thumb|300px|Most Powstańców Śląskich, Most kolejowy na małej obwodnicy, Most Kotlarski, Most kolejowy na linii średnicowej.

W obrębie Krakowa przez Wisłę przerzucono 12 mostów drogowych, 2 rowerowo-piesze (kładki) oraz 3 mosty kolejowe. Łączą one dzielnice południowe miasta z północnymi – Wisła przedziela Kraków na 2 zbliżone rozmiarami części. Na obszarze miasta znajdują się też liczne mosty na mniejszych rzekach stanowiących dopływy Wisły, w tym na Rudawie, Wildze i Białusze.

Jedynymi oficjalnie nazwanymi mostami nieleżącym nad Wisłą są: most Retmański (na Wildze) i Most Sióstr Norbertanek na Rudawie

Mosty na Wiśle Istniejące mały|400px|Istniejące mosty w Krakowie Obiekty w kolejności z zachodu na wschód (porównaj z obrazkiem po prawej stronie): most na stopniu wodnym Kościuszko (IV obwodnica Krakowa) kładka przy stopniu wodnym Kościuszko most podwieszony w Pychowicach (rurociąg grzewczy) (drugi z kolei) most Zwierzyniecki most Dębnicki (II obwodnica Krakowa) most Grunwaldzki most Józefa Piłsudskiego kładka Ojca Bernatka most Powstańców Śląskich most kolejowy na Zabłociu (linia kolejowa nr 91) wraz z kładką pieszo-rowerową most Kotlarski (II obwodnica Krakowa) most kolejowy na Dąbiu (linia kolejowa nr 100) most na stopniu wodnym Dąbie most Nowohucki oraz rurociąg grzewczy w Łęgu most Wandy most kardynała Franciszka Macharskiego stopień wodny Przewóz most kolejowy w Przylasku Rusieckim (linia kolejowa nr 95) most Kraków-Niepołomice

Mosty historyczne (nieistniejące) most Karola most Podgórski most Krakusa most Królewski (nad Starą Wisłą) most kolejowy na Grzegórzkach (nad Starą Wisłą) – dziś wiadukt nad ul. Grzegórzecką tymczasowe: most Lajkonik most Lajkonik 2 most saperski w Tyńcu, istniejący w czasie I wojny światowejTymczasowy most na Wiśle pod Tyńcem

Projektowane most Pychowicki (III obwodnica Krakowa) most na „Trasie Ciepłowniczej” w Łęgu (III obwodnica Krakowa

W realizacji (2025-2026) Kładka Schodowa (Kładka pieszo-rowerowa Kazimierz – Ludwinów)

Kalendarium mostów na Wiśle Przed XIX w. mały|Panorama Krakowa z XVII w. – po prawej stronie widoczne mosty Stradomski i Skawiński. Od początków pierwszego osadnictwa w Krakowie istniały brody i mosty na najważniejszych traktach przekraczających Wisłę. Łączyły one Kraków z sąsiadującymi miastami: Kazimierzem, Podgórzem, Dębnikami, z pobliskimi miejscowościami:Tyńcem, Wieliczką, Bochnią i Skawiną, umożliwiając podróż w kierunku Lwowa i Wiednia. Najważniejszym z nich był most Stradomski (zwany Królewskim) łączący Kraków z Kazimierzem.

W 1657 r. opuszczający miasto po Potopie Szwedzi spalili krakowskie mosty (wówczas wszystkie drewniane). Mosty Stradomski i Wielicki (w okolicy dzisiejszego mostu Powstańców Śląskich) odbudowano w postaci prostych konstrukcji drewnianych, a most Skawiński (w okolicy dzisiejszej ul. Skawińskiej) został zastąpiony przeprawą promową, która nie ciesząc się popularnością, wkrótce została zlikwidowana.

Pierwszy murowany most kamienny na obszarze Krakowa powstał w końcu XVIII w. - był to Most Sierakowskiego na trakcie warszawskim nad rzeką Prądnik.

XIX w. 1802 – otwarcie mostu Karola

1813 – powódź niszczy mosty: most Karola most Królewski (nad Starą Wisłą)

1824 – odbudowa mostu Stradomskiego 1828 – most przy dzisiejszej ul. Starowiślnej (nad Starą Wisłą) – otwarcie mały|Most Podgórski w połowie XIX w. 1844–1850 – most Podgórski (Pierwszy Most, most Franciszka Józefa) – budowa i otwarcie (tuż obok byłego mostu Karola)

1854–1856 – drewniane mosty kolejowe: nad Starą Wisłą (Grzegórzki) – budowa i otwarcie nad Nową Wisłą (Zabłocie) – budowa i otwarcie

1861–1863 – most kolejowy na Grzegórzkach – przebudowa na most kamienny 1863–1864 – most kolejowy na Zabłociu – przebudowa na most stalowy 1878–1880 – zasypanie koryta Starej Wisły most Stradomski – rozbiórka most przy dzisiejszej ul. Starowiślnej – rozbiórka most kolejowy na Grzegórzkach – stał się wiaduktem

