mały|Widok od frontu (2017) Młodzieżowy Dom Kultury „Pod Akacją” w Lublinie – miejska placówka oświatowa w Lublinie.
W placówce działa 150 zespołów zainteresowań, które skupiają ok. 1,5 tys. stałych uczestników. Jej wychowankami są m.in. reżyser i aktor Janusz Józefowicz, scenograf Katarzyna Pol czy reżyser Łukasz Witt-Michałowski. Placówka jest organizatorem ponad 80 imprez o zasięgu miejskim, wojewódzkim, ogólnopolskim i międzynarodowym, w których bierze udział ponad 50 tysięcy osób.
Historia Jesienią 1956 w Wojewódzkim Ośrodku Kultury, który miał swą siedzibę na Zamku Lubelskim, utworzono Młodzieżowy Dom Kultury. W ramach WOK działał wówczas Miejski Dom Kultury dla starszej młodzieży i dorosłych, który przekształcono w Międzyszkolny Ośrodek Kultury Dzieci i Młodzieży pod dyrekcją Ireny Szczepowskiej-Szych. Była to placówka wychowania pozaszkolnego przynależna Wydziałowi Oświaty i Wychowania w Lublinie.
Międzyszkolny Ośrodek Kultury Dzieci i Młodzieży przekształcił się i zmienił nazwę na Młodzieżowy Dom Kultury. MDK na Zamku Lubelskim korzystał z sześciu wydzielonych sal dydaktycznych. Władze oświatowe 1 października 1970 przekazały w użytkowanie MDK zabytkową staromiejską siedemnastowieczną kamienicę przy ul. Grodzkiej 11, dawną plebanię przynależną do najstarszego kościoła pw. Michała Archanioła. Jedyną pozostałością po kościele były fundamenty oraz zabytkowy plac po Farze, na którym rosła akacja, od której Młodzieżowy Dom Kultury wziął nazwę „Pod Akacją”. Usytuowanie kamienicy w sercu Starego Miasta i samodzielność lokalowa wpłynęły na popularność MDK „Pod Akacją” wśród dzieci i młodzieży szkolnej.
Po kilku latach, zgodnie z planami konserwatorskimi, zabytkowy budynek przekazano do generalnego remontu, a działalność placówki uległa rozproszeniu po lubelskich szkołach. Sytuację poprawiło przekazanie MDK w użytkowanie budynku przy ul. Skierki 12.
W roku 1985 po kilkunastu latach remontu przekazano MDK ponownie kamienicę przy Grodzkiej 11, jednak od tego czasu w nazwie placówki nie było już wyrażenia „Pod Akacją” w związku z wycięciem drzew na placu po Farze. Odtąd MDK posiadał dwa budynki, które pozwoliły na rozszerzenie oferty edukacyjnej.
W roku 1999 władze miejskie przejęły obiekt przy ul. Skierki, w zamian przekazując budynek po byłej szkole przy ul. Chrobrego 18. Po przeprowadzeniu remontu i adaptacji wnętrz zespoły MDK pracujące przy ul. Skierki przeniosły się do nowej siedziby, która nie posiadała sali widowiskowej, potrzebnej do działalności imprezowej. W roku 2006 MDK obchodził 50-lecie swojej pracy. Z tej okazji przywrócono placówce pierwotną nazwę: Młodzieżowy Dom Kultury „Pod Akacją” w Lublinie. Drzewa akacji wróciły przed budynek od strony placu Po Farze, gałązka akacji pojawiła się również w nowo opracowanym logotypie placówki, zaprojektowanym przez artystę plastyka Jakuba Nastaja.
Pracownie W Młodzieżowym Domu Kultury „Pod Akacją” w Lublinie w dwu budynkach prowadzone są zajęcia: malarstwo, rysunek, witraż, grafika warsztatowa i komputerowa, fotografia tradycyjna i cyfrowa, tkanina artystyczna, makrama, artystyczne techniki cyfrowe, moda młodzieżowa, sztuka kulinarna, teatr dziecięcy i młodzieżowy, teatr poezji, zespół recytatorski, zabawy logopedyczne, poezja śpiewana, śpiew, taniec, nauka gry na gitarze i pianinie, zespół muzyki rockowej i bluesowej, wiedza o filmie, historia sztuki, język niemiecki, szachy.
Stale działają w placówce zespoły: młodzieżowy Teatr Panopticum, Teatr „Drugie Piętro”, Teatr „Supełki”, Zespół wokalny „Sine Nomine”, Zespół tańca „Arabeska”, Zespół tańca „Idea”, Zespół wokalno-taneczny „Gaduły”, Zespół taneczny „Gaduły XL”, Studio Piosenki „Akacja”, Zespół gitarowy „Milonga”, Zespół rockowy „Implode”.
