thumb|300px|Start biegu finałowego 300px|thumb|Arnold Jackson ustanawia nowy rekord olimpijski Bieg na dystansie 1500 metrów mężczyzn był jedną z konkurencji lekkoatletycznych rozgrywanych podczas V Igrzysk Olimpijskich w Sztokholmie. Biegi eliminacyjne rozegrane zostały 9 lipca, zaś bieg finałowy – 10 lipca 1912 roku. Mistrzem olimpijskim w tej konkurencji został Brytyjczyk Arnold Jackson. W rywalizacji wzięło udział 45 biegaczy z 14 reprezentacji.
W 1985 roku, Cordner Nelson i Roberto Quercetani, dwóch historyków lekkiej atletyki, opisało ten bieg „najwspanialszym biegiem w historii”. Dodali jeszcze: „V Letnie Igrzyska Olimpijskie w Sztokholmie stworzyły najwspanialszy bieg na milę, czy też 1500 metrów w historii, który od samego początku był rywalizacją najszybszych zawodników”.
Przed Igrzyskami pięć nazwisk było typowanych do złotego medalu. Obrońca tytułu z Londynu Mel Sheppard był postrzegany przede wszystkim jako 800-metrowiec, lecz na tym dystansie dzień wcześniej zdobył tylko srebrny medal. Złoto na 1500 metrów stało się więc jego głównym zadaniem.
Następna trójka kandydatów także była reprezentantami Stanów Zjednoczonych. Pierwszy z nich John Paul Jones był mistrzem akademickim na dystansach 880 jardów i jednej mili z 1911 i 1912 roku. 27 maja 1911 roku Jones ustanowił amatorski rekord świata na dystansie jednej mili czasem 4:15,4. Po mistrzostwach akademickich w 1912 roku chciał odejść od sportu, lecz zdołano go namówić by wstrzymał się z taką decyzją i pojechał do Sztokholmu. Drugim faworytem był Norman Taber. Rywalizował on, nie udanie, z Jonesem na mistrzostwach akademickich. Lecz tydzień później podczas próby przedolimpijskiej dla stanów wschodnich Amerykanin przebiegł 1500 metrów w 3:56,4, czasie lepszym niż rekord świata, lecz zajmując dopiero drugie miejsce. Wyprzedził go trzeci z faworytów, Abel Kiviat. Ustanowił on wtedy nowy rekord świata czasem 3:55,8. Będąc dodatkowo rekordzistą świata na dystansie jednej mili, stał się głównym kandydatem do złota.
Ostatnim z kandydatów był Brytyjczyk Arnold Jackson. Wygrał on bieg na jedną milę w meczu akademickim Oxford-Cambridge z dobrym czasem 4:21,6.
Rozegrano siedem biegów eliminacyjnych. Dwójka najlepszych zawodników z każdego biegu awansowała do finału. Piątka kandydatów łatwo awansowała do finału, z czym Jones i Jackson mieli okazję się ze sobą zmierzyć już w eliminacjach. W finale wystartowało czternastu zawodników – siedmiu Amerykanów, trzech Szwedów, dwóch Brytyjczyków, Francuz i Niemiec.
"Najwspanialszy bieg w historii" rozpoczął się o 15:30 w środę, 10 lipca 1912 roku. Początkowo prowadził Francuz Henri Arnaud, który pokonał 400 metrów w 1:05,0 i 800 metrów w czasie 2:08,0. Później Taber objął prowadzenie – 1000 metrów przebiegł w 2:39,0. Po 1200 metrach na przedzie był już Kiviat z czasem 3:09,0. Jones i Taber byli tuż za nim. Jackson przez cały ten czas biegł na ostatnim miejscu. Na ostatnim łuku przyspieszył i zdołał wyprzedzić Shepparda, zaś na ostatnich 50 metrach przyspieszył jeszcze bardziej i zrównał się s prowadzącymi. O medalach zdecydowało ostatnie 10 metrów. Do ostatecznego rozstrzygnięcia użyto fotokomórki, co było jedynym takim przypadkiem na Igrzyskach w Szwecji. Jackson rzutem na taśmę zdołał wyprzedzić o 0,1 sekundy pozostałych zawodników i zdobył złoty medal.
Rekordy Rekord świata Abel Kiviat (USA) 3:55,8 Cambridge, MA, Stany Zjednoczone 08.06.1912Rekord olimpijski Norman Hallows (GBR) 4:03,4 (*) Londyn, Wielka Brytania 13.07.1908 Mel Sheppard (USA) 4:03,4 (*) Londyn, Wielka Brytania 14.07.1908
(*) -rekord nieoficjalny
Eliminacje Bieg 1 Miejsce Zawodnik Czas Uwagi1 Mel Sheppard 4:27,6 Q2 Louis Madeira 4:27,9 Q3 Albert Hare 4:39,4
Bieg 2 Miejsce Zawodnik Czas Uwagi1 Norman Taber 4:25,5 Q2 Philip Baker 4:26,0 Q3 Georg Amberger 4:27,0 4-5 Teofil Savniky b. d. Rūdolfs Vītols b. d. — Dmitrij Nazarow DNF
Bieg 3 Miejsce Zawodnik Czas Uwagi1 Abel Kiviat 4:04,4 Q2 Henri Arnaud 4:05,4 Q3 Norman Patterson 4:05,5 4-7 John Tait b. d. Ferenc Forgács b. d. François Delloye b. d. Ole Jacob Pedersen b. d. – Edward Owen DNF
Bieg 4 Miejsce Zawodnik Czas Uwagi1 Arnold Jackson 4:10,8 Q2 John Paul Jones 4:12,4 Q3 Joachim Victor 4:12,7 4-7 Lewis Anderson b. d. Oscar Larsen b. d. Arnolds Indriksons b. d. Alfrēds Ruks b. d.
Bieg 5 Miejsce Zawodnik Czas Uwagi1 John Zander 4:05,5 Q2 Evert Björn 4:07,2 Q3 Herbert Putnam 4:07,6 4-7 Richard Yorke b. d. Georg Mickler b. d. Aleksandr Jelizarow b. d. Nikołaj Chorkow b. d. – Charles Ruffell DNF
Bieg 6 Miejsce Zawodnik Czas Uwagi1 Erwin von Sigel 4:09,3 Q2 Frederick Hedlund 4:10,8 Q3 William Moore 4:11,2 4 Nils Frykberg 4:11,2 5-6 Frederick Hulford b. d. Andrejs Krūkliņš b. d. – Guido Calvi DNF
Bieg 7 Miejsce Zawodnik Czas Uwagi1 Ernst Wide 4:06,0 Q2 Walter McClure 4:07,3 Q3-5 Joe Cottrill b. d. Matti Harju b. d. Jewgienij Pietrow b. d. – Vahram Papazyan DNF
Finał Miejsce Zawodnik Czas1 Arnold Jackson 3:56,8 2 Abel Kiviat 3:56,93 Norman Taber 3:56,94 John Paul Jones 3:57,25 Ernst Wide 3:57,66 Philip Baker 4:01,07 John Zander 4:02.08 Walter McClure b. d.9-14 Henri Arnaud b. d. Evert Björn b. d. Frederick Hedlund b. d. Louis Madeira b. d. Mel Sheppard b. d. Erwin von Sigel b. d.
Bibliografia
Kategoria:Lekkoatletyka na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1912