thumb|240px|Muzeum Ersoya w Ankarze Mehmet Âkif Ersoy właśc. Mehmet Akif Pejani (ur. 20 grudnia 1873 w Fatih, zm. 27 grudnia 1936 w Stambule) – turecki weterynarz, poeta i polityk pochodzenia albańskiego, twórca tureckiego hymnu narodowego.Ayyıldız, Esat. “Mehmed Âkif Ersoy’un ‘Hasbihâl’ Adlı Makalesindeki Arapça Öğretimine Dair Görüşleri”. Kabulünün 101. Yılında İstiklâl Marşı ve Milli Şairimiz Mehmed Âkif Ersoy 2. Uluslararası Sempozyumu Kongre Kitabı. ed. Ayşe Erkmen – Mustafa Latif Emek. İstanbul: İKSAD Yayınevi, 2022. 40-48.
Życiorys Urodził się w Fatih (obecnie dzielnica Stambułu) jako syn Albańczyka İpekli Tahir Efendiego, nauczyciela w miejscowej medresie i Emine Şerife Hanım, pochodzenia turecko-uzbeckiego. Kształcił się w szkole w Fatih, ale po śmierci ojca i pożarze domu był zmuszony przerwać naukę i rozpocząć pracę zarobkową. Po kilku latach wstąpił do Szkoły Weterynaryjnej (Mülkiye Baytar Mektebi), którą ukończył z wyróżnieniem w 1893.
W tym samym roku rozpoczął pracę w ministerstwie rolnictwa. Przez dwa lata pracował w Kosowie, a następnie w Anatolii. Jednocześnie zajmował się badaniem sytuacji zdrowotnej mieszkańców, próbując propagować wśród nich zasady higieny. W 1913 Ersoy zrezygnował z posady państwowej i poświęcił się dziennikarstwu, wydając wraz z przyjaciółmi pismo Müdafaa-i Milliye Heyeti, wspierające ideę przemian społecznych w Turcji. W tym czasie zaczął publikować pierwsze utwory poetyckie.
Po podpisaniu upokarzającego dla Turcji traktatu w Sèvres Ersoy zaangażował się w działalność patriotyczną. Szczególne znaczenie miało jego przemówienie, które wygłosił w meczecie Nasrullah w Kastamonu, gdzie potępił traktat w Sevres i wezwał miejscową ludność do walki z „zachodnioeuropejskimi kolonialistami”. Treść tego przemówienia wydrukowano w Ankarze i rozpowszechniano wśród tureckich żołnierzy.
12 marca 1921 Wielkie Zgromadzenie Narodowe Turcji przyjęło Marsz Niepodległości (İstiklâl Marşı), napisany przez Ersoya, jako turecki hymn narodowy. Po 1923 Ersoy zajął się nauczaniem historii i literatury na uczelniach tureckich. Poddany ostrej krytyce przez nacjonalistów tureckich w 1926 udał się do Kairu na dobrowolne wygnanie. W Egipcie wykładał literaturę turecką na Uniwersytecie Kairskim. W 1936, w czasie wizyty w Libanie nabawił się malarii i powrócił do kraju, gdzie wkrótce zmarł.
Pochowany na cmentarzu Edirnekapı w Stambule. Był pierwszą osobą w historii Turcji, na której pogrzebie zagrano turecki hymn narodowy.
Dzieła Safahat Najbardziej znanym dziełem, które pozostawił po sobie Ersoy, jest zbiór 44 wierszy noszący tytuł Safahat, wydany w 1911. Tekst hymnu narodowego także znalazł się początkowo w tym zbiorze jako osobny utwór.
Inne dzieła 1912: Süleymaniye Kürsüsünde (W fotelu Süleymaniye) 1913: Hakkın Sesleri (Głosy Boga) 1914: Fatih Kürsüsünde (W fotelu Fatih) 1917: Hatıralar (Wspomnienia) 1921: Kastamonu Nasrullah Kürsüsü'nde (W fotelu meczetu Nasrullah) 1924: Asım 1933: Gölgeler (Cień) 1944: Kur'an'dan Ayet ve Hadisler (pośmiertnie)
Upamiętnienie thumb|240px|Podobizna Ersoya na banknocie Imię Ersoya nosi uniwersytet w Burdurze. Podobizna poety w latach 80. znalazła się na rewersie banknotu 100 lirowego.
Przypisy
Bibliografia
Ali Nihad Tarlan, Mehmet Akif, his life and works, Stambuł 1986. Strona poświęcona postaci Mehmeta Âkifa Ersoya Ayyıldız, Esat. “Mehmed Âkif Ersoy’un ‘Hasbihâl’ Adlı Makalesindeki Arapça Öğretimine Dair Görüşleri”. Kabulünün 101. Yılında İstiklâl Marşı ve Milli Şairimiz Mehmed Âkif Ersoy 2. Uluslararası Sempozyumu Kongre Kitabı. ed. Ayşe Erkmen – Mustafa Latif Emek. İstanbul: İKSAD Yayınevi, 2022. 40-48.
Kategoria:Autorzy hymnów państwowych Kategoria:Lekarze weterynarii Kategoria:Pisarze związani ze Stambułem Kategoria:Tureccy poeci XIX wieku Kategoria:Tureccy poeci XX wieku Kategoria:Tureccy politycy Kategoria:Turcy pochodzenia albańskiego Kategoria:Osoby pochodzenia uzbeckiego Kategoria:Urzędnicy Imperium Osmańskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy uczelni w Turcji Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Kairskiego Kategoria:Urodzeni w 1873 Kategoria:Zmarli w 1936