Formy pracy Plastyka Zajęcia plastyczne, obok kół artystyczno-użytkowych wprowadzonych przez Danutę Tramecourt były podstawowymi i pierwszymi formami, które kształtowały charakter powstającej placówki wychowania pozaszkolnego. Eugeniusz Baranowski nadał zajęciom plastycznym indywidualny wyraz. W latach 1967–1974 koło plastyczne dla dzieci młodszych prowadziła Ewa Walikowska. Na krótko pojawiły się w placówce Michalina Tkaczyk oraz Halina Fietka-Szcześniewska, kontynuując zajęcia plastyczne do roku 1977. Od tej daty pracownię plastyczną objęła Iwonna Jedlińska, a po kilku latach dołączyła do niej Ewa Misztal, która pracowała w MDK do roku 2008. W latach 90. XX wieku zespoły plastyczne pozostawały również pod kierunkiem Zofii Braneckiej. Ewę Misztal przy boku I. Jedlińskiej zastąpiła dawna uczestniczka zajęć w MDK, Agata Fijewska-Pajdowska. Wniosła do pracowni plastycznej, m.in. elementy witrażu i sztuki użytkowej.
W roku 1992 pracownia plastyczna rozszerzyła się o nowe zespoły prowadzone przez Ewę Dziekońską-Sarlińską: malarstwo, a w 1995 przez Magdalenę Ciężak: rysunek, malarstwo, grafika (zajęcia z grafiki warsztatowej z wykorzystaniem tradycyjnej prasy graficznej). Pod koniec lat 90. XX wieku zajęcia plastyczne rozszerzyły się o grafikę i poklatkową animację komputerową. Zajęcia te poprowadził Mariusz Stryjecki, który powołał również do istnienia Galerię Pixeloza promującą w Internecie dokonania młodych grafików komputerowych.
W 2010 roku MDK zyskał kolejną nauczycielkę plastyki, Katarzynę Niedźwiadek, a od roku 2015 Pracownię Tkaniny Artystycznej prowadzi w MDK Natalia Prokopiak-Latosińska.
Poza zajęciami programowymi pracownia plastyczna wychodzi często na ulicę – organizuje akcje plastyczne i happeningi.mały|Budynek MDK (2017) mały|Budynek MDK (2011) Długą tradycję zainicjowaną w 1978 przez Iwonnę Jedlińską mają plenery plastyczne, początkowo organizowane w kraju, a od 1990 w całej Europie.
Fotografia Pierwszą ciemnię na Zamku przekazano młodym fotografikom na początku lat 60. XX wieku, wcześniej koło fotograficzne MDK pracowało poza placówką. Kiedy Foto-Klub WDK zorganizował i udostępnił na Zamku drugą ciemnię dla młodzieży MDK, opiekę nad kołem fotograficznym objął Stanisław Dobrowolski – fotograf z zawodu. Młodzież uczyła się głównie obsługi aparatu fotograficznego i wywoływania zdjęć. W latach 1967–1974 koło prowadził Stanisław Butrym. W pracy z młodzieżą kładł nacisk na obróbkę laboratoryjną oraz na kompozycję kadru oraz wprowadził technikę luksografii. Fotograficy ściśle współpracowali z Kołem Miłośników Lublina Hanny Wyszkowskiej. Wyjeżdżali na wspólne plenery w okolice Lublina, rajdy i obozy wędrowne w różne regiony Polski, uczyli się fotografowania architektury i krajobrazu, dokumentowali życie MDK. Z pracowni Stanisława Butryma wywodzą się znani obecnie fotograficy jak Lucjan Demidowski czy Czesław Herda.
Podczas remontu kamienicy przy ul. Grodzkiej pracownię fotograficzną przeniesiono do Osiedlowego Domu Kultury LSM, później do Szkoły Podstawowej nr 42, wreszcie kolejno do budynku przy ul. Skierki, Grodzkiej i B. Chrobrego. Do 1978 zajęcia fotograficzne prowadzili Mieczysław Sahadyn i Bogdan Kocot a później Anna Chowaniec wspólnie z Krzysztofem Kukierem – wychowankiem Bogdana Kocota. Zespoły fotograficzne były nastawione wtedy na dokumentowanie działalności MDK; rejestrowały zajęcia w pracowniach, wykonywały zdjęcia do kronik, realizowały reportaże z imprez i wycieczek. mały|Budynek MDK (2023) Anna Chowaniec prowadziła zajęcia fotograficzne nieprzerwanie do roku 2012.
W 1995 pracownia wzbogaciła się o nowe zespoły i nowych nauczycieli: Annę Asyngier-Kozieł i Annę Borowską.
Sztuka użytkowa Pierwsza Danuta Tramecourt założyła w MDK koło zabawkarskie, które przetrwało do czasów stanu wojennego. Danuta Tramecourt systematycznie wprowadzała w życie placówki koło sprawnych rąk, w którym dzieci uczyły się haftu i szydełkowania, koło dziewiarstwa ręcznego. Utworzone przez Danutę Tramecourt Koło Młodych Gospodyń dało początek bogatej działalności kulinarnej. Koło gospodyń jeszcze na Zamku przejęła Małgorzata Mianowana (po mężu Szczotkowska) i prowadziła je jeszcze w latach 80. w budynku przy ul. Skierki 12 w specjalnie urządzonej kuchni. W placówce zmianę nazwy koła gospodyń na zespoły sztuki kulinarnej dokonano w roku 1990. Zajęcia od 1991 roku prowadziły: Anna Patyra i Jolanta Palusińska, ta pierwsza do roku 2012.
