thumb|200px|Józef Piłsudski w mundurze strzeleckim. Rok 1914 thumb|180px|Sekcyjny Związku Strzeleckiego. Rok 1935 Mundur Związku Strzeleckiego – umundurowanie członków Związku Strzeleckiego w latach 1910–1914, 1919–1939 oraz organizacji nawiązujących do historii Związku Strzeleckiego istniejących po roku 1989.

Okres 1910–1914 Wraz z rozrostem struktury "Strzelca" starano się o wprowadzenie własnego stroju w formie munduru wojskowego. Mundur strzelecki powstał w roku 1913. Składał się z charakterystycznej czapki "maciejówki" (przyjęta już w roku 1912) do której przypinano orzełka strzeleckiego wzorowanego na orzełku wojskowym z okresu powstania listopadowego, bluzy, spodni oraz dwurzędowego płaszcza w kolorze szarym, a w późniejszym okresie szaroniebieskim.

Bluza strzelecka o kroju wzorowanym na kurtkach angielskich zapinana na kryte kościane guziki. Posiadała cztery kieszenie i kołnierz stojąco-wykładany. Nie posiadała natomiast naramienników. Spodnie posiadały zwężane ku dołowi nogawki. Noszono je z owijaczami lub sztylpami. Całość ubioru dopełniał płaszcz z naramiennikami. Wszyscy strzelcy nosili jednolity mundur, bez względu na pełnione funkcje. Taką decyzję podjęto nie tylko kierując się zasadą względnej równości w związku, ale także względami taktycznymi.

Oznaczenia stopni oraz funkcji noszono w formie patek na kołnierzu bluzy. Patki nakładano podczas zbiórek i wykładów. Dowódca okręgu przysługiwał patką złotą, dowódca kompanii – czerwoną, plutonu – niebieską, a sekcji – białą.

Mimo że w założeniu mundur strzelecki miał być tani, tak aby mógł się w niego wyposażyć każdy strzelec, nie wszystkich było stać na własny mundur. Części musiała wystarczyć maciejówka, bardziej sportowe ubranie i dobre buty.

Między innymi na mundurze strzeleckim wzorowano krój późniejszego munduru legionowego.

Okres 1919-1939

Okres po 1989 Związek Strzelecki "Strzelec" OSW thumb|180px|Strzelec ZS "S" OSW w mundurze polowym thumb|220px|Naszywka z napisem "STRZELEC" w wersji wyjściowej i polowej

Mundurem strzeleckim noszonym w Związku Strzeleckim "Strzelec" Organizacji Społeczno-Wychowawczej jest mundur wojsk lądowych z oznakami strzeleckimi, którymi są: orły strzeleckie, oznaki przynależności państwowej, oznaki stopni strzeleckich i oznaki rozpoznawcze.

Mundur Związku Strzeleckiego "Strzelec" OSW składa się z ubiorów: wyjściowego, polowego, roboczego i specjalnego. Ponadto wyróżnia się sorty przeznaczone na lato oraz zimęRegulamin wyróżnia okres zimowy (1 października – 30 kwietnia) oraz okres letni (1 maja – 30 września). Miesiące są marzec, kwiecień, październik i listopad stanowią okres przejściowy.

Mundur wyjściowy w kolorze khaki noszony jest przez kadrę związku podczas odpraw kadry, wyjazdów służbowych (jeśli z ich charakteru nie wynika konieczność występowania w mundurze polowym), osobistego stawiennictwa i meldowania się u wyższych przełożonych, raportu służbowego, posiedzeń Strzeleckiego Sądu Honorowego oraz Naczelnej Rady Strzeleckiej, Walnego Zjazdu delegatów ZS Strzelec – OSW, reprezentowania Związku przed władzami państwowymi i samorządowymi oraz nadawania odznaczeń państwowych i resortowych.

W skład munduru wyjściowego wchodzą: Beret koloru zielonego lub czapka futrzanaW okresie zimowym Koszulo-bluza z krótkim rękawem wz. wojsk lądowych Spodnie munduru wyjściowego wz. wojsk lądowych lub spódnica w przypadku kobiet Koszula oficerska wz. wojsk lądowych Sweter oficerski wz. wojsk lądowych Kurtka nieprzemakalna wz. wojsk lądowych Pasek skórzany oficerski w kolorze czarnym Półbuty w kolorze czarnym Rękawiczki skórzane w kolorze czarnym Szalokominiarka

Strzeleckim mundurem polowym jest mundur polowy wz. 93 z oznakami strzeleckimi. Mundur polowy noszony jest przez kadrę i strzelców podczas: zajęć na terenie jednostek strzeleckich, placów ćwiczeń, strzelnic, alarmu, szkolenia poligonowego i ćwiczeń w terenie, podróży służbowej (gdy obowiązuje wykonywanie zadań w ubiorze polowym), przebywania strzelców w rejonie zakwaterowania jednostki strzeleckiej w czasie wolnym od zajęć służbowych, obchodów świąt państwowych, uroczystych apeli oraz innych wystąpień zbiorowych przez wszystkich strzelców, a także podczas reprezentowania Związku przez strzelców nie będących kadrą.

