thumb|Blaszki i trzon thumb|Pochwa thumb|Jajo
Muchomor szarawy (Amanita vaginata (Bull.) Lam.) – gatunek grzybów należący do rodziny muchomorowatych (Amanitaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Amanita, Amanitaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go w 1783 r. Jean Baptiste François Pierre Bulliard, nadając mu nazwę Agaricus vaginatus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę, nadał mu w tym samym roku Jean-Baptiste de Lamarck, przenosząc go do rodzaju Amanita. Niektóre synonimy naukowe:
Polską nazwę podał Władysław Wojewoda w 1992 r., dawniej w polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był jako muchomor mglejarka, a jeszcze dawniej używano również nazw: bedłka pochwowata, bedłka, muchomor pochwiasty, mglejarka pochwiasta, podsadka pochwiasta.
Gatunek ten wyróżnia się dużą zmiennością. Wiele dawniej wydzielanych form, odmian i podgatunków zostało uznane za synonimy, nadal jednak wyróżnia się różne odmiany tego gatunku dość znacznie różniące się ubarwieniem i wyglądem. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego zarekomendowała zamianę nazwy muchomor szarawy odmiana żółta, wyróżnianej przez Wojewodę, na nazwę muchomor żółtopomarańczowy (Amanita contui Bon & Courtec.).
Morfologia Kapelusz Początkowo dzwonkowaty, później płaskołukowaty, w końcu całkiem płaski, Ma średnicę 3–10 cm i na środku garb, czasami wyraźny, czasami słabo widoczny. Powierzchnia gładka, naga i silnie prążkowana, szczególnie na brzegach. W czasie wilgotnej pogody jest lepki i śliski. Kolor od siwego poprzez siwobrązowy i popielaty do żółtosiwobrązowego. Występują odmiany o ochrowo lub pomarańczowożółtej barwie. Blaszki Średnio gęste, sprężyste, nie przyrastają do trzonu, nieco wybrzuszone i zawsze białe. Trzon Wysokość 10–20 cm, grubość 8–20 mm, walcowaty, z czasem pusty w środku, zwężający się ku górze, wyrastający z białej, wolnej i płatowatej pochwy. Powierzchnia gładka lub pokryta bardzo drobnymi kosmkami, czasami promieniście popękany. Pierścienia brak. Barwa między białą a różnymi odcieniami jasnej szarości. Miąższ U młodych okazów zwarty, później kruchy. Biały, o łagodnym smaku i bez specjalnego zapachu. Wysyp zarodników Biały, nieamyloidalny. Zarodniki okrągławe, o rozmiarach 8–12 µm. Gatunki podobne Podobny jest rzadki w Polsce muchomor srebrzysty (Amanita mairei). Jest większy i nie tak szary. Zewnętrzną osłoną muchomor szarawy przypomina nieco muchomora zielonawego (Amanita phalloides) i jadowitego (Amanita virosa), lecz jest dobrze rozpoznawalny dzięki podstawie trzonu i wyraźnemu prążkowaniu kapelusza. Odmiany o brunatno-czerwonej barwie podobne są do muchomora rdzawobrązowego (Amanita fulva).
Występowanie i siedlisko Muchomor szary jest szeroko rozprzestrzeniony na świecie. Występuje w Ameryce Północnej, Środkowej i Południowej, Europie, Azji i na wielu wyspach. W Polsce jest pospolity.
Naziemny grzyb mykoryzowy. Rośnie we wszystkich typach lasów, zarówno na nizinach, jak i w górach. Nie ma specjalnych wymagań glebowych.
Znaczenie Grzyb jadalny, choć w stanie surowym trujący. Po ugotowaniu jadalny. Niezbyt popularny ze względu na łamliwość i brak aromatu. W Polsce raczej nie jest zbierany przez grzybiarzy.
Przypisy
Kategoria:Grzyby jadalne Kategoria:Muchomorowate Kategoria:Mykobiota Polski