Znana już z lat 50. XX wieku pracownia dziewcząt stała się podstawą późniejszego zespołu dziewiarstwa maszynowego prowadzonego latach 70. XX w. przez Krystynę Baran. Później zespoły objęła Renata Małyska. Wówczas zespoły krawiectwa i kroju przekształciły się w zespoły mody młodzieżowej. Współpracują one z zespołami tanecznymi i teatralnymi, dla których dziewczęta przygotowują kostiumy oraz elementy scenografii.
Działalność pracowni dziewcząt znalazła po roku 1978 częściową kontynuację w zespołach pracowni sztuki dekoracyjno-użytkowej utworzonej przez Marię Świstek-Dudę. W jej pracowni dzieci uczyły się haftu artystycznego, szydełkowania, wykonywania biżuterii dziecięcej i tkania na ramach tkackich, a także wiązania makram – techniki artystycznej rzadko stosowanej. Makrama jako nowa technika dość szybko wyparła pozostałe tradycyjne formy dekoracyjne. Uczestnicy zajęć sami wówczas zmienili nazwę pracowni na „pracownię makramy”.
Teatr Teatr powstał już w pierwszych latach istnienia placówki jako koło miłośników teatru, w ramach którego wyodrębnił się Teatrzyk Młodego Widza. Zajęcia teatralne prowadziła Alina Synowska. Ta forma teatru dziecięco-młodzieżowego przetrwała do 1968. Z chwilą otrzymania siedziby przy ul. Grodzkiej rozwijały się nowe formy teatralne, by w latach 80. XX wieku i 90. XX wieku osiągnąć swoje apogeum i największą różnorodność. Najpierw powstał teatrzyk dziecięcy Gaworek założony przez Narcyzę Gumieniak. W latach 80. XX wieku narodziła się inna forma teatru dziecięcego związana z lalką – był to teatrzyk lalkowy Bajduś prowadzony przez Halinę Dados, działający równolegle z Gaworkiem Bajduś grał lalkami wykonanymi przez same dzieci, a w jego repertuarze były mniej lub bardziej znane bajki. Nieco później Joanna Franaszczuk-Nowak założyła dziecięcy teatr lalki pod nazwą Supełki. Na przełomie lat 80. i 90. XX wieku przez kilka lat działał dziecięcy teatr Drops prowadzony przez Mieczysława Wojtasa. Mimo krótkiej żywotności Drops odniósł wiele sukcesów artystycznych. Rozdział teatru dziecięcego zamyka teatrzyk żywego planu Tęczowy Krokodylek założony w 1995 przez Annę Asyngier-Kozieł, który istniał do 2010 roku.
Obok nurtu dziecięcego od połowy lat siedemdziesiątych zajęcia rozszerzyły się także na młodzież licealną. Najpierw był to Teatr Młodych prowadzony przez Halinę Kobylarz i Adama Sielanko. Później powstał klub teatralno-literacki. Założyła go Elżbieta Rojek. Teatr poezji Elżbiety Rojek zaliczany był do najlepszych w Polsce w tej kategorii. Uzupełnieniem zajęć teatralnych, literackich i recytatorskich była w tamtym okresie opieka Młodzieżowego Domu Kultury nad szkolnymi kołami miłośników teatru w województwie lubelskim.
W roku 1985 Mieczysław Wojtas założył nowy teatr młodzieżowy pod nazwą Panopticum.
Tak jak kontynuatorem teatru młodzieżowego był Mieczysław Wojtas, tak w dziedzinie recytacji zadanie przejęła Agata Czarnowska-Kazimierczak. Wypracowała własny kierunek interpretacji poezji. W miejsce po Agacie Czarnowskiej-Kazimierczak pracę w MDK podjęła Monika Wesołowska.
Teatr ruchu w MDK zainicjował w drugiej połowie lat 80. XX wieku Jacek Kasprzak, a kontynuowali go później już jako teatr pantomimy: Grzegorz Bielak i Sławomir Furtak. Pantomimiczne formy teatru prowadzone były równolegle z działalnością dramatyczną teatru Panopticum. Po zmianie nauczyciela w 1995 teatr pantomimy zmienił się zasadniczo. Sławomir Furtak, który tak jak jego poprzednik był aktorem-mimem stworzył zespół typowo pantomimiczny pod nazwą Mimika. Teatr Mimika był często nagradzany za profesjonalizm, czasami współpracował z teatrem Panopticum. Swoją działalność zakończył w 2002 r.
W roku 2011 krótko funkcjonował w placówce teatr młodzieżowy Grodzka 11 pod kierunkiem Joanny Wawiórki-Kamienieckiej.
Muzyka, taniec i śpiew