Ulica Nowotoruńska – jedna z ważnych komunikacyjnie ulic w Bydgoszczy.
Przebieg Ulica rozciąga się na kierunku północny zachód – południowy wschód, od skrzyżowania z ul. Toruńską po wschodnie granice Bydgoszczy. Jej długość wynosi ok. 8 km. Ulica stanowi jedną z głównych arterii komunikacyjnych i tras wylotowych z Bydgoszczy, stanowiąc alternatywę dla ulicy Toruńskiej.
W kierunku południowo-wschodnim ulica przebiega na granicy następujących jednostek urbanistycznych: Zimne Wody i Czersko Polskie, Łęgnowo I i II oraz Wypaleniska. Fragment ulicy przebiega na krawędzi Zbocza Łęgnowskiego, skąd rozpościera się widok na bydgoskie zakole Wisły. Na wschodnim odcinku ulica przebiega przez Puszczę Bydgoską
Historia Ulica Nowotoruńska została wybudowana w latach 1940–1944, w czasie okupacji niemieckiej, stanowiąc północno-wschodnią obwodnicę nowo wznoszonej w tym czasie przez władze III Rzeszy fabryki zbrojeniowej DAG Fabrik Bromberg. Przedsiębiorstwo zajmujące docelowo 23 km² powierzchni na terenie Puszczy Bydgoskiej zajmowało się produkcją miotających i kruszących materiałów wybuchowych oraz wypełniania nimi skorup pocisków i łusek amunicji wojskowej (elaboracja)Lachamjer Jerzy: Technologia nitrogliceryny w zakładach Dynamit Nobel A.G. w Bydgoszczy. [w.] Kronika Bydgoska XXVIII 2006. Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy. Bydgoszcz 2007. ISSN 0454-5451.
Dla potrzeb komunikacji fabryki wybudowano dziesiątki kilometrów torów kolejowych, bocznic oraz setki kilometrów dróg. Oprócz ulicy Nowotoruńskiej wybudowano m.in. ul. Łęgnowską, Hutniczą, Chemiczną, Dąbrowa i wiele innychPszczółkowski Michał, Czechowski Maciej: Eksploseum DAG Fabrik Bromberg wybuchowa historia Bydgoszczy - informator. Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy 2011. Ulicę wykonano w technologii betonowej, wykładając jej nawierzchnię płytami prefabrykowanymi.
Początkowo tylko zachodnia część ulicy w dzisiejszym przebiegu pozostawała w granicach administracyjnych miasta Bydgoszczy. W 1954 r. po włączeniu obszaru fabryki zbrojeniowej przemianowanej po 1945 r. w przedsiębiorstwo chemiczne (obszar Łęgnowo I) oraz włączeniu w 1977 r. obszaru Łęgnowa II, ulica na całej długości znalazła się w granicach administracyjnych BydgoszczyLicznerski Alfons: Rozwój terytorialny Bydgoszczy. [w.] Kronika Bydgoska II. Bydgoszcz 1965.
Po II wojnie światowej zachowano tranzytowy charakter ulicy stanowiącej jedną z tras wylotowych w kierunku Torunia i WarszawyBydgoszcz wczoraj i dziś. Praca zbiorowa pod red. Stanisława Michalskiego. Państwowe Wydawnictwo Naukowe Warszawa-Poznań 1988. . Na przełomie lat 70. i 80. stanowiła drogę państwową 19a, będącą łącznikiem miasta z ówczesną drogą państwową nr 19 Pawłówek – Solec Kujawski – Toruń.
W 2001 r. w związku z budową alei Kazimierza Wielkiego z mostem nad Brdą, ulica na zachodnim fragmencie zyskała charakter dwujezdniowy. W latach 2010–2012 dokonano generalnego remontu nawierzchni ulicy.
Obciążenie ruchem Ulica Nowotoruńska należy do średnio obciążonych ruchem drogowym arterii komunikacyjnych w Bydgoszczy. Pomiar ruchu w 2006 r. wykazał, że w szczycie komunikacyjnym przejeżdża przezeń do 500 pojazdów na godzinę. Najbardziej obciążonym odcinkiem jest fragment przy skrzyżowaniu z al. Lecha Kaczyńskiego. Mniej intensywny ruch zanotowano na wschód od ul. Kieleckiej – 200 do 300 pojazdów na godzinęFundacja „Rozwój ATR”. Generalny pomiar cech ruchu drogowego na sieci komunikacyjnej miasta Bydgoszczy, rok 2005/2006, Bydgoszcz wrzesień 2006.
Obiekty W otoczeniu ul. Nowotoruńskiej znajdują się między innymi: hotel i kompleks sportowo-rekreacyjny „Centrum” Konarzewski dealer Volkswagen Bieranowski dealer Forda Bydgoskie Fabryki Mebli S.A. Sobiesław Zasada dealer Mercedes Benz Osiedle Awaryjne – powstałe w latach 1940–1944 dla kadry kierowniczej DAG Fabrik Bromberg, po 1945 r. rozbudowane i przekształcone w osiedle mieszkaniowe położone na terenie leśnym Gąsior sp. z o.o. – firma z branży opakowań dla przemysłu spożywczego
Galeria
Zobacz też DAG Fabrik Bromberg Ulica Toruńska w Bydgoszczy
Przypisy
Bibliografia
Umiński, Janusz: Bydgoszcz. Przewodnik, Regionalny Oddział PTTK „Szlak Brdy” Bydgoszcz 1996 Woźny Jacek: Archeologia bliskiej przeszłości w kontekście niemieckiej architektury militarnej regionu bydgoskiego. [w.] Materiały do dziejów kultury i sztuki Bydgoszczy i regionu. zeszyt 12. Pracownia Dokumentacji i Popularyzacji Zabytków Wojewódzkiego Ośrodka Kultury w Bydgoszczy. Bydgoszcz 2007.
Nowotoruńska