W skład munduru polowego wchodzą: Beret koloru zielonegoOsoby które pełniły służbę w jednostkach desantowo-szturmowych WP mają prawo nosić beret bordowy lub czapka futrzana Bluza i spodnie munduru polowego wz. 93 Koszulobluza wz. 93 Kurtka polowa wz. 93 Szalokominiarka Rękawice skórzane koloru czarnegoTylko kadra lub rękawice polowe wz. 93 Trzewiki koloru czarnego Pas strzelecki koloru czarnego Peleryna oficera koloru khaki

Ubiór roboczy nosi się podczas obsługiwania uzbrojenia i sprzętu technicznego, wykonywania prac remontowych i gospodarczych oraz innych prac określonych przez przełożonego.

Strzeleckim ubiorem specjalnym jest wojskowy ubiór czołgisty. Umundurowanie specjalne noszone jest podczas zajęć specjalistycznych z zakresu: wspinaczki górskiej, działań antyterrorystycznych, działań specjalnych i konwojów i zabezpieczenia mienia oraz akcji ratowniczych.

Oznaki strzeleckie umieszcza się na następujących sortach mundurowych: orzeł strzelecki (na berecie i czapce futrzanej, wykonany metodą haftu lub tłoczenia) oznaki przynależności państwowej (w formie naszywek w kształcie flag RP na obu rękawach bluzy polowej wz. 93, koszulobluzy wz. 93 i kurtki polowej w odległości 3 cm poniżej wszycia rękawa) oznaki stopni strzeleckich (na koszulobluzach i bluzie polowej wz. 93 w formie patek; na kurtce polowej i swetrze oficerskim w formie kwadratowej naszywki nad lewą górną kieszenią) oznaki rozpoznawcze naszywka z napisem "STRZELEC" (bluza wz. 93 i kurtka polowa wz. 93 na klapie kieszeni lewego rękawa; koszulobluza w odległości 2 cm poniżej oznak przynależności państwowej; koszulobluza wyjściowa, sweter oficerski i kurtka nieprzemakalna 3 cm poniżej wszycia rękawa) emblemat jednostki organizacyjnej (bluza wz. 93 i kurtka polowa wz. 93 centralnie na kieszeni lewego rękawa; koszulobluza wz. 93, koszulobluza wyjściowa, sweter oficerski i kurtka nieprzemakalna 2 cm poniżej naszywki z napisem "STRZELEC")

Związek Strzelecki "Strzelec" Umundurowanie noszone w Związku Strzeleckim "Strzelec" składa się z dwóch ubiorów: służbowego i taktycznego.

Mundur służbowy noszony jest w czasie pełnienia służby wartowniczej, wewnętrznej lub garnizonowej, w czasie zajęć szkoleniowych, podczas wyjazdów służbowych (jeżeli z celu wyjazdu nie wynika konieczność lub możliwość wystąpienia w innym ubiorze) lub na rozkaz przełożonego.

W skład munduru służbowego wchodzi: Nakrycie głowy w postaci: beretu koloru czarnego z orłem strzeleckim, czapki "maciejówki" w kolorze szarym (lub zgodnym z barwą munduru) z metalowym orłem strzeleckim lub czapki zimowej “uszatki” z metalowym orłem strzeleckim Bluza i spodnie munduru polowego wz. 93 Koszulobluza wz. 93 Trzewiki wojskowe koloru czarnego Pas główny koloru czarnegoOficerom zezwala się na noszenie czarnych skórzanych pasów z koalicyjkami Kurtka polowa wz. 93 Rękawice wełniane lub skórzane w kolorze czarnym Szal koloru zatwierdzonego przez komendanta jednostki strzeleckiej

Oznaczenia stopni strzeleckich nosi się na berecie oraz w formie pochewek na naramiennikach bluzy, kurtki polowej lub koszulobluzy.

Na lewym rękawie bluzy munduru, koszulobluzy oraz kurtki polowej umieszcza się oznakę taktyczną ZS "S". Ponadto na kołnierzach bluzy mundurowej i koszuli letniej naszyte są patki zgodnie z regulaminem stopni ZS "Strzelec".

Ponadto poczty sztandarowe posiadają biało-czerwone szafy przepasane przez prawe ramię, czarne skórzane rękawice. W przypadku uroczystych parad dowódcy pododdziałów i pocztów sztandarowych, występujący w mundurze galowym, mogą posiadać szablę oficerską wz. 21 lub wz. 76.

Mundur taktyczny noszony jest wyłącznie w czasie zajęć terenowych. Na mundurze taktycznym umieszcza się wyłącznie oznaczenie stopnia i oznakę taktyczną ZS "Strzelec". Wzór munduru taktycznego określa dowódca jednostki w zależności od potrzeb i możliwości.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia Regulamin mundurowy Związku Strzeleckiego „Strzelec”

Kategoria:Związek Strzelecki Kategoria:Polskie mundury