200px|upright|thumb|J. J. Scheuchzer thumb|Herbarium diluvianum thumb|240px|Homo diluvii tenuis Scheuchzera

Johann Jakob Scheuchzer (ur. 1672, zm. 1733) – szwajcarski przyrodnik, prekursor paleobotaniki, kartograf, lekarz, historyk i matematykGould S.J., 1998: Dzieje życia na Ziemi. Świat Książki, strony: 13-15..

Życiorys Jest autorem pierwszej w dziejach monografii naukowej na temat flory kopalnej (Herbarium diluvianum, 1709). Omówił w tej pracy także amonity, prawidłowo interpretując je jako skamieniałości zwierzątZofia Kielan-Jaworowska (red.). 1963. Mały słownik paleontologiczny, hasła „paleobotanika” i „Scheuchzer”. Wiedza Powszechna, Warszawa.. Był dyluwialistą - uważał, że znajdywane w skałach skamieniałości są efektem biblijnego potopuTamże.. W 1726 opublikował wyniki swoich badań nad skamieniałym szkieletem kręgowca z miocenu, uznając je za resztki człowieka z okresu potopu i nadając im nazwę Homo diluvii testis (łac. człowiek świadek potopu). Była to błędna ocena, co okazało się, gdy Georges Cuvier udowodnił, że jest to skamieniałość przedstawiciela wymarłego gatunku dużej salamandry Andrias scheuchzeri, co .

W 1731 r.data według skanu strony tytułowej tego dzieła wydał Physica sacra (Święta przyroda), czterotomowe dzieło omawiające wydarzenia opisane w Biblii, wzbogacone licznymi i obszernymi komentarzami będącymi encyklopedycznym omówieniem ówczesnej wiedzy naukowej na temat zwierząt i roślin, wzmiankowanych w danej scenie biblijnej; przykładowo w księdze, w której mowa o pladze żab, autor charakteryzuje m.in. ontogenezę tych płazów. Ilustrowana jest 745 bogatymi w treść i zdobienia ilustracjami miedziorytowymi.

Innym jego dziełem są Piscium querelae et vindiciae (łac. Skargi i usprawiedli­wienie ryb) z roku 1708. Zwalczał w nim rozpowszechniony wówczas pogląd o vis plastica (łac. siła plastyczna, inna nazwa virtus formativa) tłumaczący powstawanie skamieniałości jako wynik działania siły kształtującej kamienie w imitacje zwierząt lub roślin.

Jest autorem topograficznej mapy Szwajcarii i historii tego kraju, wydanej w 29 tomach.

Korespondował z astronomką i rysowniczką Marią Clarą Eimmart.

Szwedzki botanik Karol Linneusz upamiętnił go w naukowej nazwie rodzajowej bagnicy Scheuchzeria.

Przypisy

Bibliografia Herbert Wendt, Szukałem Adama, przekład Teresa Berken, Złota Seria Literatury Popularnonaukowej, Warszawa 1960. Herbert Wendt, Przed potopem, przekład Anna Jerzmańska, Złota Seria Literatury Popularnonaukowej, Warszawa 1971.

Linki zewnętrzne Herbarium diluvianum Historiæ naturalis Helvetiæ prodromus Ouresiphoitēs Helveticus, sive, Itinera per Helvetiae Alpinas regiones ... Piscium querelae et vindiciae Physica sacra

Kategoria:Szwajcarscy paleontolodzy Kategoria:Urodzeni w 1672 Kategoria:Zmarli w 1733 Kategoria:Osoby upamiętnione nazwami taksonów biologicznych