Inkaso (również inkaso dokumentowe) – warunkowa forma płatności, polegająca na pobraniu określonej należności przez instytucję inkasującą (na ogół bank) działającą na rzecz zleceniodawcy w zamian za wydanie wskazanemu podmiotowi przedmiotu inkasa, na warunkach określonych przez zleceniodawcę.

600px|center|thumb| 1. Podmiot A (Podawca inkasa) dokonuje wysyłki zamówionego przez Podmiot B (Płatnika inkasa) towaru. 2. Podawca inkasa składa w Banku dokumenty inkasa i instrukcję inkasową, w której określone są warunki, jakie musi spełnić Płatnik inkasa, aby otrzymać te dokumenty. 3. Bank podawcy przesyła dokumenty wraz z instrukcją do Banku inkasującego. 4. Bank inkasujący zwraca się do Płatnika inkasa o zapłatę (inkaso gotówkowe) lub wystawienie akceptu (inkaso terminowe). 5. Płatnik inkasa wnosi opłatę lub akcept, otrzymując w zamian dokumenty inkasa. 6. Bank inkasujący przekazuje otrzymane środki do Banku podawcy lub informuje o dokonanym akcepcie, przesyłając lub zatrzymując u siebie zaakceptowaną tratę. 7. Bank podawcy informuje Podawcę inkasa o zainkasowanej kwocie lub akceptacji traty.

Przedmiotem inkasa mogą być dokumenty handlowe (np.: faktura, świadectwo pochodzenia, dokumenty transportowe, dokumenty ubezpieczeniowe itd.) i finansowe (np. weksel, czek, kwit depozytowy, banknot, akcja, obligacja).

Wyróżnia się inkaso gotówkowe, zgodnie z którym podawca inkasa otrzymuje od banku podaną w treści inkasa kwotę niezwłocznie po złożeniu dokumentów oraz inkaso terminowe, które zapewnia płatność należności w wyznaczonym terminie po wydaniu dokumentów płatnikowi. W praktyce stosowane jest także inkaso towarowe, zgodnie z którym określona instytucja (np. bank) wydaje towar pod warunkiem wykonania świadczenia wskazanego przez zleceniodawcęStanisław Owsiak: Podstawy nauki finansów. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne 2002. Str. 319-20..

Rodzaje inkaso ze względu na termin płatności: Inkaso gotówkowe (, gotówka za dokumenty), Inkaso gotówkowe (, dokumenty za płatność), Inkaso terminowe (, dokumenty za akcept). Rodzaje inkaso ze względu na pośrednika rozliczającego inkaso: Inkaso bankowe (pośrednikiem jest bank), Inkaso pocztowe (pośrednikiem jest poczta), Inkaso bezpośrednie (Podawca inkasa przesyła dokumenty inkasa bezpośrednio do banku Płatnika inkasa).

Inkaso dokumentowe, dzięki prostej konstrukcji oraz braku konieczności angażowania środków własnych stanowi popularną formę rozliczeń w obrocie międzynarodowym. Z tą formą płatności związane są jednak wysokie ryzyka zarówno po stronie sprzedającego, jak i kupującego. Sprzedający, wysyłając towar, nie ma pewności, czy inkaso zostanie rzeczywiście wykupione, a nabywca nie jest w stanie przed uiszczeniem zapłaty zbadać zgodności towaru z ustaleniami kontraktowymi

Inkaso jest odpowiednim rozwiązaniem przy partnerach handlowych posiadających do siebie zaufanie, a także przy dobrej sytuacji finansowej podmiotu pełniącego rolę kupującego.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Finanse Kategoria:Rozliczenia bankowe Kategoria:Handel Kategoria:Prawo handlowe Kategoria:Bankowość