1884 – most kolejowy w Zabłociu – przebudowa na 2 mosty kratownicowe (na starych filarach) 1887 – drewniany most wojskowy u podnóża Baszty Sandomierskiej pod Wawelem – otwarcieMapa Krakowa z 1888 roku z widocznym mostem pod Wawelem 1887–1888 – most Dębnicki (kolejowo-drogowy) – budowa i otwarcie 1891 – drewniany most wojskowy u podnóża Baszty Sandomierskiej pod Wawelem – rozbiórka ze względu na wady konstrukcyjne

XX w. 1905–1909 – uregulowanie Wisły i budowa bulwarów 1911 – most Dębnicki – likwidacja trasy kolejowej (most stał się mostem drogowym) 1909-13 – III Most; most Krakusa – budowa i otwarcie

1914 wojskowy most drewniany w Przegorzałach – krótkie użytkowanie wojskowy most drewniany na Grzegórzkach – krótkie użytkowanie wojskowy most drewniany w Czyżynach – krótkie użytkowanie wojskowy most drewniany w Mogile – krótkie użytkowanie

1917 – III Most – przeprowadzenie linii tramwaju elektrycznego 1925 – most Podgórski – rozbiórka ze względu na zły stan techniczny i budowa kładki na starych podporachPozostałości mostu Podgórskiego na zdjęciu lotniczym z 1944 roku 1926–1933 – most Józefa Piłsudskiego (Drugi Most) – budowa i otwarcie (tuż obok byłego mostu Podgórskiego) 1929 – most saperski na Dąbiu – otwarcie

1939 most we wsi Mogiła (stalowo-drewniany) – otwarcie most we wsi Mogiła – wysadzenie przez wycofujące się oddziały Armii Kraków most saperski na Dąbiu – likwidacja

1943 – most kolejowy na Dąbiu (w ciągu małej obwodnicy kolejowej) – otwarcie 1944 – most we wsi Mogiła – odbudowa (w postaci mostu drewnianego)

mały|Most Dębnicki zniszczony przez Niemców w 1945 1945 – 18 stycznia wycofujące się wojska niemieckie niszczą krakowskie mosty: most Dębnicki – wysadzenie most Krakusa – wysadzenie most Józefa Piłsudskiego – częściowe zniszczenie most we wsi Mogiła – wysadzenie most kolejowy na Zabłociu – wysadzenie i odbudowa przez wojska sowieckie

1945–1948 – most Krakusa – odbudowa 1948 – most Józefa Piłsudskiego – odbudowa i nadanie imienia Tadeusza Kościuszki

1948–1951 – most Dębnicki – odbudowa 1949–1954 – stopień wodny Przewóz – budowa i otwarcie 1951 – most Nowohucki ( w Łęgu) – otwarcie 1952 – most kolejowy w Przylasku Rusieckim (w ciągu dużej obwodnicy kolejowej) – otwarcie 1959 – most kolejowy na Dąbiu (w ciągu małej obwodnicy kolejowej) – przebudowa na most stalowy 1966 – most na stopniu wodnym Dąbie – otwarcie

1968–1971 most Krakusa – rozbiórka most Powstańców Śląskich (Trzeci Most) – budowa w miejscu mostu Krakusa

1971 – most Kraków-Niepołomice – otwarcie 1972 – most Grunwaldzki – otwarcie 1978 – most Powstańców Śląskich – przebudowa 1986 – most podwieszony w Pychowicach (rurociąg grzewczy Kraków-Skawina) – otwarcie 1988 – most kolejowy na Zabłociu – wymiana przęseł

1990 most Józefa Piłsudskiego – przywrócenie nazwy (zmienionej w 1948 r.) most na stopniu wodnym Kościuszko – otwarcie

1998 most Dębnicki – remont generalny most Lajkonik – otwarcie na czas remontu mostu Dębnickiego most Lajkonik – demontaż i przeniesienie w inne miejsce (jako most Lajkonik 2)

XXI w. mały|Kładka Ojca Bernatka 2001 most Kotlarski – otwarcie most Zwierzyniecki – otwarcie

2002 most Lajkonik 2 – demontaż ze względu na otwarcie mostu Kotlarskiego tuż obok most Wandy (w miejscu mostów wysadzonych w 1939 i 1945 r.) – otwarcie

2007–2008 – most na stopniu wodnym Kościuszko – remont generalny 2008 – wybudowanie kładki pieszo-rowerowej przy stopniu wodnym Kościuszko 2010 most Kotlarski – przeprowadzenie linii tramwaju elektrycznego kładka Ojca Bernatka – otwarcie 2017 most kard. Franciszka Macharskiego – otwarcie 2023 most kolejowy na linii średnicowej w Krakowie – ukończenie przebudowy na trzy mosty z czterema w sumie torami kolejowymi i kładką pieszo-rowerową

Zobacz też

bulwary Krakowa Przypisy

Bibliografia