę chorążych. W szczególnie uzasadnionych przypadkach można pominąć ten warunek. Wymogiem przy mianowaniu na pierwszy stopień oficerski jest posiadanie przez danego funkcjonariusza wyższego wykształcenia oraz ukończenie szkolenia specjalistycznego zakończonego egzaminem.

Posiadane przez funkcjonariuszy stopnie podoficerskie, chorążych i oficerskie są dożywotnie. Po zwolnieniu ze służby funkcjonariusze mogą używać posiadanych przez siebie stopni z dodaniem słowa „rezerwy” (jeśli podlegają obowiązkowi służby wojskowej) lub „w stanie spoczynku” (jeśli nie podlegają obowiązkowi służby wojskowej).

Utrata stopnia następuje po: zrzeczeniu się obywatelstwa polskiego pozbawieniu praw publicznych skazaniu prawomocnym wyrokiem sądu na karę pozbawienia wolności za przestępstwo w wyniku motywacji zasługującej na szczególne potępienie.

Zobacz też Stopnie wojskowe w Polsce Stopnie służbowe w Służbie Celnej

Przypisy

Bibliografia Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej ()

Kategoria:Straż Graniczna III Rzeczypospolitej Kategoria:Stopnie służbowe w polskich służbach mundurowych