Wiktor Michajłowicz Czernow, ros. Виктор Михайлович Чернов (ur. „Виктор Михайлович Чернов родился, как удалось установить по архивным документам, 25 ноября (7 декабря) 1873 года в волжском городе Хвалынске, одном из уездных центров Саратовской губернии.” А. П. Новиков. В. М. Чернов: биографический очерк. w ChwałyńskuWedług archiwalnych danych metrykalnych p. А. П. Новиков. В. М. Чернов: биографический очерк, sam Czernow podawał jako miejsce urodzenia Nowouziensk w tejże guberni. Jako miejsce urodzenia podawany jest również Kamyszyn., zm. 15 kwietnia 1952 w Nowym Jorku) – rosyjski polityk, pisarz polityczny, rewolucjonista i działacz państwowy. Współzałożyciel i jeden z przywódców Partii Socjalistów-Rewolucjonistów. W 1917 minister rolnictwa w Rządzie Tymczasowym. 18 stycznia 1918 wybrany przewodniczącym Wszechrosyjskiego Zgromadzenia Ustawodawczego, później przewodniczący Komitetu Członków Zgromadzenia Ustawodawczego (Komucza). Od 1920 na emigracji.
Życiorys 18 stycznia 1918 został wybrany przewodniczącym Konstytuanty ze wskazania Partii Socjalistów-Rewolucjonistów, zwycięzcy demokratycznych wyborów w listopadzie 1917. Swoją funkcję pełnił tylko przez jeden dzień, nad ranem 19 stycznia parlament został rozpędzony siłą przez bolszewików. Do maja 1918 przebywał w Moskwie, potem przedostał się do Samary i został przewodniczącym Komucza. W marcu 1919 wrócił do Moskwy. Był ścigany przez Czeka, brał udział w wydawaniu podziemnych gazet i ulotek.
We wrześniu 1920 wyjechał do Estonii. Od 1922 przebywał w Niemczech. W 1931 wyemigrował do Francji. W przeddzień wkroczenia wojsk niemieckich do Paryża przeniósł się na wyspę Oléron, a następnie do Lizbony. W czerwcu 1941 przeniósł się do Stanów Zjednoczonych. W 1942 opublikował list otwarty do Stalina o potrzebie zjednoczenia wszystkich rosyjskich sił antyfaszystowskich. Po bitwie pod Stalingradem zainteresowanie jego osobą straciły władze amerykańskie, które wcześniej udzielały mu wsparcia finansowego. Zarabiał na życie, pisząc artykuły i pamiętniki.
Polonica Wiktor Czernow był obecny na odczycie Józefa Piłsudskiego w Towarzystwie Geograficznym w Paryżu 21 lutego 1914 roku, na którym Piłsudski przedstawił prognozę wybuchu wojny światowej i jej przebiegu. Czernow zapisał:
Prace Земля и право, Piotrogród 1917; Наша программа, Piotrogród 1917; Основные вопросы пролетарского движения, Piotrogród 1918; Интернационал и война, Genewa 1915; Война и третья сила, Genewa 1915; Марксизм и славянство, Piotrogród 1917; Германская социал-демократия на распутьи, Piotrogród 1917; Сквозь туман грядущего, Piotrogród 1917; Военная реформа, Piotrogród 1917; Записки социалиста-революционера, T. 1, Berlin 1922; Рождение революционной России, Paryż-Praga-Nowy Jork, 1934; Перед бурей, Nowy Jork 1953. (wspomnienia) В партии социалистов-революционеров: Воспоминания о восьми лидерах Sankt Petersburg 2007
Przypisy
Bibliografia Richard Pipes, Rewolucja Rosyjska, Warszawa 1994; Wyd. PWN; . Richard Pipes, Rosja bolszewików Warszawa 2005; . Orlando Figes, Tragedia narodu. Rewolucja rosyjska 1891-1924 Wrocław 2009, Wydawnictwo Dolnośląskie, . Чернов Виктор Михайлович na portalu hrono.ru
Kategoria:Rosyjscy politycy Kategoria:Rosyjscy rewolucjoniści Kategoria:Eserowcy Kategoria:Deputowani do Zgromadzenia Ustawodawczego Rosji 1918 Kategoria:Rosyjscy politycy poza granicami kraju Kategoria:Urodzeni w 1873 Kategoria:Zmarli w 1952