Książ Wielki – dawna gromada, czyli najmniejsza jednostka podziału terytorialnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1954–1972.
Gromady, z gromadzkimi radami narodowymi (GRN) jako organami władzy najniższego stopnia na wsi, funkcjonowały od reformy reorganizującej administrację wiejską przeprowadzonej jesienią 1954 do momentu ich zniesienia z dniem 1 stycznia 1973, tym samym wypierając organizację gminną w latach 1954–1972.
Gromadę Książ Wielki z siedzibą GRN w Książu Wielkim utworzono – jako jedną z 8759 gromad na obszarze Polski – w powiecie miechowskim w woj. krakowskim, na mocy uchwały nr 24/IV/54 WRN w Krakowie z dnia 6 października 1954. W skład jednostki weszły obszary dotychczasowych gromadGromady istniały także po II wojnie światowej jako jednostka pomocnicza gmin. Książ Wielki, Wielka Wieś, Częstoszowice, Konaszówka i Moczydło ze zniesionej gminy Książ Wielki w tymże powiecieUchwała Nr 24/IV/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 6 października 1954 r. w sprawie podziału na gromady powiatu miechowskiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 17 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 4 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 29 listopada 1954 r., Nr. 11, Poz. 50). Dla gromady ustalono 27 członków gromadzkiej rady narodowejUchwała Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Miechowie z dnia 2 października 1954 r. w sprawie ustalenia liczby członków gromadzkich rad narodowych (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 8 października 1954 r., Nr. 9, Poz. 36).
15 października 1956 (dzień ogłoszenia uchwały) do gromady Książ Wielki przyłączono wieś Głogowiany bez Kolonii Wrzosy Duże o łącznej powierzchni 385,32 ha z gromady BryzdzynUchwała Nr 6/II/56 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 24 marca 1956 r. w sprawie zmiany granic gromad Brzydzyn, Książ Wielki, Nasiechowice i Prandocin (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z 15 października 1956 r., Nr. 8, Poz. 53).
31 grudnia 1959 do gromady Książ Wielki przyłączono obszar zniesionej gromady Rzędowice, wieś Małoszów ze zniesionej gromady Giebułtów oraz przysiółek Wrzosy ze zniesionej gromady BryzdzyńUchwała Nr 24/IV/59 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 2 września 1959 r. w sprawie zniesienia, połączenia i utworzenia niektórych gromad w województwie krakowskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 16 listopada 1959 r., Nr. 16, Poz. 205).
30 czerwca 1960 do gromady Książ Wielki przyłączono wieś Giebułtów z gromady Kalina WielkaUchwała Nr 16/III/60 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 6 maja 1960 r. w sprawie zmiany granic gromad, oraz ustalenia siedzib niektórych gromadzkich rad narodowych i zmiany nazw gromad w województwie krakowskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 25 czerwca 1960 r., Nr. 10, Poz. 56).
31 grudnia 1961 do gromady Książ Wielki przyłączono obszar zniesionej gromady AntolkaUchwała Nr 13/3/61 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 18 września 1961 r. w sprawie zniesienia i utworzenia niektórych gromad w województwie krakowskim; w Obwieszczeniu Prezydium WRN w Krakowie z dnia 18 grudnia 1961 r. w sprawie zniesienia i utworzenia niektórych gromad w województwie krakowskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 30 grudnia 1961 r., Nr. 16, Poz. 228).
1 stycznia 1969 z gromady Książ Wielki wyłączono wieś Giebułtów włączając ją z powrotem do gromady Kalina WielkaUchwała Nr XIV/79/68 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 13 maja 1968 r. w sprawie zmiany granic niektórych gromad oraz ustalenia siedzib gromadzkich rad narodowych w województwie krakowskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z 1968 r., Nr. 7, Poz. 66).
Gromada przetrwała do końca 1972 roku, czyli do kolejnej reformy gminnejObwieszczenie Wydziału Organizacyjno-Prawnego Prezydium WRN w Krakowie z dnia 1 października 1970 r. o podziale administracyjnym województwa krakowskiego – stan na dzień 1 stycznia 1970 r.(Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 7 października 1970 r., Nr. 9, Poz. 99) – ostatni wykaz gromad w Dzienniku Urzędowym WRN w Krakowie przed reaktywowaniem gmin. 1 stycznia 1973 reaktywowano gminę Książ WielkiUchwała Nr XVIII/92/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie krakowskim oraz ustalenia siedzib gminnych rad narodowych (Dz. Urz. WRN w Krakowie z 1972 r. Nr 18, Poz. 268).
Przypisy
Ksiazzxż Wielki Kategoria:Historia Książa Wielkiego