Dayton-Wright XPS-1 – jednomiejscowy, eksperymentalny myśliwiec przechwytujący zaprojektowany i zbudowany w zakładach Dayton-Wright Company na zamówienie United States Army Air Service (USAAC) w 1922. Samolot powstał jako wersja rozwojowa samolotu wyścigowego Dayton-Wright Racer. W jego konstrukcji zastosowano szereg nowatorskich rozwiązań, był to między innymi pierwszy samolot z chowanym podwoziem zaprojektowany dla Armii Amerykańskiej. Zbudowano trzy egzemplarze samolotu, które nie osiągnęły wymaganych przez Armię minimów osiągów i nie wszedł on do produkcji seryjnej.
Tło historyczne Samolot został zaprojektowany na zamówienie USAAC na myśliwiec przechwytujący, dosłownie alert interceptor, o bardzo dużej prędkości wznoszenia przeznaczony do obrony lotnisk przed nieoczekiwanym atakiem. Samolot miał osiągnąć szybkość przynajmniej 145 mil na godzinę na wysokości 15 tysięcy stóp (233 km/h na wysokości 4572 m).
Był to jedyny samolot USAAC noszący oznaczenie „PS” (Pursuit, Special Alert). Samolot powstał jako wersja rozwojowa wcześniejszego samolotu wyścigowego Dayton-Wright Racer. W czerwcu 1921 zamówiono trzy egzemplarze samolotu (numery seryjne 68534-68536), dwa pierwsze egzemplarze miały być wyposażone w silnik Lawrance J-1, trzeci miał być napędzany silnikiem .
Opis konstrukcji Dayton-Wright XPS-1 był jednosilnikowym, jednomiejscowym myśliwcem przechwytującym ze skrzydłem typu parasol.
Kadłub samolotu miał pękaty, beczułkowaty kształt, wykonany był ze stalowych rur i był kryty płótnem, statecznik pionowy także miał krytą płótnem konstrukcję stalową.
Skrzydło o zmiennym profilu wykonane było z drewna, podobnie jak poziome powierzchnie sterowe. Podobnie jak w przypadku wcześniejszego Dayton-Wright Racer, samolot mógł zmieniać w locie profil skrzydła poprzez ruchome krawędzie natarcia i spływu.
Samolot został wyposażony w chowane do kadłuba podwozie główne obsługiwane przez korbę w kabinie pilota – opuszczenie kół trwało sześć sekund, podniesienie podwozia zajmowało dziesięć sekund. Różnica prędkości samolotu z podwoziem wciągniętym i opuszczonym wynosiła 15,8 mil na godzinę (25 km/h). Był to pierwszy samolot Armii Amerykańskiej z chowanym podwoziem.
Dwa pierwsze egzemplarze samolotu zostały wyposażone w 200-konny silnik Lawrance J-1, trzeci egzemplarz otrzymał silnik . Silnik napędzał drewniane, czteropłatowe śmigło o stałym skoku. Silnik gwiazdowy samolotu był przykryty bardzo ciasną i opływową owiewką, był to pierwszy samolot, który używał takiego rozwiązania.
Historia Pierwszy egzemplarz samolotu miał być przeznaczony tylko do testów statycznych niemniej po jego dostarczeniu na McCook Field odbyto na nim szereg lotów w listopadzie 1922. W trakcie oblatywania samolotu odkryto szereg problemów związanych z wewnętrzną instalacją chowanego podwozia (odkryte elementy instalacji mogły zranić pilota) i z wyciętymi w kadłubie otworami na koła (przez dziury mogła dostać się woda lub śmieci przeszkadzając w pracy podwozia). Odkryto także, że do kabiny pilota przedostawały się spaliny co wymagało zmian w instalacji spalinowej. W trakcie pierwszych lotów wyszło na jaw, że samolot raczej nie jest w stanie spełnić stawianym przed nim osiągów i zostały one obniżone – nowe specyfikacje mówiły, że samolot ma być w stanie osiągnąć prędkość 130 mil na godzinę (209 km) na wysokości 15 tysięcy stóp i dostać się na wysokość 20 tysięcy stóp (6096 m) w 25 minut.
Drugi samolot, w którym wprowadzono większość wymaganych zmian został oblatany w lipcu 1923, ale i ta konstrukcja nie osiągnęła wymaganych osiągów, nie udało się tego także trzeciej maszynie testowanej na McCook Field. Drugi i trzeci egzemplarz zostały umieszczone w magazynie w bazie McCook, jeden z nich istniał jeszcze przynajmniej do 30 kwietnia 1926.
Dayton-Wright XPS-1 był konstrukcją bardzo zaawansowaną technicznie, ale ostatecznie nieudaną. Niektóre z użytych w nim rozwiązań (chowane podwozie, owiewka silnika, mechanizacja płata o zmiennym profilu) weszły do powszechnego użycia dopiero znacznie później, nagromadzenie nie do końca sprawdzonych i jeszcze zawodnych nowinek technicznych w jednym samolocie doprowadziło do fiaska całego programu.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Amerykańskie samoloty myśliwskie okresu międzywojennego XPS-1 Kategoria:Samoloty myśliwskie z napędem śmigłowym